Mùa lúa bình yên

Tháng Sáu cuối mùa.

Những cánh đồng ở xóm Thanh Nho, xã Cát Ngạn bắt đầu chuyển mình sang màu vàng óng. Gió thổi qua từng thửa ruộng, những bông lúa cúi đầu theo nhịp gió, tạo thành những đợt sóng lăn tăn chạy dài đến tận chân núi.

Đứng giữa khung cảnh ấy, tôi chợt nghĩ, có lẽ chẳng có màu nào đẹp hơn màu vàng của lúa chín.

Đó là màu của no đủ.

Là màu của hy vọng.

Và cũng là màu của hòa bình.

Hôm ấy, tôi sang đón bác Cao Xuân Trung đi dạo quanh cánh đồng.

Bác cười hiền:

– Đi chậm thôi cháu nhé.

Tôi khẽ gật đầu.

Tôi biết, mỗi bước chân của bác đều cần nhiều cố gắng. Vết thương rò tủy ở chân vẫn khiến bác đau mỗi khi đi lâu. Có lúc bác phải dừng lại, chống nhẹ tay lên chiếc gậy rồi mới bước tiếp.

Con đường bê tông chạy giữa cánh đồng hôm nay bằng phẳng và sạch sẽ.

Tôi chợt nghĩ, ngày bác còn trẻ, chắc con đường quê chưa được như bây giờ.

Bác dừng lại bên bờ ruộng.

Đưa mắt nhìn những bông lúa đang cúi đầu trĩu hạt.

Một lúc lâu sau, bác khẽ nói:

– Đẹp quá cháu nhỉ...

Chỉ ba chữ giản dị.

Nhưng trong ánh mắt bác là cả một niềm vui khó diễn tả.

Tôi hỏi:

– Bác thích mùa lúa nhất phải không?

Bác mỉm cười.

– Người nông dân ai mà chẳng thích. Nhìn lúa tốt là thấy trong lòng yên lắm.

Rồi bác im lặng.

Gió vẫn thổi nhè nhẹ.

Tiếng chim sà xuống kiếm ăn trên cánh đồng vang lên trong trẻo.

Một lúc sau, bác nói tiếp:

– Hồi còn trẻ, bác chỉ mong sau này quê mình cũng có những mùa lúa yên bình như thế này.

Tôi quay sang nhìn bác.

Trong giọng nói ấy không có sự tự hào.

Chỉ có niềm hạnh phúc rất đỗi bình dị.

Tôi chợt hiểu, điều mà thế hệ bác mong mỏi không phải là những điều lớn lao.

Chỉ là một ngày quê hương không còn tiếng bom.

Một ngày người dân được yên tâm cày cấy.

Một ngày trẻ con tung tăng đến trường.

Một ngày mùa màng không còn bị chiến tranh chia cắt.

Hôm nay, điều ấy đã trở thành hiện thực.

Những bông lúa vàng trước mặt chính là câu trả lời đẹp nhất cho sự hy sinh của bao thế hệ.

Chúng tôi tiếp tục đi dọc con đường nhỏ.

Bác vừa đi vừa kể về những mùa gặt ngày xưa sau khi trở về quê.

Sức khỏe không còn như trước.

Đôi chân đau nhức.

Có những ngày làm chưa được bao lâu đã phải nghỉ.

Nhưng bác chưa từng bỏ cuộc.

Bác bảo:

– Làm được ít thì làm ít. Miễn là mình còn góp sức cho gia đình.

Tôi nhìn bàn tay bác.

Đôi bàn tay ấy không chỉ có những vết chai của người nông dân.

Đó còn là đôi bàn tay của một người lính đã dành tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Sau chiến tranh, bác lại dành phần đời còn lại để vun đắp cho mái ấm của mình, cho mảnh đất quê hương.

Có lẽ, đó cũng là một cách tiếp tục cống hiến.

Đi thêm một đoạn, chúng tôi gặp vài bác nông dân đang chuẩn bị thu hoạch.

Mọi người vui vẻ chào hỏi.

Ai cũng hỏi thăm sức khỏe của bác Trung.

Bác đáp bằng nụ cười quen thuộc:

– Tôi vẫn khỏe.

Tôi biết, câu trả lời ấy không hoàn toàn đúng.

Có những cơn đau bác vẫn âm thầm chịu đựng.

Có những đêm bác vẫn không ngủ được vì vết thương tái phát.

Nhưng bác không muốn ai phải lo lắng.

Bác luôn giữ nụ cười như cách để mọi người yên lòng.

Chiều xuống.

Ánh nắng cuối ngày phủ lên cánh đồng một màu vàng rực rỡ.

Bác đứng lặng rất lâu.

Tôi cũng không nói gì.

Giữa không gian ấy, mọi lời đều trở nên thừa.

Bởi chính cánh đồng lúa đang kể cho chúng tôi nghe câu chuyện của hòa bình.

Một câu chuyện không cần tiếng súng.

Không cần những bản anh hùng ca.

Chỉ cần tiếng gió thổi qua đồng lúa.

Tiếng máy gặt vang lên giữa mùa thu hoạch.

Tiếng cười của người nông dân sau một vụ mùa bội thu.

Đó là những âm thanh đẹp nhất mà một người từng đi qua chiến tranh luôn mong đợi.

Trên đường trở về, bác bất chợt dừng chân.

Bác cúi xuống nhặt một bông lúa vừa rơi bên lề đường.

Bác vuốt nhẹ rồi cẩn thận đặt lại trên bờ ruộng.

Tôi hỏi:

– Sao bác nâng niu bông lúa thế?

Bác cười hiền:

– Mỗi hạt thóc đều là công sức của người làm ruộng. Phải biết quý.

Câu nói ấy khiến tôi nhớ mãi.

Người từng trải qua thiếu thốn sẽ hiểu giá trị của từng hạt gạo.

Người từng đi qua chiến tranh sẽ càng hiểu giá trị của những mùa lúa yên bình.

Hoàng hôn buông xuống.

Bóng bác và bóng tôi kéo dài trên con đường quê.

Một người bước nhanh.

Một người bước chậm.

Nhưng cả hai đều đang đi trên con đường của hòa bình.

Tôi chợt nhận ra rằng, điều bác để lại cho thế hệ trẻ không chỉ là những câu chuyện về chiến tranh.

Điều quý giá hơn là cách bác dạy chúng tôi yêu những điều bình dị.

Yêu một mùa lúa chín.

Yêu tiếng chim gọi nhau mỗi sớm.

Yêu mảnh đất nơi mình sinh ra.

Và biết rằng, để có được một mùa vàng bình yên hôm nay, đã có biết bao người lặng lẽ gửi lại tuổi xuân của mình nơi chiến trường.

Cánh đồng Thanh Nho vẫn vàng rực trong nắng chiều.

Bác Trung vẫn đứng đó, lặng lẽ nhìn về phía xa với nụ cười hiền hậu.

Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng, mùa lúa đẹp nhất không chỉ vì hạt thóc đã đầy bông.

Mà bởi trên từng cánh đồng quê hôm nay đều có bóng dáng của những người lính năm xưa.

Họ đã trở về, mang theo những vết thương không bao giờ lành hẳn, nhưng cũng mang về cho quê hương một điều vô giá.

Đó là hòa bình.