Mùa xuân chưa kịp về
Mùa xuân chưa kịp về
Bùi Văn Nam sinh năm 1953 tại huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, trong một gia đình nông dân ven sông. Tuổi thơ anh gắn với những buổi chăn trâu trên bãi bồi, những chiều theo mẹ ra đồng cấy lúa, và những ngày tết mong áo mới. Nam là con trai lớn trong nhà, sớm quen với việc gánh vác và sống giản dị như chính mảnh đất quê mình.
Năm 1971, khi vừa tròn mười tám tuổi, Nam tình nguyện nhập ngũ. Ngày lên đường, mẹ anh gói cho anh nắm cơm và mấy củ khoai lang luộc, cha lặng lẽ buộc lại quai ba lô cho con. Nam đứng bên bờ ao, nhìn cây khế trước sân rồi nói nhỏ:
“Con đi vài năm rồi về, để còn giúp bố mẹ dựng lại mái nhà.”
Đơn vị của anh hành quân vào chiến trường Phước Long, nơi rừng già nối rừng già, nơi những con suối đỏ ngầu đất bazan và bom đạn ngày đêm xé nát không gian yên tĩnh. Người lính trẻ từ miền đồng bằng Bắc Bộ phải làm quen với sốt rét, với những đêm phục kích dài và những trận đánh không báo trước.
Nam làm nhiệm vụ trinh sát, dẫn đường cho đơn vị. Dáng người gầy nhưng nhanh nhẹn, anh thường được giao đi trước mở lối trong rừng. Có những đêm, anh cùng đồng đội bò qua bãi trống dưới ánh pháo sáng, chỉ nghe tiếng tim mình đập và tiếng côn trùng kêu dồn dập.
Trong những lá thư gửi về quê, anh viết:
“Ở đây rừng nhiều, nhưng con nhớ ruộng làng mình lắm. Khi nào yên, con sẽ về cấy vụ chiêm cho mẹ.”
Đầu năm 1974, chiến sự ở Phước Long trở nên ác liệt. Địch tăng cường càn quét, các tuyến đường vận chuyển bị đánh phá liên tục. Trong một trận đánh bảo vệ đường hành quân cho đơn vị, Nam cùng tổ trinh sát chốt giữ một điểm cao. Pháo dội xuống dữ dội, cây rừng gãy đổ, đất đá vùi lấp lối đi.
Khi phát hiện đồng đội bị thương chưa kịp rút, Nam lao ra kéo bạn vào hầm trú ẩn. Ngay lúc ấy, một loạt bom trút xuống. Anh hy sinh năm 1974, khi mới 21 tuổi, giữa rừng Phước Long mịt mù khói lửa.
Tin anh ngã xuống về đến Kim Thành đúng những ngày cuối đông. Ngoài vườn, cành đào mới nhú nụ, lúa ngoài đồng đang thì con gái. Mẹ anh ngồi lặng trước hiên, nhìn ra con đường làng mà con trai đã đi, rồi khẽ nói:
“Xuân này nó không về nữa rồi…”
Mùa xuân năm ấy, trong ngôi nhà nhỏ bên bờ ruộng, không còn người con trai cả treo câu đối đỏ, không còn tiếng gọi nhau ra đồng sớm. Nhưng trên bàn thờ, di ảnh của Nam được đặt ngay ngắn, bên cạnh là nắm đất Phước Long gửi về từ đơn vị.
Anh ra đi khi mùa xuân chưa kịp về với mái nhà quê, nhưng sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên mùa xuân lớn của đất nước.
Người lính trẻ Kim Thành nằm lại phương Nam, để quê hương được yên bình, để những mùa lúa sau này không còn tiếng bom.
