Mùa hè 1972 – Quân dân phía Nam Bình Định mở rộng vùng giải phóng, làm chủ quê hương

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Bình Định là vùng đất kiên cường, nơi quân và dân ta luôn bền gan bám đất, bám làng, quyết liệt chống lại âm mưu “bình định” của Mỹ - ngụy. Bước vào mùa hè năm 1972, cùng với khí thế tiến công mạnh mẽ ở phía Bắc tỉnh, quân dân các huyện phía Nam Bình Định cũng đồng loạt nổi dậy, mở rộng vùng giải phóng và vùng làm chủ.

Trong đợt hoạt động này, quân dân các huyện phía Nam đã giải phóng hoàn chỉnh 10 xã và 35 thôn của 11 xã khác; đồng thời giành quyền làm chủ 52 thôn ở 19 xã thuộc các huyện Phù Cát, Bình Khê, An Nhơn, Tuy Phước với 105.800 dân. Đây là kết quả rất quan trọng, góp phần phá vỡ từng mảng hệ thống kìm kẹp của địch, đưa nhiều vùng quê trở về với cách mạng.

Không chỉ ở nông thôn, vùng ven Quy Nhơn cũng có chuyển biến mạnh mẽ. Bảy thôn ở hai xã Phước Hậu và Phước Long, nay thuộc xã Nhơn Bình và phường Trần Quang Diệu, đã giành được quyền làm chủ. Điều đó cho thấy phong trào cách mạng không chỉ phát triển ở vùng căn cứ, vùng giải phóng mà còn lan rộng đến vùng ven đô thị, nơi địch thường xuyên kiểm soát gắt gao.

Điểm nổi bật trong thắng lợi của quân dân phía Nam Bình Định là sự phối hợp chặt chẽ giữa tiến công quân sự và nổi dậy của quần chúng. Hơn 1.600.000 lượt quần chúng đã tham gia nổi dậy, diệt ác, phá kẹp, tiến công chính trị quyết liệt. Sức mạnh của Nhân dân đã trở thành mũi tiến công quan trọng, làm cho bộ máy kìm kẹp của địch ở cơ sở bị lung lay và tan rã.

Quần chúng Nhân dân đã bao vây, bức rút, bức hàng 130 đồn và chốt điểm, trên 150 vị trí; bắt khoảng 2.700 tên địch, bắt sống hàng nghìn tên khác, thu được nhiều vũ khí các loại. Nhân dân còn phá banh 10 khu dồn, 7 ấp chiến lược, đưa 22.500 dân trở về làng cũ. Đây không chỉ là thắng lợi về quân sự, mà còn là thắng lợi của lòng dân, của khát vọng được trở về quê hương, được sống và làm chủ trên mảnh đất của mình.

Công tác binh vận cũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Phong trào đấu tranh đã làm rã ngũ gần 2.000 lính, làm tan rã tập thể 2 đại đội và 130 trung đội quân địa phương, phụ quân. Đặc biệt, các đội “kéo lính, cứu lính” ở Hoài Nhơn đã vận động, kéo khoảng 1.000 lính ở Đồi 10, thị trấn Tam Quan và Đệ Đức trở về với Nhân dân. Những hoạt động ấy thể hiện sức mạnh cảm hóa của cách mạng, làm suy yếu tinh thần chiến đấu của địch ngay từ bên trong hàng ngũ của chúng.

Câu chuyện mùa hè 1972 ở phía Nam Bình Định là một trang sử hào hùng trong những năm tháng thời hoa lửa. Đó là câu chuyện về sức mạnh đoàn kết giữa bộ đội, du kích và quần chúng Nhân dân; về khí thế tiến công, nổi dậy rộng khắp; về lòng yêu nước và ý chí làm chủ quê hương.

Những thắng lợi ấy đã góp phần quan trọng làm phá sản âm mưu “bình định” của Mỹ - ngụy, mở rộng vùng giải phóng, củng cố vùng làm chủ và tạo thế mới cho phong trào cách mạng Bình Định. Trong bom đạn ác liệt, quân và dân phía Nam Bình Định vẫn kiên cường đứng lên, cùng toàn tỉnh và cả nước tiến về ngày thắng lợi cuối cùng.