Mùa thu năm 1945 ở miền Tây Nam Bộ

Năm 1945 là một năm đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Sau nhiều năm hoạt động bí mật và chuẩn bị lực lượng, thời cơ cách mạng xuất hiện. Tại miền Tây Nam Bộ, Phan Văn Hòa cùng các cán bộ cách mạng tham gia tổ chức phong trào và giành chính quyền. Những người từng hoạt động trong các căn cứ như Rạch Giá, U Minh đã có điều kiện chuyển từ hoạt động bí mật sang công khai. Nhưng niềm vui của thắng lợi không kéo dài lâu. Tình hình Nam Bộ nhanh chóng trở nên phức tạp khi thực dân Pháp quay trở lại. Những cán bộ vừa tham gia giành chính quyền lại phải chuyển sang nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng và tổ chức kháng chiến. Với Phan Văn Hòa, đây là thời điểm ông tiếp tục thể hiện khả năng tổ chức và thích nghi. Ông tham gia nhiều nhiệm vụ tại miền Tây Nam Bộ, trong đó có công tác xây dựng lực lượng và củng cố phong trào. Đất nước vừa giành được độc lập đã phải đối mặt với nguy cơ chiến tranh. Người dân ở miền Tây vừa được hưởng niềm vui làm chủ đất nước lại phải chuẩn bị cho những năm tháng gian khổ tiếp theo. Phan Văn Hòa cũng như nhiều cán bộ cách mạng khác hiểu rằng giành được chính quyền mới chỉ là bước đầu. Muốn giữ được nền độc lập, cần có một lực lượng đủ mạnh và có sự ủng hộ của nhân dân. Những trải nghiệm trong năm 1945 tiếp tục hình thành phong cách của ông: luôn nhìn sự việc từ thực tế và không tách rời công việc chính trị khỏi đời sống nhân dân. Sau này, khi đất nước thống nhất, ông lại đứng trước một nhiệm vụ tương tự nhưng ở quy mô lớn hơn: không phải bảo vệ chính quyền cách mạng trong chiến tranh mà là xây dựng một đất nước đã chịu hậu quả nặng nề của nhiều thập niên chiến đấu. Vì thế, năm 1945 không chỉ là một dấu mốc trong cuộc đời Võ Văn Kiệt mà còn là điểm chuyển tiếp từ một người hoạt động cách mạng bí mật sang một cán bộ tham gia trực tiếp vào công việc xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng