MÙA KHÔ Ở BÁT ĐOM BOONG

Năm 1983, khi những cơn mưa cuối mùa vừa dứt, đơn vị của đồng chí Huỳnh Hồng Lợi hành quân sang đất bạn Campuchia. Điểm đến là vùng Battambang, nơi giáp ranh biên giới Thái Lan, một trong những địa bàn nóng bỏng nhất thời điểm ấy. Đơn vị đóng quân cách thị trấn vài chục cây số, gần hướng Poipet. Đây là nơi tàn quân Khmer Đỏ thường xuyên tập kết, rồi bất ngờ tập kích vào ban đêm, rút nhanh về phía bên kia biên giới.

Những ngày đầu, đồng chí Huỳnh Hồng Lợi còn nhớ rất rõ. Ban ngày, rừng khộp khô khốc, lá mục vỡ vụn dưới chân. Ban đêm, sương xuống lạnh buốt. Tiếng côn trùng hòa lẫn với tiếng súng vọng từ xa, khiến người lính không bao giờ ngủ sâu. Tháng 2 năm 1984, đơn vị nhận lệnh hành quân về hướng Nong Chan. Tình báo cho biết địch đang tập trung lực lượng tại đây. Cuộc hành quân kéo dài nhiều ngày xuyên rừng. Nước cạn, lương khô chia từng miếng. Có người bị sốt rét run lẩy bẩy nhưng vẫn phải đi, vì nếu dừng lại là tụt đội hình. Sáng ngày thứ năm, khi đơn vị vừa vượt qua một con dốc thấp gần O’Bok Pass, tiếng súng bất ngờ nổ ra từ hai bên sườn. Phục kích Đạn bay xé gió. Đất đá tung lên từng chùm. Đồng chí Huỳnh Hồng Lợi nằm rạp xuống, tay siết chặt khẩu súng. “Giữ vững đội hình!” tiếng chỉ huy vang lên.

Trận đánh kéo dài gần hai giờ. Khi địch rút về phía biên giới, đơn vị giữ được địa hình. Những tháng ngày giữ chốt (1984–1985) Sau trận đó, đơn vị chuyển sang nhiệm vụ xây dựng tuyến phòng thủ dọc biên giới một phần của hệ thống K5.Công việc lặp đi lặp lại mỗi ngày:

Phát rừng mở đường

Đào hào, dựng chốt

Tuần tra ban đêm

Không phải lúc nào cũng có tiếng súng, nhưng cái chết vẫn hiện diện sốt rét rừng quật ngã nhiều người hơn cả đạn. Có đêm, đồng chí Huỳnh Hồng Lợi tỉnh dậy thấy đồng đội nằm run lập cập, mắt lạc đi trong cơn sốt. Có tháng không có trận đánh nào lớn, nhưng đơn vị vẫn mất người.

Mùa khô cuối cùng (1985 – 1986) Đến năm 1985, sau những chiến dịch lớn, lực lượng Khmer Đỏ suy yếu. Những cuộc tập kích thưa dần, thay vào đó là những trận đánh nhỏ, lén lút. Đầu năm 1986, đơn vị của đồng chí Huỳnh Hồng Lợi vẫn đóng chốt gần Battambang. Không khí đã khác trước – bớt tiếng súng, nhưng không ai dám lơ là. Một buổi chiều, đứng trên chốt nhìn về phía rừng biên giới, anh chợt nhận ra đã ba năm trôi qua. Ba năm – từ một chàng trai vừa rời quê, anh đã trở thành một người lính thực thụ.Những người nằm lại nơi đây không có nhiều dấu tích. Nhưng với đồng chí, mỗi gốc cây, mỗi con dốc đều có tên – tên của những người đã không trở về. Nhiều năm sau, khi trở về quê, người ta hỏi anh: “Chiến trường Campuchia có gì đáng nhớ nhất?” Anh chỉ nói một câu: “Không phải tiếng súng… mà là những người đã nằm lại ở Battambang.”