MÙA ĐÔNG TRÊN ĐỈNH NÚI ĐÁ

Người viết nhận ra rằng đối với những người lính từng chiến đấu nơi biên giới phía Bắc, mùa đông luôn là ký ức đặc biệt khó quên. Không giống cái lạnh dịu nơi miền biển quê nhà, mùa đông ở Hà Giang và Cao Bằng khắc nghiệt đến mức khiến những người lính trẻ lần đầu đặt chân tới đều không thể nào quên được. Bác Lê Văn Hòa kể rằng mùa đông đầu tiên trên điểm cao biên giới khiến bác nhớ suốt đời. “Lạnh đến tê người,” bác cười nhẹ.
“Đêm ngủ phải ôm súng cho đỡ rét.” Những năm đầu thập niên tám mươi, đơn vị bác đóng quân trên các điểm cao vùng núi đá Hà Giang. Doanh trại chỉ là những căn lán dựng tạm bằng gỗ, mái phủ bạt quân dụng. “Mùa đông gió lùa khắp nơi,” bác kể. Ban đêm nhiệt độ xuống rất thấp. Có hôm sương muối phủ trắng cả vách đá và cành cây. “Buổi sáng nhìn nước đóng băng luôn,” bác nhớ lại. Người viết hình dung những người lính trẻ quê miền xuôi co ro trong chiếc áo lính mỏng giữa núi rừng giá lạnh. Dù thời tiết khắc nghiệt nhưng nhiệm vụ bảo vệ biên giới vẫn không hề giảm bớt. “Mưa rét vẫn phải đi tuần tra,” bác nói chắc giọng. Mỗi chuyến tuần tra kéo dài nhiều giờ trên những con đường núi quanh co đầy đá tai mèo sắc nhọn. “Đi nhiều đến mức dép cao su mòn hết,” bác cười. Khó khăn nhất là những hôm sương mù dày đặc, tầm nhìn chỉ vài mét. “Có lúc đi ngay sau nhau mà không nhìn rõ mặt,” bác kể. Người viết cảm nhận được sự gian khổ và hiểm nguy mà người lính biên giới năm ấy phải đối mặt từng ngày. Một kỷ niệm khiến bác không bao giờ quên xảy ra vào mùa đông năm 1982. Hôm ấy đơn vị nhận nhiệm vụ vận chuyển lương thực lên chốt trực trên đỉnh núi cao. “Đường đi hiểm trở lắm,” bác nhớ lại. Mỗi người lính phải gùi trên lưng hàng chục ký gạo và quân nhu, men theo những con đường núi phủ đầy sương lạnh. “Vai đau rát mà vẫn phải cố đi,” bác kể. Giữa chặng đường, trời bất ngờ đổ mưa phùn kèm gió lớn. Đất đá trơn trượt khiến việc di chuyển càng nguy hiểm hơn. “Có đoạn phải bò bám vào đá mà đi,” bác nói. Người viết hình dung đoàn lính trẻ cúi người bước từng bước chậm chạp giữa màn sương trắng xóa của núi rừng biên giới. Đi được nửa đường thì một chiến sĩ trẻ trong đơn vị bị sốt cao và kiệt sức. “Cậu ấy run lên vì lạnh,” bác kể. Không ai bảo ai, cả tiểu đội lập tức san bớt hàng hóa rồi thay nhau dìu đồng đội tiếp tục di chuyển. “Không thể bỏ bạn lại giữa núi được,” bác xúc động nói. Người viết hiểu rằng chính tình đồng đội đã trở thành nguồn sức mạnh lớn lao nhất giúp những người lính vượt qua gian khổ. Đến gần tối, cả đoàn mới lên tới chốt trực trên đỉnh núi. “Hôm ấy ai cũng mệt rã rời,” bác cười. Nhưng điều khiến bác nhớ nhất lại là khoảnh khắc cả tiểu đội quây quần bên bếp lửa nhỏ giữa đêm đông. “Chỉ có nồi cơm độn với ít rau thôi mà ngon lắm,” bác kể. Ngoài trời gió rét thổi ào ào qua vách núi. Trong căn lán nhỏ, những người lính trẻ ngồi sát bên nhau để sưởi ấm. Có người lấy chiếc harmonica ra thổi vài bản nhạc quê hương. Có người kể chuyện gia đình để vơi bớt nỗi nhớ nhà. “Tôi nhớ biển Hoằng Tiến kinh khủng,” bác cười buồn. Người viết cảm nhận rõ nỗi nhớ quê hương âm thầm của người lính trẻ nơi biên cương lạnh giá. Bác kể rằng những đêm đứng gác mùa đông là khoảng thời gian khó khăn nhất. “Có hôm rét đến mức tay cứng lại,” bác nhớ lại. Người lính phải liên tục đi lại để giữ ấm cơ thể trong khi mắt vẫn không rời khỏi khu vực canh gác. Nhưng giữa gian khổ ấy, bác chưa bao giờ nghĩ đến chuyện lùi bước. “Mình là lính biên giới mà,” bác nói giản dị. Người viết nhìn ánh mắt kiên nghị của người cựu chiến binh già mà hiểu rằng thế hệ ấy đã đi qua chiến tranh bằng ý chí và lòng yêu nước rất đỗi chân thành. Nhiều năm sau ngày xuất ngũ, mỗi khi mùa đông về, bác Lê Văn Hòa lại nhớ đến những năm tháng trên điểm cao Hà Giang. “Giờ nghĩ lại vẫn thấy rét,” bác cười hiền. Nhưng trong ký ức bác, đó cũng là quãng đời đẹp nhất của tuổi trẻ. Một quãng đời có gian khổ, hiểm nguy nhưng cũng đầy tình đồng đội và niềm tự hào của người lính bảo vệ biên cương. Người viết nhìn bác Hòa ngồi lặng trước hiên nhà, phía xa là tiếng sóng biển Hoằng Tiến rì rào trong gió chiều. Dường như giữa thanh âm của biển quê hương hôm nay vẫn còn vang vọng đâu đó tiếng gió lạnh của núi rừng biên giới năm xưa. Cuối câu chuyện, bác Lê Văn Hòa chậm rãi nói: “Những năm tháng ở biên giới tuy vất vả nhưng tôi chưa bao giờ hối tiếc. Vì tuổi trẻ của mình đã được sống có ý nghĩa với Tổ quốc.”