Mùa hè đỏ lửa 1972 : Khúc Tráng Ca Và Nỗi Đau Chia Cắt
Khúc tráng ca đau thương tại Thành cổ Quảng Trị là tâm điểm của đoạn trích, lột tả sự tàn khốc tột cùng của cuộc chiến qua những con số biết nói: 81 ngày đêm nghẹt thở và 328.000 tấn bom đạn dội xuống một mảnh đất chật hẹp. Giữa mưa bom bão đạn ấy là biểu tượng bi tráng về sự hy sinh của thế hệ tuổi đôi mươi—những người lính đã ngã xuống, hòa máu xương vào dòng sông Thạch Hãn để bảo vệ từng tấc đất quê hương.
Năm 1972, khi chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Richard Nixon đang ở giai đoạn thử thách quyết định, Quân giải phóng miền Nam Việt Nam đã bất ngờ mở một cuộc tiến công chiến lược quy mô lớn trên toàn miền Nam. Mục tiêu là tiêu diệt đại bộ phận quân chủ lực của Việt Nam Cộng hòa (VNCH), làm phá sản chiến lược của Mỹ và tạo lợi thế trên bàn đàm phán Paris.
Cuộc đụng độ bùng nổ từ cuối tháng 3 và kéo dài suốt mùa hè năm 1972, biến toàn bộ vĩ tuyến 17 và các vùng chiến lược thành những "lò xay thịt" khốc liệt chưa từng có.
Cuộc tiến công được mở ra đồng loạt trên ba hướng chiến lược chính:
Trị - Thiên (Quảng Trị - Thừa Thiên): Đây là hướng tiến công chủ yếu nhất. Quân giải phóng chọc thủng hàng phòng ngự mạnh nhất của VNCH tại Đường 9, giải phóng hoàn toàn tỉnh Quảng Trị vào ngày 2 tháng 5 năm 1972.
Bắc Tây Nguyên (Kon Tum): Những trận đánh đẫm máu tại Đác Tô - Tân Cảnh và thị xã Kon Tum nhằm cắt đứt hành lang chiến lược từ Quy Nhơn lên Tây Nguyên.
Đông Nam Bộ (An Lộc - Bình Long): Trận An Lộc kéo dài ngột ngạt suốt nhiều tháng được ví như một "Verdun của Việt Nam", nơi hai bên giành giật từng ngôi nhà, góc phố dưới mưa bom bão đạn.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Nếu nói Quảng Trị là tâm điểm của Mùa hè đỏ lửa, thì Thành cổ Quảng Trị chính là đỉnh cao của sự tàn khốc đó. Sau khi để mất Quảng Trị, quân đội VNCH dưới sự tái tổ chức và hỗ trợ hỏa lực tối đa của Không quân, Hải quân Mỹ đã mở chiến dịch "Lam Sơn 72" để tái chiếm.Trong suốt 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972), một mảnh đất Thành cổ chưa đầy 6 dặm vuông phải gánh chịu hơn 328.000 tấn bom đạn—tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ từng ném xuống Hiroshima.
Dòng Thạch Hãn nghẹn ngào: Hàng ngàn chiến sĩ đôi mươi, có những người vừa rời ghế nhà trường, đã ngã xuống khi vượt sông Thạch Hãn để tiếp viện cho Thành cổ. Máu của họ đã hòa vào lòng sông, để lại câu thơ nhói lòng của cựu chiến binh Lê Bá Dương:
"Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm."
Mùa hè đỏ lửa 1972 kết thúc khi cả hai bên đều chịu tổn thất cực kỳ to lớn về người và vũ khí. Tuy nhiên, về mặt chiến lược:
Bộ đội giải phóng đã giữ vững được những vùng bản lề quan trọng, chứng minh sự phá sản của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".
Buộc Mỹ phải quay lại bàn đàm phán và chấp nhận ký kết Hiệp định Paris vào tháng 1 năm 1973, rút toàn bộ quân đội Mỹ về nước, mở đường cho sự kiện 30/4/1975.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, lớp tro bụi của "Mùa hè đỏ lửa 1972" đã lùi xa, những hố bom năm xưa giờ đã xanh ngắt màu cây lá. Nhưng ký ức về một mùa hè rực lửa, về sự hy sinh vô bờ bến của một thế hệ thanh niên Việt Nam ở cả hai bên chiến tuyến vẫn luôn là lời nhắc nhở đắt giá về giá trị của hòa bình, sự hòa hợp và lòng tự hào dân tộc.
