MÙA HOA LỬA
MÙA HOA LỬA
Có những câu chuyện lịch sử không chỉ được ghi lại bằng sách vở, mà còn được khắc sâu bằng nước mắt, máu và những ký ức chẳng thể nào quên. Với tôi – một giáo viên tiểu học yêu lịch sử dân tộc – mỗi lần đọc lại câu chuyện về nữ du kích Nguyễn Thị Thu chèo đò trên sông Thạch Hãn trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, trái tim tôi lại nghẹn lại bởi xúc động và biết ơn.
Những ngày cuối thu, khi những cơn mưa miền Trung ào xuống trắng trời, tôi chợt nghĩ đến dòng Thạch Hãn năm xưa. Dòng sông ấy từng đỏ lửa chiến tranh, từng oằn mình gánh biết bao đau thương mất mát. Giữa mưa bom bão đạn, có một cô gái tuổi vừa tròn mười bảy vẫn ngày đêm chèo đò đưa bộ đội vượt sông. Cô gái ấy là bà Nguyễn Thị Thu – một nữ du kích nhỏ bé nhưng mang trái tim lớn lao của lòng yêu nước.
Mười bảy tuổi – cái tuổi của những ước mơ hồn nhiên, của tà áo trắng đến trường và những rung động đầu đời. Thế nhưng trong mùa hè đỏ lửa năm ấy, cô gái trẻ không chọn bình yên cho riêng mình mà chọn ở lại giữa chiến trường khốc liệt để phục vụ cách mạng. Cùng cha chồng là cụ Nguyễn Con, bà chèo một con đò nhỏ đưa hàng ngàn chiến sĩ vượt sông Thạch Hãn vào Thành cổ Quảng Trị.
Tôi cứ day dứt mãi khi đọc đến lời kể của bà:
“Đa phần họ chỉ mới mười tám, đôi mươi… nhiều người là sinh viên ngoài Hà Nội vừa gác bút nghiên để cầm súng.”
Họ còn trẻ quá!
Những chàng trai tuổi đôi mươi mang theo cả tuổi xuân và khát vọng của mình để đổi lấy độc lập cho Tổ quốc. Có người vừa rời giảng đường đại học, có người chưa kịp viết xong lá thư gửi mẹ. Vậy mà giữa bom rơi đạn nổ, họ vẫn mỉm cười bước lên chuyến đò sinh tử.
Đêm trên sông Thạch Hãn khi ấy tối đen như mực. Chỉ những ánh lửa lóe lên từ bom đạn mới đủ soi rõ khuôn mặt người lính trong khoảnh khắc ngắn ngủi. Con đò nhỏ chở đầy bộ đội lặng lẽ lướt đi giữa ranh giới của sự sống và cái chết. Có những người đi mà không bao giờ trở lại.
Ám ảnh nhất là tiếng gọi “mẹ ơi” của những chiến sĩ bị thương trước lúc hy sinh. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, tiếng gọi ấy vẫn còn vang vọng trong tâm trí người nữ du kích năm nào. Đó không chỉ là nỗi đau của riêng bà Thu mà còn là nỗi đau của cả dân tộc trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
Là một giáo viên tiểu học, tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình hôm nay. Mỗi sáng nhìn học sinh tung tăng đến lớp trong màu áo trắng tinh khôi, nghe tiếng cười trong trẻo vang khắp sân trường, tôi lại nhớ đến những người lính trẻ năm xưa. Chính sự hy sinh của họ đã đổi lấy bầu trời bình yên cho thế hệ hôm nay được học tập, vui chơi và lớn lên trong độc lập.
Tôi thường kể cho học sinh nghe những câu chuyện như thế bằng tất cả niềm xúc động của mình. Tôi muốn các em hiểu rằng lịch sử không hề khô khan. Lịch sử là những con người bằng xương bằng thịt, là những người mẹ tiễn con ra trận, là những chàng trai mãi mãi nằm lại tuổi hai mươi và là hình ảnh người nữ du kích nhỏ bé chèo đò giữa mưa bom bão đạn.
Trong Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị có một bức ảnh nổi tiếng mang tên Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ. Trong ảnh, giữa chiến tranh ác liệt, người lái đò vẫn nở nụ cười hiền hậu. Nụ cười ấy khiến tôi nghẹn lòng. Đó là nụ cười của niềm tin, của lòng quả cảm và của tình yêu đất nước không gì lay chuyển nổi.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng dòng Thạch Hãn vẫn còn chảy mãi như một chứng nhân lịch sử. Những người lính năm xưa có người đã trở về, có người mãi mãi nằm lại nơi lòng sông, nơi Thành cổ. Còn bà Thu giờ đây đã ngoài bảy mươi tuổi, sống bình yên bên dòng sông năm cũ. Nhưng ký ức về 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa ấy chắc sẽ chẳng bao giờ phai mờ.
Khép lại câu chuyện, trong tôi vang lên như một khúc hát thiêng liêng giữa mùa hoa lửa – khúc hát của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của khát vọng hòa bình bất diệt.
Để hôm nay, mỗi chúng ta được sống dưới bầu trời hòa bình, càng phải biết trân trọng lịch sử, biết ơn những người đã ngã xuống và sống xứng đáng hơn với Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
