MÙA XUÂN 1975 – NHỮNG NGÀY THẦN TỐC - Tập 1: Mệnh lệnh ba ngày

Tháng 3 năm 1975.

Chiến trường miền Nam đang chuyển động với một tốc độ mà ngay cả những người từng trải qua nhiều năm chiến tranh cũng khó có thể hình dung.

Tây Nguyên đã rung chuyển.

Huế đang đứng trước bước ngoặt lịch sử.

Những tuyến phòng thủ của đối phương liên tiếp bị phá vỡ.

Từ những thắng lợi ấy, một thời cơ lớn đang mở ra.

Và ở phía trước...

là Đà Nẵng.

Đà Nẵng không phải một thành phố bình thường.

Đó là một căn cứ quân sự khổng lồ, một trung tâm phòng thủ quan trọng ở miền Trung. Sau những biến động tại Huế và các địa bàn lân cận, lực lượng của đối phương dồn về đây ngày càng đông.

Nếu Đà Nẵng được giữ vững, họ vẫn còn một bàn đạp để tổ chức phòng thủ.

Nếu Đà Nẵng sụp đổ...

cánh cửa tiến về phía Nam sẽ mở rộng.

Vì thế, thời gian trở thành một thứ vũ khí.

Không thể để đối phương có thời gian củng cố.

Không thể để những đơn vị đang tan rã kịp tập hợp.

Không thể để một thành phố đang hoảng loạn có cơ hội biến thành một pháo đài mới.

Ngày 26 tháng 3 năm 1975.

Tại Tổng hành dinh, những bản đồ chiến trường được trải rộng.

Trên những tấm bản đồ ấy là những đường tiến quân, những vị trí phòng thủ, những tuyến đường và những mục tiêu quan trọng.

Trung tướng Lê Trọng Tấn đứng trước bản đồ.

Ông là một vị tướng từng trải qua nhiều chiến trường.

Ông hiểu rất rõ một điều:

Đà Nẵng không dễ đánh.

Muốn đánh một căn cứ lớn như vậy, không thể chỉ dựa vào lòng dũng cảm.

Phải có lực lượng.

Phải có thời gian tập kết.

Phải có hiệp đồng.

Bộ binh phải phối hợp với pháo binh.

Xe tăng phải phối hợp với bộ binh.

Các mũi tiến công phải cùng lúc áp sát.

Các lực lượng địa phương phải phối hợp với quân chủ lực.

Thông tin liên lạc phải bảo đảm.

Tất cả phải được chuẩn bị thật nhanh nhưng không được để xảy ra sơ hở.

Đó là bài toán của một người chỉ huy.

Và Lê Trọng Tấn đã tính toán.

Nếu phải đánh Đà Nẵng trong điều kiện đối phương co cụm, một cuộc tiến công quy mô lớn cần thời gian.

Ông báo cáo phương án.

Bảy ngày.

Bảy ngày để tập trung lực lượng.

Bảy ngày để tổ chức hiệp đồng.

Bảy ngày để chuẩn bị cho trận đánh quyết định.

Nhưng người đối diện với ông lại nhìn chiến trường bằng một góc nhìn khác.

Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đại tướng không chỉ nhìn vào những gì đang có trên bản đồ.

Ông nhìn vào thứ đang thay đổi từng giờ:

thời cơ.

Chiến tranh có những lúc mà một ngày có thể thay đổi cả cục diện.

Nếu chờ bảy ngày...

đối phương cũng có bảy ngày.

Nếu đối phương đang rút...

bảy ngày có thể đủ để họ chạy về phía Nam.

Nếu họ đang hoảng loạn...

bảy ngày có thể cho họ thời gian tổ chức lại.

Và nếu thời cơ trôi qua...

sẽ không ai có thể kéo nó trở lại.

Cuộc trao đổi tiếp tục.

Lê Trọng Tấn hiểu ý của Tổng tư lệnh.

Ông rút thời gian xuống.

Năm ngày.

Nhưng câu trả lời vẫn là không.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu cầu:

Ba ngày.

Không phải ba ngày để chuẩn bị thật thong thả.

Mà là ba ngày để hoàn thành nhiệm vụ.

Một khoảng thời gian cực ngắn đối với một chiến dịch lớn như Đà Nẵng.

Lê Trọng Tấn vẫn còn do dự.

Ông là người trực tiếp chỉ huy.

Ông hiểu chiến trường.

Ông biết phía trước là một hệ thống phòng thủ lớn.

Ông biết những đơn vị của mình cần thời gian để triển khai.

Ông biết hiệp đồng binh chủng không thể chỉ thực hiện bằng một mệnh lệnh trên giấy.

Nhưng ông cũng hiểu...

người Tổng tư lệnh đang nhìn thấy một cơ hội mà chiến trường có thể chỉ cho phép xuất hiện một lần.

Cuối cùng, mệnh lệnh được xác định:

Ba ngày.

Tư liệu của Quân đội nhân dân Việt Nam ghi lại rằng Đại tướng Võ Nguyên Giáp hỏi thời gian dứt điểm Đà Nẵng; Lê Trọng Tấn ban đầu xin 7 ngày, sau rút xuống 5 ngày, nhưng Tổng tư lệnh yêu cầu 3 ngày, và chiến dịch thực tế đã hoàn thành trong đúng 3 ngày.

Lê Trọng Tấn rời cuộc họp.

Trong đầu ông lúc này không còn là con số bảy.

Cũng không còn là con số năm.

Chỉ còn một con số:

3.

Ba ngày.

Ba ngày để chuẩn bị.

Ba ngày để tổ chức lực lượng.

Ba ngày để tiến công.

Ba ngày để đánh sập một trong những căn cứ quân sự lớn nhất của đối phương ở miền Trung.

Một người chỉ huy có thể tranh luận với cấp trên về phương án.

Có thể trình bày những khó khăn.

Có thể đưa ra những tính toán khác.

Nhưng khi quyết định cuối cùng được đưa ra...

người chỉ huy phải biến quyết định ấy thành hành động.

Và Lê Trọng Tấn đã làm điều đó.

Ở chiến trường miền Trung, một hệ thống chỉ huy đặc biệt đang hình thành.

Trung tướng Lê Trọng Tấn được giao làm Tư lệnh chiến dịch.

Thượng tướng Chu Huy Mân, Tư lệnh Quân khu 5, giữ cương vị Chính ủy chiến dịch.

Nhưng lúc ấy, chiến trường không cho phép những người chỉ huy ngồi trong một căn phòng để bàn bạc thật lâu.

Chu Huy Mân đang ở Quảng Nam.

Lê Trọng Tấn đang ở Hà Nội.

Thông tin phải được trao đổi qua vô tuyến.

Mệnh lệnh phải truyền đi.

Các lực lượng phải phối hợp.

Những cánh quân phải chuẩn bị tiến về Đà Nẵng.

Đó chính là một trong những thử thách lớn nhất:

hiệp đồng một chiến dịch quy mô lớn trong thời gian cực ngắn.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xác nhận Bộ Tư lệnh Chiến dịch Huế - Đà Nẵng gồm Trung tướng Lê Trọng Tấn làm Tư lệnh và Thượng tướng Chu Huy Mân làm Chính ủy.

Trong khi những người chỉ huy đang tính toán...

thì chiến trường vẫn tiếp tục chuyển động.

Huế đã được giải phóng.

Sáng 26 tháng 3, cờ giải phóng tung bay trên Phu Văn Lâu, đánh dấu Thừa Thiên Huế hoàn toàn giải phóng.

Từ phía Bắc...

một cánh cửa đã mở.

Từ phía Nam...

các lực lượng cũng đang tiến lên.

Và ở giữa...

là Đà Nẵng.

Một thành phố lớn.

Một căn cứ quân sự khổng lồ.

Một lực lượng đối phương đang co cụm.

Nhưng cũng là một lực lượng đang đứng trước nguy cơ tan rã.

Lê Trọng Tấn nhận được những thông tin mới.

Tình hình thay đổi từng giờ.

Không còn nhiều thời gian.

Ông nhìn bản đồ.

Một mũi tiến công từ phía Bắc.

Một mũi từ phía Tây.

Một mũi từ phía Nam.

Các lực lượng phải khép vòng vây.

Không được để đối phương có thời gian tổ chức lại.

Nhưng cũng phải bảo đảm các đơn vị không bị chia cắt.

Từng mũi tiến quân phải biết mình đang ở đâu.

Đơn vị bên cạnh đang làm gì.

Mục tiêu tiếp theo là gì.

Khi nào phải tiến.

Khi nào phải phối hợp.

Đó không chỉ là một trận đánh.

Đó là một bài toán khổng lồ về hiệp đồng tác chiến.

Đêm xuống.

Trong một sở chỉ huy, ánh đèn vẫn sáng.

Những người lính truyền tin liên tục chuyển mệnh lệnh.

Những sĩ quan cúi xuống bản đồ.

Những con số được tính lại.

Những tuyến đường được xác định.

Ngoài kia, hàng vạn người lính đang di chuyển.

Họ không biết hết những gì đang diễn ra trong phòng họp.

Họ chỉ biết một điều:

Đà Nẵng là mục tiêu.

Và thời gian...

chỉ còn ba ngày.

Lê Trọng Tấn nhìn đồng hồ.

Ông biết rằng từ giờ phút này, mỗi giờ đều quý giá.

Không còn thời gian cho sự chậm trễ.

Không còn thời gian cho những phương án quá cầu toàn.

Mọi thứ phải được thực hiện với tốc độ cao nhất.

Nhưng vẫn phải chắc chắn.

Đó là một mệnh lệnh khó.

Nhanh nhất.

Bất ngờ nhất.

Táo bạo nhất.

Chắc thắng nhất.

Những yêu cầu ấy sẽ trở thành tinh thần của cuộc tiến công.

Ngày 27 tháng 3 đang đến.

Đà Nẵng ở phía trước.

Ba ngày.

Không ai biết cuộc chiến sẽ diễn ra như thế nào.

Không ai biết những cánh quân sẽ gặp những gì trên đường tiến vào thành phố.

Nhưng những mệnh lệnh đầu tiên đã được truyền đi.

Những đơn vị bắt đầu chuyển động.

Những chiếc xe tăng bắt đầu tiến về phía trước.

Pháo binh chuẩn bị.

Bộ binh chuẩn bị.

Các lực lượng địa phương chuẩn bị.

Tất cả đang hướng về một mục tiêu.

Đà Nẵng.

Trong căn phòng chỉ huy, tấm bản đồ vẫn còn đó.

Một bàn tay đặt lên vị trí Đà Nẵng.

Một giọng nói vang lên:

“Ba ngày.”

Ngoài kia...

những người lính bắt đầu hành quân.

Và từ khoảnh khắc ấy,

một trong những chiến dịch thần tốc nhất của mùa Xuân năm 1975 chính thức bước vào thời khắc quyết định.

Ba ngày để giải phóng Đà Nẵng.

Ba ngày để biến một mệnh lệnh thành lịch sử.