MÙA XUÂN 1975 – NHỮNG NGÀY THẦN TỐC - TẬP 7: NĂM CÁNH QUÂN – MỘT MỤC TIÊU
Chiều 26/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức bắt đầu. Từ năm hướng, các quân đoàn và lực lượng phối hợp đồng loạt tiến về Sài Gòn – Gia Định. Mỗi cánh quân có một nhiệm vụ, một hướng tiến công, một mục tiêu cụ thể. Nhưng phía sau những mũi tiến công ấy là một bài toán vô cùng phức tạp: làm thế nào để năm cánh quân có thể cùng lúc tiến vào một thành phố rộng lớn, vừa đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu, vừa không để đối phương có cơ hội tổ chức lại? Lần này, những người lính không còn tiến về một thành phố xa lạ. Họ đang tiến về trung tâm cuối cùng của chiến tranh.

Chiều 26 tháng 4 năm 1975.
Mặt trời đang dần khuất phía Tây.
Trên những vùng đất quanh Sài Gòn, những trận địa pháo bắt đầu rung chuyển.
Một tiếng nổ.
Rồi tiếng thứ hai.
Rồi hàng loạt tiếng nổ nối tiếp nhau.
Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.
Không còn là những trận đánh riêng lẻ.
Không còn là một vài đơn vị tiến công.
Lần này...
cả một thế trận khổng lồ cùng chuyển động.
Trên bản đồ trong sở chỉ huy, Sài Gòn nằm ở trung tâm.
Xung quanh thành phố là năm mũi tiến công.
Phía Bắc.
Phía Tây Bắc.
Phía Đông.
Phía Đông Nam.
Phía Tây Nam.
Năm hướng.
Năm cánh quân.
Nhưng chỉ có một mục tiêu:
Sài Gòn.
Trong sở chỉ huy chiến dịch, các sĩ quan liên tục cập nhật tình hình.
Một bản báo cáo được đưa tới.
“Cánh quân phía Đông đã bắt đầu phát triển.”
Một báo cáo khác.
“Phía Bắc đang tiến.”
Rồi:
“Phía Tây Bắc tiếp tục mở đường.”
“Phía Tây Nam cũng đang triển khai.”
Những đường mũi tên trên bản đồ bắt đầu chuyển động.
Ở phía Đông...
Quân đoàn 2 tiến vào chiến trường.
Đây là cánh quân đã từng tiến vào Đà Nẵng.
Những người lính của Quân đoàn 2 giờ đây tiếp tục hành quân về phía Nam.
Nhưng mục tiêu lần này lớn hơn rất nhiều.
Không phải một thành phố miền Trung.
Mà là Sài Gòn.
Trong đội hình ấy...
những chiếc xe tăng đi đầu.
Bộ binh theo sau.
Pháo binh và các lực lượng bảo đảm tiếp tục cơ động.
Đường hành quân dài.
Nhưng tốc độ phải nhanh.
Bởi mệnh lệnh từ Tổng hành dinh vẫn còn đó:
Thần tốc.
Lê Trọng Tấn lúc này giữ cương vị Phó tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, trực tiếp phụ trách hướng tiến công phía Đông và Đông Nam.
Ông đã đi qua Tây Bắc Bộ.
Đi qua Điện Biên Phủ.
Đi qua những chiến trường lớn.
Vừa chỉ huy chiến dịch Đà Nẵng.
Và giờ đây...
lại đứng trước một bản đồ mới.
Sài Gòn.
Ông nhìn những mũi tên.
Không có một mũi nào được phép đứng yên quá lâu.
Một cánh quân tiến nhanh.
Cánh quân bên cạnh phải theo kịp.
Nếu một mũi đột phá được...
phải lập tức phát triển chiều sâu.
Nếu đối phương bỏ vị trí...
không được dừng lại quá lâu.
Phải tiến về mục tiêu tiếp theo.
Đó chính là cách đánh thọc sâu.
Không phải đánh từng lớp phòng thủ một cách chậm rãi.
Mà tìm cách phá vỡ những điểm quan trọng rồi đưa lực lượng cơ động tiến nhanh vào bên trong.
Một khi hệ thống chỉ huy bị đánh trúng...
các tuyến phòng thủ phía sau có thể nhanh chóng tan rã.
Ở phía Bắc...
Quân đoàn 1 bắt đầu tiến xuống.
Những người lính di chuyển qua các tuyến đường hướng về Sài Gòn.
Phía trước là những mục tiêu đã được xác định.
Nhưng phía sau họ...
là một hệ thống hậu cần khổng lồ.
Xe chở nhiên liệu.
Xe chở đạn.
Xe sửa chữa.
Công binh.
Thông tin.
Phòng không.
Một đạo quân lớn không thể tiến nhanh nếu hậu phương không chạy theo kịp.
Ở phía Tây Bắc...
Quân đoàn 3 phát triển theo hướng Tây Bắc Sài Gòn.
Mục tiêu là những vị trí quan trọng ở cửa ngõ phía Tây Bắc.
Những con đường từ Tây Ninh và vùng biên giới dẫn về thành phố.
Nếu kiểm soát được hướng này...
một trong những cửa ngõ quan trọng của Sài Gòn sẽ bị khóa.
Ở phía Nam...
Quân đoàn 4 tiến lên.
Những cánh quân từ miền Đông Nam Bộ tiếp tục áp sát.
Các tuyến đường về Sài Gòn dần bị chia cắt.
Và ở phía Tây Nam...
Đoàn 232 cùng các lực lượng phối hợp phát triển vào khu vực đồng bằng.
Nhiệm vụ của họ không chỉ là tiến vào thành phố.
Mà còn phải cắt những tuyến đường phía Tây Nam.
Không cho đối phương rút về đồng bằng.
Không cho lực lượng bên ngoài tiến vào ứng cứu.
Năm cánh quân.
Mỗi cánh quân có một nhiệm vụ khác nhau.
Nhưng nếu ghép tất cả lại...
chúng tạo thành một vòng vây khổng lồ.
Trong sở chỉ huy...
một sĩ quan dùng bút đánh dấu.
Một đường phía Bắc.
Một đường phía Đông.
Một đường phía Tây Bắc.
Một đường phía Tây Nam.
Một đường phía Nam.
Các đường ấy dần khép lại.
Lê Trọng Tấn nhìn thật lâu.
Ông biết...
trận đánh cuối cùng đã bước sang một giai đoạn mới.
27 tháng 4
Các trận đánh tiếp tục diễn ra.
Ở nhiều nơi...
phòng tuyến bên ngoài của đối phương bị phá.
Một số đơn vị chống trả quyết liệt.
Một số vị trí bị bỏ lại.
Các cánh quân tiếp tục tiến.
Ở phía Đông...
một trận đánh quan trọng diễn ra tại Trảng Bom.
Các lực lượng phải vượt qua những tuyến phòng thủ để mở đường về Sài Gòn.
Xe tăng tiến lên.
Bộ binh bám theo.
Pháo binh chi viện.
Từng mét đất phải trả giá.
Nhưng phía sau họ...
là mục tiêu cuối cùng.
Ở một vị trí khác...
một người lính bị thương được đưa về phía sau.
Một người khác lập tức thay vị trí.
Không ai hỏi:
“Bao giờ kết thúc?”
Bởi tất cả đều hiểu...
trận đánh này khác với những trận đánh trước.
Đây là trận cuối.
Trong sở chỉ huy...
tin tức liên tục đến.
Có tin tốt.
Có tin khó khăn.
Có đơn vị tiến nhanh.
Có đơn vị gặp sức chống trả mạnh.
Người chỉ huy phải xử lý tất cả.
Không thể chỉ nhìn vào một hướng.
Bởi chiến dịch đang diễn ra trên một mặt trận rất rộng.
Một sĩ quan hỏi:
“Cánh quân phía Đông thế nào?”
“Đang phát triển.”
“Phía Bắc?”
“Tiếp tục tiến.”
“Phía Tây Bắc?”
“Đang mở đường.”
Lê Trọng Tấn gật đầu.
“Giữ tốc độ.”
Một điều đặc biệt
Trong những ngày ấy...
các vị tướng không chỉ chỉ huy bằng mệnh lệnh.
Họ còn phải đọc được chiến trường.
Nếu đối phương đang tan rã...
phải tăng tốc.
Nếu đối phương tập trung...
phải thay đổi hướng.
Nếu một tuyến đường bị chặn...
phải mở đường khác.
Nếu một đơn vị tiến quá nhanh...
phải bảo đảm đơn vị bên cạnh không bị bỏ lại.
Chiến dịch là một cơ thể khổng lồ.
Mỗi cánh quân là một bộ phận.
Và người chỉ huy phải làm cho tất cả chuyển động cùng một nhịp.
28 tháng 4
Sài Gòn ngày càng bị siết chặt.
Các tuyến đường quan trọng bị cắt.
Các căn cứ vòng ngoài lần lượt bị đánh chiếm.
Sân bay Tân Sơn Nhất bị pháo kích.
Các chuyến bay trở nên hỗn loạn.
Không gian thành phố bắt đầu thay đổi.
Một người dân đứng nhìn bầu trời.
Máy bay xuất hiện.
Tiếng động cơ vang lên.
Rồi những tiếng nổ.
Người ấy không biết chính xác chiến tranh sẽ kết thúc lúc nào.
Nhưng có một điều đã rõ:
Sài Gòn đang ở rất gần ngày cuối cùng.
Ở phía Đông...
Quân đoàn 2 tiếp tục tiến.
Một số vị trí phòng thủ bị phá.
Những chiếc xe tăng vượt qua.
Người lính trên xe nhìn về phía trước.
Phía xa...
là Sài Gòn.
Ở phía Tây Bắc...
Quân đoàn 3 tiếp tục áp sát.
Ở phía Bắc...
Quân đoàn 1 tiến xuống.
Ở phía Nam...
Quân đoàn 4 phát triển.
Ở phía Tây Nam...
Đoàn 232 tiếp tục khép vòng vây.
Năm cánh quân.
Giờ đây...
không còn xa nhau nữa.
Trong sở chỉ huy...
bản đồ trở nên dày đặc những ký hiệu.
Những mũi tên gần như chạm vào trung tâm thành phố.
Một sĩ quan nói:
“Các hướng đã rất gần.”
Không ai trả lời.
Bởi mọi người đều biết...
giờ phút quyết định sắp đến.
29 tháng 4
Một ngày mới bắt đầu.
Nhưng với Sài Gòn...
đây có thể là ngày cuối cùng.
Các cánh quân đồng loạt phát triển.
Những trận đánh diễn ra ở cửa ngõ thành phố.
Pháo binh tiếp tục bắn.
Xe tăng tiến.
Bộ binh tiến.
Đặc công hoạt động.
Các lực lượng tại chỗ nổi dậy và phối hợp.
Ở một số nơi...
những người lính đã nhìn thấy các tòa nhà của thành phố.
Họ biết...
chỉ còn một khoảng cách rất ngắn.
Trong sở chỉ huy chiến dịch...
một bản báo cáo được đưa tới.
Lê Trọng Tấn đọc.
Ông nhìn đồng hồ.
Rồi nhìn bản đồ.
Ngày mai...
30 tháng 4.
Ông hiểu rằng...
nếu các mũi tiến công giữ được tốc độ...
ngày mai sẽ là ngày quyết định.
Một mệnh lệnh được truyền xuống:
Tiếp tục tiến.
Không dừng.
Không để đối phương có thời gian tổ chức lại.
Đêm 29 tháng 4.
Những người lính chuẩn bị cho trận đánh cuối.
Có người kiểm tra vũ khí.
Có người lau kính ngắm.
Có người kiểm tra động cơ xe tăng.
Có người xem lại bản đồ.
Một người lính lấy từ túi áo ra một tấm ảnh nhỏ.
Anh nhìn vài giây.
Rồi cất đi.
Ngày mai...
có thể anh sẽ trở về.
Hoặc không.
Nhưng tất cả đều biết...
đây là trận đánh cuối cùng.
Ở Hà Nội...
Võ Nguyên Giáp nhận những báo cáo mới.
Các cánh quân đang áp sát.
Sài Gòn đã bị bao vây.
Ông nhìn bản đồ.
Không còn nhiều khoảng trống.
Một cán bộ hỏi:
“Thưa Đại tướng, tình hình thế nào?”
Ông trả lời:
“Phải tiếp tục thần tốc.”
Bên ngoài...
đêm đã rất khuya.
Nhưng những đường dây thông tin vẫn hoạt động.
Những chiếc xe vẫn chạy.
Những đoàn quân vẫn tiến.
30 tháng 4 đang đến.
Một thành phố.
Năm cánh quân.
Hàng vạn người lính.
Một mục tiêu.
Dinh Độc Lập.
Máy quay từ từ chuyển lên bản đồ.
Năm mũi tên khép lại.
Rồi dừng tại trung tâm.
Một chấm đỏ hiện lên.
DINH ĐỘC LẬP
Màn hình tối.
Tiếng động cơ xe tăng vang lên trong đêm.
Một tiếng nói:
“Tất cả đã sẵn sàng.”
Rồi tiếng trả lời:
“Tiến!”
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.


