MÙA ĐÔNG BIÊN CƯƠNG VÀ NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN TRẺ

Những năm đầu thập niên 1980, khi đất nước vừa đi qua chiến tranh ác liệt, vùng biên giới phía Bắc vẫn chưa khi nào thực sự yên tiếng súng. Trong dòng chảy ấy, chàng trai trẻ Lê Khả Tự nhập ngũ khi vừa tròn mười bảy tuổi, mang theo hành trang giản dị là lòng yêu nước chân thành và niềm tin mộc mạc rằng khoác áo lính là để bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Bác được điều động về Trường Sĩ quan Phòng bị, một đơn vị vừa làm nhiệm vụ đào tạo, vừa trực tiếp tham gia bảo vệ biên giới. Khi ấy, bác giữ cương vị Chính trị viên đại đội – một chức trách không chỉ đòi hỏi bản lĩnh chiến đấu mà còn yêu cầu sự sâu sát, thấu hiểu từng chiến sĩ dưới quyền.

“Tôi còn trẻ lắm, nhiều khi đứng trước đội hình chiến sĩ, chính tôi cũng run,” bác cười hiền khi nhớ lại. “Nhưng đã là chính trị viên thì không được phép để lộ sự yếu lòng.”

Mùa đông năm 1984, một đợt rét đậm tràn xuống biên giới. Sương mù phủ kín các triền núi, gió hun hút thổi qua từng lán trại. Đại đội của bác nhận nhiệm vụ tổ chức huấn luyện dã ngoại kết hợp tuần tra sẵn sàng chiến đấu trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Đêm xuống, nhiệt độ có lúc chỉ còn vài độ C, áo bông mỏng không đủ chống lại cái lạnh cắt da.

Người viết vẫn nhớ ánh mắt bác kể về đêm ấy – ánh mắt trầm xuống, giọng chậm lại.

“Có đêm, tôi đi kiểm tra từng tổ gác, thấy mấy cậu chiến sĩ trẻ ngồi co ro, tay ôm súng mà môi tím tái. Tôi không trách, chỉ ngồi xuống, khoác thêm áo cho các em, rồi kể chuyện quê nhà, chuyện những ngày yên bình sau này.”

Bác hiểu rằng, trong hoàn cảnh ấy, một bài giảng chính trị dài dòng là không cần thiết. Điều người lính cần là niềm tin, là cảm giác không bị bỏ rơi giữa núi rừng lạnh lẽo. Bác chọn cách ở lại cùng chiến sĩ, ăn cùng nắm cơm khô, ngủ cạnh hố cá nhân, để mỗi lời nói của mình có sức nặng từ chính hành động.

Có lần, trong một buổi sinh hoạt chính trị ngắn giữa rừng, bác nói với anh em:
“Chúng ta đứng ở đây không phải vì mệnh lệnh, mà vì sau lưng mình là bản làng, là cha mẹ, là những đứa trẻ đang lớn lên trong hòa bình.”

Câu nói ấy được nhiều chiến sĩ nhớ mãi. Sau này, khi đã xuất ngũ, có người tìm về thăm bác, vẫn nhắc lại nguyên vẹn từng lời trong buổi tối biên cương năm nào.

Những năm công tác tại Trường Sĩ quan Phòng bị, bác Lê Khả Tự không trực tiếp tham gia những trận đánh lớn, nhưng từng ngày, từng giờ của bác là một cuộc chiến thầm lặng: giữ vững tinh thần, củng cố ý chí, đào tạo nên những sĩ quan trẻ đủ bản lĩnh bước ra chiến trường. Chính trong sự âm thầm ấy, giá trị của người chính trị viên được thể hiện rõ nhất.

“Tôi luôn nghĩ, nếu mình làm tốt công tác tư tưởng, thì khi ra trận, các em sẽ biết vì sao mình cầm súng,” bác chậm rãi nói.

Năm 1991, khi hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ, bác rời quân ngũ với quân hàm Trung úy, mang theo Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba – phần thưởng không chỉ cho cá nhân bác, mà cho cả những năm tháng lặng lẽ nơi biên cương. Nhưng với bác, phần thưởng lớn nhất chính là những học trò năm xưa vẫn vững vàng trong quân đội, vẫn giữ trọn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ.

“Thời hoa lửa của tôi không rực rỡ như bom đạn, nhưng nó âm ỉ cháy suốt đời,” bác nói, ánh mắt xa xăm nhìn về phía núi. Và chính ngọn lửa âm thầm ấy đã làm nên một người lính – người chính trị viên trọn vẹn với Tổ quốc và nhân dân.