“Mùa Hoa Lửa Năm 1972”

Có một thế hệ đã lớn lên trong tiếng bom. Người ta gọi đó là “thời hoa lửa” - cái thời mà tuổi mười tám, đôi mươi chưa kịp yêu hết một mùa phượng đã phải khoác áo lính ra trận. Hoa ở đây không phải hoa loa kèn tháng Tư Hà Nội, mà là hoa lửa của pháo sáng, của đạn cày, của những trái tim trẻ cháy lên giữa đạn bom.

Mùa hè năm 1972, sân trường cấp ba ngợp nắng và tiếng ve. Chúng tôi vừa đặt bút xuống bài thi tốt nghiệp cuối cùng thì loa phát thanh của xã vang lên: “Thanh niên sẵn sàng nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc”. Trên bảng đen vẫn còn dòng chữ phấn của đứa nào đó viết vội: “Hẹn gặp lại ở giảng đường”. Phấn chưa kịp mờ, người đã phải xa.

Đêm trước ngày lên đường, cả lớp tụ tập dưới gốc phượng già. Đứa mang quyển lưu bút, đứa mang cây đàn ghi-ta cũ. Lam, cô bạn ngồi cùng bàn với tôi ba năm, lén dúi vào tay tôi chiếc khăn mùi xoa thêu dở dang hình bông hoa đỏ. “Cậu giữ lấy. Hòa bình tớ thêu nốt rồi tặng lại.” Tôi cười, nhét vào đáy ba lô, không biết rằng lời hứa ấy sẽ theo tôi đi suốt mười năm chinh chiến.

Chúng tôi vào Quảng Trị mùa mưa. Mưa Trường Sơn xối xả, mưa Thành Cổ tanh mùi máu. Đêm đêm, pháo sáng địch treo trên đầu, cả một góc trời bừng lên như ngàn vạn bông hoa lửa. Đẹp đến nao lòng, mà cũng xót xa đến nao lòng. Giữa hai trận đánh, tôi thường lấy chiếc khăn của Lam ra xem. Màu chỉ đỏ đã nhạt đi, nhưng đường kim mũi chỉ vẫn còn run rẩy như bàn tay người con gái hôm nào.

Rồi một ngày cuối tháng Chín, chốt chúng tôi bị đánh úp. Sau trận đó, tôi tỉnh dậy ở trạm quân y dã chiến, trong túi áo chỉ còn một góc khăn tay cháy sém. Người y tá bảo: “Đồng chí Lam, cô thanh niên xung phong vừa hy sinh khi tải đạn qua bến sông Thạch Hãn đêm qua”. Tôi không khóc nổi. Cổ họng chỉ thấy đắng ngắt mùi khói súng. Đêm ấy, pháo sáng lại bừng lên. Tôi nhìn bầu trời rực hoa lửa, tự hỏi có phải Lam vừa đi qua đó.

Hòa bình lập lại, tôi trở về trường cũ. Cây phượng vẫn đứng đó, già hơn, nhưng tán vẫn rộng che kín khoảng sân. Ghế đá năm xưa giờ khắc chi chít tên, chỉ thiếu tên Lam. Tôi đặt lên mặt bàn góc khăn tay còn lại, bên cạnh là quyển lưu bút đã ố vàng. Gió từ sông thổi về, lật trang giấy có dòng chữ nghiêng nghiêng của Lam: “Đợi tớ nhé. Hết chiến tranh, chúng mình học tiếp những mùa thi còn dang dở.”

Thời hoa lửa đã đi qua gần nửa thế kỷ. Những người lính năm ấy, người còn, người mất. Nhưng hễ tháng Năm về, phượng nở đỏ rực, tôi lại thấy cả một thế hệ áo trắng xếp bút nghiên lên đường. Tuổi trẻ của chúng tôi đã cháy như hoa lửa - ngắn ngủi, khốc liệt, nhưng đủ để thắp sáng cả con đường đi tới ngày hôm nay.

Có những mùa hoa chỉ nở một lần trong đời. Và có những ngọn lửa, tắt rồi, vẫn còn âm ỉ cháy trong ký ức của một dân tộc.