Mùa Xuân 1954: Tiếng Sấm Dưới Thung Lũng Mường Thanh
Đặng Thị Minh Ngọc
Vào mùa đông năm 1953, giữa lòng chảo thung lũng Mường Thanh mênh mông, thực dân Pháp đã dựng lên tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ với 49 cứ điểm kiên cố. Các tướng lĩnh Pháp lẫn giới quân sự phương Tây thời bấy giờ đều tự tin khẳng định: đây là một "pháo đài không thể công phá", một cái bẫy khổng lồ sẵn sàng nghiền nát bất kỳ lực lượng chủ lực nào của Việt Minh nếu dám mò vào.
Nhưng họ đã không lường trước được sức mạnh của một dân tộc khát khao tự do. Hàng vạn chiến sĩ, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến từ khắp mọi miền đã xẻ núi, băng rừng, mở ra những con đường chưa từng có trên bản đồ. Không có xe cơ giới hạng nặng, người Việt Nam đã dùng chính sức người, vai tựa lưng, chân bám đá để kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên đỉnh đèo cao thẳm.
Giữa không khí khẩn trương ấy, một quyết định lịch sử đã được đưa ra. Đứng trước sự thay đổi chiến thuật của địch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trải qua những đêm thức trắng để đưa ra quyết định khó khăn nhất đời cầm quân: hoãn giờ nổ súng, chuyển từ phương án "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc". Lệnh kéo pháo ra được phát đi trong sự ngỡ ngàng nhưng chấp hành tuyệt đối của toàn quân. Chính trong những giây phút nghẹt thở ấy, tấm gương anh dũng của Tô Vĩnh Diện – người đã lấy thân mình chèn vào bánh pháo đang lao xuống vực sâu trên đèo Pha Đin – đã khắc sâu vào lòng các chiến sĩ một quyết tâm thép.
Nắng chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận đánh bắt đầu. Pháo binh ta bất ngờ dội lửa xuống cứ điểm Him Lam, mở màn cho chiến dịch. Tiếng pháo gầm gào gieo rắc cơn ác mộng xuống lòng chảo Mường Thanh. Cứ điểm Him Lam, rồi Độc Lập, Bản Kéo lần lượt sụp đổ. Viên Trung tá pháo binh Piroth của Pháp, người từng tự hào tuyên bố pháo binh Việt Minh không thể làm gì được ông, đã tuyệt vọng dùng lựu đạn tự sát ngay trong hầm chỉ huy.
Không thể đánh ồ ạt, các chiến sĩ ta đã sáng tạo ra lối đánh giao thông hào. Hàng trăm kilômét hào sâu như những cọng rễ cây khổng lồ vươn dài, siết chặt lấy từng cứ điểm của địch. Mùa mưa Tây Bắc ập xuống, biến lòng chảo Điện Biên Phủ thành một đầm lầy ngập ngụa. Địch bị cắt đứt đường tiếp tế không quân, sống trong sự hoảng loạn tột cùng dưới lòng đất.
Đến ngày 7 tháng 5 năm 1954, tiếng nổ xé trời của khối thuốc nổ 1.000kg dưới lòng đồi A1 vang lên như tiếng sấm lệnh. Quân ta từ khắp các hướng giao thông hào đồng loạt xông lên. 17 giờ 30 phút cùng ngày, lá cờ "Quyết chiến – Quyết thắng" tung bay kiêu hãnh trên mái hầm De Castries. Tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ Tham mưu Pháp đầu hàng. Trận Điện Biên Phủ kết thúc, lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Geneva, chấm dứt gần một thế kỷ đô hộ.



