MÙA THU QUẬT KHỞI – BẢO TÁP KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN NGÀY 22/8/1945 TRÊN ĐẤT MẸ AN PHƯỚC - ĐỒNG CHÍ TRẦN THI

Trong tâm khảm của người cộng sản tiền bối Trần Thi, đời người làm cách mạng có muôn vàn gian khổ nơi ngục tù đế quốc, muôn ngàn hiểm nguy khi bám hầm bí mật, nhưng ngày 22/8/1945 mãi mãi là ngày thiêng liêng và rực rỡ nhất. Đó là ngày mà những luống cày, bờ mương, ngõ xóm Vạn Phước, Phú Quý, An Thạnh... đồng loạt rung chuyển bởi bước chân quật khởi của hàng vạn đồng bào Kinh – Chăm rũ bùn đứng dậy làm chủ vận mệnh non sông.

1. Đốm lửa từ Hội nghị Bảo An và bão nổi tỉnh lỵ (20 – 21/8/1945)

Giữa tháng 8/1945, phát xít Nhật chính thức đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Mệnh lệnh khởi nghĩa từ Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc như tia chớp xé toang màn đêm nô lệ:

• Hội nghị khẩn tại Bảo An (20/8/1945): Việt Minh lâm thời tỉnh Ninh Thuận triệu tập cuộc họp bất thường tại làng Bảo An (Tháp Chàm).

• Các đại biểu ưu tú của làng Vạn Phước, Trường Sanh đại diện cho nhân dân vùng hạ lưu sông Dinh đã kịp thời có mặt, tiếp thu kế hoạch tác chiến thần tốc.

2. Ngày 22/8/1945: Sấm sét Tổng Vạn Phước và chính quyền liên minh Kinh – Chăm

Sáng sớm ngày 22/8/1945, khi sương mù còn bảng lảng trên mặt nước sông Dinh, dưới sự chỉ đạo của các chi bộ ngầm và cán bộ Mặt trận Việt Minh, quần chúng nhân dân Tổng Vạn Phước đã nhất tề xuống đường:

• Thu hồi ấn mộc phong kiến: Các đoàn biểu tình mang theo giáo mác, gậy gộc tiến thẳng vào công sở, kiên quyết thu hồi ấn mộc cai trị của tổng Ba và buộc Huyện Phát phải cúi đầu bàn giao toàn bộ sổ sách, quyền hành cho cách mạng.

• Đồng chí Mai Mạnh – người từng sát cánh mở các Hội Ái hữu thời kỳ 1940 – được nhân dân tín nhiệm tuyệt đối bầu làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng tổng Vạn Phước.

3. Quét sạch tàn dư phản động tại Tổng Phú Quý: Đòn điểm huyệt lúc 12 giờ trưa

Tại Tổng Phú Quý – nơi vừa được tôi luyện qua lớp huấn luyện cán bộ đầu năm 1945 tại nhà anh Ba Ngàn – cuộc tiến công diễn ra với tốc độ chớp nhoáng và sự mưu trí phi thường:

• Hạ cờ quẻ ly tại trụ sở thân Nhật: Sáng sớm ngày 22/8, hàng ngàn quần chúng trang nghiêm tiến về trụ sở tổ chức "Thanh niên tiền tuyến" thân Nhật. Trước khí thế áp đảo của biển người, ta ập vào bắt giữ các tên cầm đầu, buộc chúng phải ngoan ngoãn giao nộp toàn bộ súng đạn. Lá cờ quẻ ly bù nhìn bị giật phăng xuống trong tiếng hô vang trời, và lá cờ đỏ sao vàng kiêu hãnh tung bay trên nóc trụ sở. Lực lượng cách mạng lập tức thu hồi toàn bộ ấn mộc của tổng Phú Quý.

• Nhận được tin mật báo nhóm phản động đội lốt "Cao Đài thân Nhật chống cộng" đang âm mưu cố thủ, tẩu tán tài liệu tại chùa "Bà Gia", một tổ xung kích gồm 20 thanh niên quả cảm trang bị giáo mác, tầm vông vạc nhọn do anh Tư Minh dẫn đầu đã bí mật áp sát, đạp tung cửa xông vào bắt gọn toàn bộ nhóm đầu sỏ.

4. Cuộc mít tinh lịch sử 14 giờ chiều: Tuyên ngôn độc lập của lòng dân Phú Quý

Đúng 14 giờ chiều ngày 22/8/1945, một cuộc mít tinh với quy mô chưa từng có đã bùng nổ tại sân vận động Phú Quý:

• Rừng cờ đỏ sao vàng: Hàng ngàn đồng bào Kinh, Chăm, người già, phụ nữ, thanh niên từ các ngả đường làng cuồn cuộn đổ về sân vận động. Trên tay mỗi người là một lá cờ đỏ sao vàng vừa may vội đêm trước, ánh mắt ngời lên niềm hạnh phúc vô biên của người vừa thoát kiếp nô lệ lầm than.

"Chính quyền cách mạng kể từ giờ phút này đã hoàn toàn thuộc về tay Nhân dân!"

Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ

Chiêm nghiệm lại ngày 22/8/1945 hào hùng, người cộng sản tiền bối Trần Thi luôn khẳng định:

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ngày 22/8/1945 trên đất An Phước là bản anh hùng ca tuyệt đẹp về nghệ thuật chớp thời cơ và sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc:

1. Xóa sạch dấu vết áp bức: Chỉ trong vòng một ngày, bộ máy thống trị thực dân Pháp, phát xít Nhật và bè lũ tay sai phong kiến tồn tại gần một thế kỷ đã bị quét sạch hoàn toàn khỏi bờ cõi quê hương.

Từ phát súng lệnh ngày 22/8/1945 ấy, nhân dân Ninh Phước đã tự tin bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên làm chủ vận mệnh non sông, để rồi tiếp tục kiên cường bước qua cuộc trường chinh 30 năm khói lửa, làm nên khúc khải hoàn đại thắng trọn vẹn vào ngày 16/4/1975 rực rỡ non sông.