MƯA ĐỎ TRÊN ĐÈO ĐÁ TRẮNG

Mùa hè năm 1972.

Đèo Đá Trắng nằm giữa hai dãy núi dựng đứng ở miền Trung. Ban ngày nơi đây phủ đầy bụi trắng từ những vách đá bị bom cày nát, còn ban đêm chỉ còn tiếng côn trùng hòa cùng âm thanh máy bay vọng từ xa.

Người ta gọi nơi ấy là “tọa độ lửa”.

Đêm nào cũng có bom rơi.

Anh Nguyễn Thành Luân khi ấy mới hai mươi bốn tuổi, là tiểu đội trưởng đội vận tải quân nhu. Công việc của họ là đưa gạo, thuốc và đạn vượt đèo vào chiến trường phía Nam.

Con đường xuyên núi vốn hẹp, sau nhiều trận đánh chỉ còn lại những hố bom nối tiếp nhau. Có đoạn đất đá cháy đen vẫn còn bốc khói.

Đêm xuất phát, trời mưa lớn.

Mười hai người lính khoác ba lô nặng trĩu lặng lẽ đi trong bóng tối. Không ai được bật đèn pin vì sợ lộ vị trí. Họ chỉ nhìn nhau bằng ánh sáng nhạt nhòa của những tia chớp xa xa.

Đi đầu là anh Luân.

Sau lưng anh là cậu lính trẻ nhất đơn vị — Tâm, mới mười tám tuổi, quê ở Nam Định. Tâm gầy nhom nhưng lúc nào cũng cười.

Cậu thường nói:

“Hòa bình xong em sẽ mở tiệm sửa xe ngay đầu làng.”

Mỗi lần nghỉ chân, Tâm lại lấy trong túi áo ra chiếc harmonica nhỏ thổi vài đoạn nhạc ngắn. Âm thanh ấy vang giữa núi rừng nghe buồn đến lạ.

Khoảng nửa đêm, cả tiểu đội đến đoạn cua nguy hiểm nhất của con đèo.

Bất ngờ.

Tiếng máy bay rít lên từ phía xa.

Anh Luân chưa kịp hô thì những quả pháo sáng đã rơi xuống, biến cả sườn núi thành màu trắng đục.

“ẨN NẤP!”

Tiếng hô vang lên giữa tiếng bom đầu tiên nổ chát chúa.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Đất đá từ trên cao đổ xuống như thác. Một chiến sĩ bị sức ép hất văng xuống mép vực. Tiếng gọi nhau lẫn trong tiếng nổ khiến không ai nghe rõ điều gì.

Anh Luân ôm đầu lao vào một khe đá. Tai anh ù đặc.

Bom rơi kéo dài gần mười phút.

Khi mọi thứ tạm lắng xuống, cả ngọn đèo chìm trong mùi khét của thuốc nổ và bụi đất.

Anh Luân bật dậy kiểm quân số.

Thiếu hai người.

Một là Hưng — chiến sĩ tải đạn.

Người còn lại là Tâm.

Không ai nói gì.

Trong chiến tranh, mất liên lạc vài phút đôi khi đồng nghĩa không còn cơ hội trở về.

Nhưng anh Luân vẫn quyết định quay lại tìm đồng đội dù máy bay có thể trở lại bất cứ lúc nào.

Ba người chia nhau men theo sườn núi.

Mưa bắt đầu nặng hạt hơn.

Bùn đất hòa máu chảy đỏ xuống các khe đá.

Đi được một đoạn, anh Luân nghe tiếng harmonica rất nhỏ.

Âm thanh yếu ớt nhưng quen thuộc.

Anh chạy về phía ấy.

Dưới chân một tảng đá lớn, Tâm đang bị kẹt chân. Bên cạnh cậu là Hưng nằm bất động.

Gương mặt Tâm tái nhợt vì mất máu nhưng vẫn cố cười:

“Em biết kiểu gì anh cũng quay lại…”

Anh Luân và đồng đội cố kéo tảng đá ra. Mưa khiến đất trơn trượt, bàn tay ai cũng rớm máu.

Cuối cùng họ đưa được Tâm ra ngoài.

Nhưng Hưng đã hy sinh.

Không ai nói nổi lời nào.

Tiếng mưa rơi trên những chiếc tăng phủ vội nghe nặng như đá.

Trời gần sáng, máy bay lại xuất hiện.

Tiểu đội buộc phải tiếp tục lên đường.

Họ thay nhau cáng Tâm vượt đèo.

Có đoạn dốc dựng đứng, cả nhóm phải dùng dây kéo từng người qua bãi đá lở. Vai ai cũng trầy xước vì quai ba lô cọ vào da thịt.

Suốt quãng đường ấy, không ai còn sức để nói chuyện.

Chỉ có tiếng thở dốc và tiếng harmonica đứt quãng của Tâm.

Đến chiều ngày thứ hai, họ cuối cùng cũng tới được trạm quân y trong rừng sâu.

Các y tá lập tức đưa Tâm đi cấp cứu.

Trước khi ngất đi, cậu vẫn nắm chặt chiếc harmonica trong tay.

Nhiều tháng sau, chiến sự kết thúc ở khu vực ấy.

Anh Luân quay lại Đèo Đá Trắng cùng vài đồng đội cũ để tìm mộ Hưng.

Con đèo năm xưa giờ cỏ đã mọc xanh trên những hố bom.

Không còn tiếng máy bay.

Không còn mùi khói thuốc súng.

Chỉ còn gió núi thổi dài qua những vách đá trắng bạc.

Anh Luân đứng rất lâu ở nơi đồng đội đã ngã xuống.

Từ trong ba lô cũ, anh lấy ra chiếc harmonica của Tâm.

Tâm đã sống sót sau trận bom năm ấy nhưng mất một chân. Sau hòa bình, cậu mở thật một tiệm sửa xe nhỏ ở quê như lời từng hứa.

Anh Luân đưa cây harmonica lên môi.

Khúc nhạc vang giữa núi rừng yên bình.

Lần đầu tiên sau nhiều năm, Đèo Đá Trắng không còn nghe tiếng bom rơi nữa.