Mũ miện của Vua Đinh Tiên Hoàng và bài học từ phim lịch sử 100 tỉ đồng

Bài học từ phim lịch sử 100 tỉ đồng

Mũ miện - một phần quan trọng trong phục trang của diễn viên đóng vai Vua Đinh Bộ Lĩnh xuất hiện ở Lễ hội Hoa Lư 2026 đã gây tranh cãi ngay sau khi lên sóng truyền hình trực tiếp. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều ý kiến bày tỏ, chiếc mũ miện thiết kế sai, không đúng với mũ miện bình thiên của thời đại vua Đinh.

Trở lại 16 năm trước, bộ phim lịch sử “Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long” đã không thể ra mắt đúng kế hoạch vì phục trang bị cho là quá giống phim cổ trang Trung Quốc.

Trong đó, hình ảnh vua Lý Công Uẩn (do diễn viên Tiến Lộc đóng) đội mũ bình thiên đã bị khán giả phản ứng, cho rằng giống... Tần Thủy Hoàng.

Trước những tranh cãi dữ dội từ khán giả, bộ phim “Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long” đã bị dừng sóng ngay trước thềm đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long. Trước đó, dự án phim lịch sử này đã được phê duyệt để chiếu trong dịp kỷ niệm mừng đại lễ.

Cho đến nay, “Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long” vẫn được lấy làm ví dụ tiêu biểu cho những sai lầm trong cách sản xuất phim lịch sử. Phim được đầu tư lớn, hơn 100 tỉ đồng vào thời điểm 2009.

Toàn bộ phục trang của phim được các nhà thiết kế Việt Nam tham gia nghiên cứu, tạo dựng nhưng lại được chuyển sang gia công, may dựng tại Trung Quốc.

Chia sẻ từ các nhà thiết kế, họ cũng đã tìm hiểu, nghiên cứu rất kỹ về hoa văn, họa tiết, phục trang 3 triều đại Đinh - Tiền Lê - Lý, tuy nhiên, tư liệu lịch sử rất ít, không dễ hình dung cụ thể về trang phục các chức tước trong triều đình.

Thêm vào đó, dù đã bỏ công sức thiết kế, khi sang Trung Quốc gia công - cũng đã có những thay đổi nhất định về trang phục.

Cuối cùng, khi ra mắt, bộ phim “Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long” vướng vào vô số tranh cãi kéo dài, kết quả phải dừng lên sóng. Đến cuối năm 2025, sau 15 năm sản xuất, bộ phim lịch sử “Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long” mới được chiếu trên VTV5 sau khi trải qua nhiều lần chỉnh sửa.

Sáng tạo và giới hạn

Sau bộ phim "Đường tới thành Thăng Long", phim lịch sử cổ trang rất ít được sản xuất tại Việt Nam. Trên sóng truyền hình gần như không có.

Đạo diễn - NSND Trọng Trinh lý giải: “Có rất nhiều lý do khiến chúng tôi e ngại làm phim lịch sử về các triều đại. Khó khăn lớn nhất là tư liệu, hình ảnh khan hiếm. Đầu tư cho các dự án lịch sử lại rất lớn. Bối cảnh phải xây dựng. Phục trang may mới lại toàn bộ, tốn rất nhiều tiền nhưng chỉ cần sai sót một chi tiết nhỏ - có thể không được lên sóng. Phim lịch sử cũng rất dễ bị cuốn vào tranh cãi”.

Phim điện ảnh cũng rất hiếm dự án lịch sử. Gần nhất, có 2 phim đang được đầu tư là “Hoàng hậu cuối cùng” và “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh”.

“Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” được xây dựng kịch bản dựa trên truyền thuyết dân gian huyền bí về lăng mộ Vua Đinh Tiên Hoàng. Nhà sản xuất chia sẻ, để tránh những tranh cãi có thể xảy đến, đoàn phim đã phải nghiên cứu, nhờ chuyên gia tư vấn rất kỹ về vải vóc, họa tiết, hoa văn, văn hóa của từng tầng lớp xã hội thời ấy để thiết kế phục trang.

Bộ phim “Hoàng hậu cuối cùng” xây dựng về tình sử của Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng đế Bảo Đại cũng dồn sự đầu tư lớn cho phục trang. Nhà sản xuất cho biết, để phim chân thực nhất có thể, họ cũng đã nỗ lực xin được cấp phép vào quay tại bối cảnh kinh thành Huế.

Cả 2 đoàn phim đều ý thức rất rõ, những chi tiết, kịch bản, đến phục trang, bối cảnh trong các dự án lịch sử cần sự chuẩn xác ra sao, dễ gây tranh cãi thế nào, và tranh cãi có thể khiến bộ phim “điêu đứng” khi ra rạp.