Một Viên Đạn , Một Đời Người

Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, có những câu chuyện tôi nhớ suốt cuộc đời. Không phải chuyện trận đánh dữ dội hay những lần hành quân xuyên đêm, mà là những khoảnh khắc giữa con người với nhau – những tình cảm vừa bình dị, vừa đau nhói, mà mỗi lần nghĩ lại, tim tôi vẫn se thắt.

Khi ấy, tôi – Văn – được cử đến một trạm hậu cần ở dọc đường Trường Sơn để điều trị vết thương nhẹ. Ở đây tôi gặp rất nhiều chiến sĩ đặc biệt: người gùi hàng, người tải đạn, người chăm sóc thương binh… nhưng khiến tôi nhớ nhất là hai con người: Từ và Thọ.

Từ là chiến sĩ hậu cần. Anh không trực tiếp chiến đấu nhưng lại là người rất quan trọng: lo bếp núc, giữ lương thực, hỗ trợ các bác sĩ chăm sóc thương binh. Từ hiền đến mức ai gặp cũng thấy thương. Nhưng trí óc anh không hoàn toàn bình thường. Thỉnh thoảng, anh lên cơn bất ổn: nói nhảm, bứt rứt, ánh mắt lạc đi như người không còn nhìn thấy thực tại. Rồi sau đó, anh lại trở về bình thường, tính tình nhẹ nhàng như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Mọi người kể rằng Từ từng bị địch bắt. Chúng tra tấn anh nặng nề, khiến tâm trí anh tổn thương. Dù được cứu về, những ám ảnh ấy vẫn không bao giờ rời khỏi đầu óc anh, thỉnh thoảng lại dồn lên thành những cơn mê dại.

Nhưng bù lại, Từ có một người bạn thân – Thọ. Hai người thân nhau như ruột thịt. Thọ luôn là người giữ bình tĩnh, trông coi Từ trong những lúc anh phát bệnh. Mỗi khi Từ bối rối hay hoảng sợ, chỉ cần Thọ đặt tay lên vai, anh sẽ bình tĩnh trở lại.

Theo quy định, đơn vị có người bị ảnh hưởng tinh thần thì dù được cầm súng để làm nhiệm vụ canh gác, cũng không được phép giữ đạn trong người. Đạn được đồng đội giấu kỹ trong các túi bí mật để phòng tình huống xấu.

Hôm ấy, trời xế chiều, rừng chuyển sang màu tím nhạt. Tôi đang ngồi trong lán thì nghe tiếng xôn xao ngoài sân. Một chiến sĩ chạy vào báo:

– Từ… phát bệnh rồi! Anh ấy lục trong balo Thọ lấy đạn!

Tôi giật mình. Mọi người lập tức tản ra, nép về phía bờ suối – nơi an toàn hơn. Không ai dám lại gần Từ lúc ấy. Trong tay anh giờ có 4 viên đạn – điều mà ai cũng sợ.

Thọ chạy đến báo cáo với cấp trên. Tiểu đội trưởng bình tĩnh chỉ đạo:

– Phải tiếp cận nhẹ nhàng. Từ chỉ nghe lời những người anh tin. Không được làm anh ấy hoảng.

Khi đang bàn bạc, bất ngờ Từ gọi vọng ra, giọng đầy phấn khích như một đứa trẻ khoe đồ chơi:

– Thủ trưởng ơi! Tôi tìm được đạn rồi! Bốn viên lận!

Tiểu đội trưởng ra hiệu mọi người im lặng, rồi từ tốn đáp:

– Giỏi lắm, Từ! Thế thử bắn hai viên xem nào.

Một tiếng nổ vang lên. Rồi tiếng thứ hai.

Mọi người nín thở.

Tiểu đội trưởng dịu giọng:

– Từ, còn hai viên nữa. Bắn nốt đi.

Nhưng Từ từ chối ngay:

– Không! Tôi phải giữ lại. Đây là… đồ của tôi!

Câu nói ấy khiến cả đơn vị đứng ngoài bờ suối càng căng thẳng. Bởi trời đang sập tối. Đêm Trường Sơn không chỉ lạnh, mà còn nguy hiểm. Máy bay địch thường bay thấp để trinh sát. Nếu Từ nổ súng nữa, ánh lửa và tiếng nổ có thể bị lộ, kéo theo hiểm họa cho cả đơn vị.

- Thọ xung phong vào bên trong

Từ đang ngồi trên chiếc ghế gỗ, ôm khẩu súng vào lòng. Khi thấy Thọ bước vào, anh mỉm cười:

– Bạn của tôi. Mày vào làm gì?

Giọng anh không giận dữ hay kích động, mà giống như một đứa trẻ đang gọi bạn đến chơi.

Thọ nhẹ nhàng:

– Tao nghe nói mày có đồ chơi mới. Tao vào xem tí thôi.

Từ bật cười. Một tràng cười ngây ngô nhưng khiến tất cả ngoài cửa càng sợ hơn, vì chỉ cần một động tác bất ngờ, tai họa có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Bên ngoài, chúng tôi – Văn và nhiều đồng đội – nín thở chờ. Ai cũng sẵn sàng xông vào khi có lệnh.

Nhưng rồi… tiếng nổ vang lên.

Một tiếng nổ duy nhất.

Thọ gục xuống, còn Từ đứng lặng, tay vẫn giữ khẩu súng, mắt trống rỗng như người không hiểu chuyện gì vừa xảy ra.

Từ lúc ấy hoàn toàn mê man. Có lẽ vì shock, có lẽ vì bệnh, anh không còn nhớ gì. Anh được giữ trong lán riêng, tránh để anh nhìn thấy cảnh tượng đau lòng.

Khi mặt trời lên, Từ tỉnh.

Anh ngơ ngác nhìn mọi người, như người vừa thức dậy sau một giấc ngủ lạ. Rồi anh hỏi:

– Thọ đâu? Bạn tôi đâu rồi? Sao không thấy nó sang gọi tôi dậy?

Không ai trả lời được. Không ai đủ can đảm nói sự thật.

Cuối cùng, tiểu đội trưởng nắm vai Từ, nói rất chậm, rất nhẹ:

– Từ… hôm qua trong cơn bệnh, cậu… đã làm Thọ bị thương nặng. Thọ… không qua khỏi.

Từ đứng lặng.

Anh lắc đầu.

Rồi lắc mạnh hơn

Nhưng khi nhìn thấy chiếc mũ của Thọ đặt trước bàn thờ, Từ khuỵu xuống.

Anh khóc.

Từ khóc đến kiệt sức. Anh gục bên mộ tạm của Thọ, đôi tay run run chạm lên nắm đất còn mới.

Cả rừng Trường Sơn sáng hôm ấy dường như lặng đi.

“Trong chiến tranh, có những tình đồng đội thiêng liêng đến mức người ta sẵn sàng sống chết vì nhau. Nhưng cũng có những nỗi đau để lại vết sẹo suốt đời.”