Mùa Thuốc Bánh Nơi Vàm Rừng
Từ năm 1945 đến ngày hòa bình, ngôi nhà ven mé rừng của bà Trần Thị Đầm đã trở thành chốn neo đậu bình yên cho biết bao lớp cán bộ, bộ đội. Ở nơi hậu phương tuyến đầu ấy, nuôi quân không chỉ là hạt gạo trắng từ mấy sào ruộng nhà hay những lu nước ngọt lành chở theo con nước lớn, mà còn là sự gan góc đến nghẹt thở trong những chuyến hải hành đơn độc ra Rạch Giá. Để mang về cho anh em những bánh thuốc lá to bản hay vỉ thuốc trị bệnh cứu thương, bà Đầm phải đối mặt với nguy hiểm rình rập từ tàu hải thuyền giặc. Mang theo nguyên tắc thép nếu bị vây bắt là phải tuông thẳng thuốc xuống biển để giữ lấy tính mạng, bà đã vượt qua muôn vàn trắc trở bằng sự mưu trí và lòng dũng cảm phi thường. Không điện đài liên lạc, mọi hiểm nguy đều được cảnh báo bằng sự quan sát tinh tường và những bước chân cảnh giác ngày đêm. Giữa mưa bom bão đạn, hình ảnh người phụ nữ kiên cường ấy lặng thầm chèo chống, gieo vào lòng những người lính niềm tin và hơi ấm tình quân dân, viết nên một khúc tráng ca dung dị mà sâu sắc của thời hoa lửa.
Từ năm 1945 rực lửa cho đến ngày đất nước trọn niềm vui hòa bình, đôi chân của bà Trần Thị Đầm chưa từng ngơi nghỉ. Nhà bà nằm sát con đường ven mé rừng, trở thành chốn neo đậu bình yên cho bao lớp cán bộ, bộ đội từ lớn đến nhỏ.
Hồi đó, nuôi bộ đội không chỉ có hạt gạo dẻo thơm từ mấy công ruộng nhà, mà còn là muôn vàn trắc trở nơi tuyến đầu. Các anh đi chiến đấu, thiếu thốn đủ đường, nhất là những cơn thèm thuốc hút, thèm viên thuốc uống lúc chớm bệnh. Thương bộ đội, bà Đầm một nắng hai sương gánh vác. Có những chuyến bà tự mình đi thuyền ra tận Rạch Giá theo đường biển. Đơn độc giữa sóng nước mênh mông, hành trang mang theo là sự gan góc đến nghẹt thở.
Bà mua những bánh thuốc lá to bản, cùng với thuốc uống trị bệnh thời đó như thuốc căng cơ, tán tàu buồm... giấu kỹ trong khoang thuyền. Nỗi sợ lớn nhất không phải là sóng to gió lớn, mà là những chiếc tàu hải thuyền của địch ngoài biển khơi. Bà luôn mang theo một sự quyết liệt thầm lặng: nếu bị chúng chặn bắt, buộc phải tuông thẳng thuốc xuống biển để phi tang, giữ lấy tính mạng; bởi để chúng lục soát được, cái chết sẽ đến ngay lập tức. May mắn thay, sự mưu trí và lanh lẹ đã giúp bà qua mặt kẻ thù trong mọi chuyến đi. Về đến nhà an toàn, nhìn anh em mừng rỡ đón nhận từng bánh thuốc, từng ký gạo, lòng bà ấm lại giữa thời giông bão.
Nhà bà cũng là trạm dừng chân an toàn trước khi anh em bước vào rừng sâu. Không điện thoại liên lạc, không máy móc tối tân, mọi thứ dựa vào sự cảnh giác tột độ. Bà phải ngó trước ngó sau, canh chừng những đợt càn quét của giặc. Chỉ cần thấy bóng dáng nguy hiểm thoắt ẩn thoắt hiện, anh em phải vội vã rút sâu vào rừng. Cả chuyện nước sinh hoạt cũng lắm gian nan; những lu nước lớn được chở ngược xuôi theo con nước lớn ròng, tiếp tế cho các anh từng ngụm nước ngọt lành giữa miền đất mặn mòi đạn bom.
Thời gian thoi đưa, ruộng lúa hai ba công rồi cả chục công cứ thế đỏ lửa nuôi quân. Súng giặc có thể gầm rú, nhưng tình quân dân ở cái xóm nhỏ ven rừng ấy chưa từng phai nhạt.
