MÙA XUÂN ĐẦU TIÊN SAU CHIẾN TRANH

Trong cuộc đời người lính, có lẽ những cái Tết xa quê luôn là ký ức đặc biệt nhất. Với bác Trần Văn Hùng, mùa xuân khiến bác nhớ nhiều nhất không phải cái Tết ở quê nhà mà là mùa xuân đầu tiên sau chiến tranh, khi đơn vị đang làm nhiệm vụ tại Tây Nguyên. Người viết nhận thấy mỗi lần kể về mùa xuân năm ấy, gương mặt bác như trẻ lại với những cảm xúc nguyên vẹn của tuổi đôi mươi. Bác kể rằng suốt nhiều năm quân ngũ, bác quen với tiếng súng, những cuộc hành quân xuyên rừng và cả những đêm thức trắng canh gác. Vì thế khi chiến tranh dần lắng xuống, cảm giác đón một mùa xuân yên bình đối với người lính trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết. “Mùa xuân năm ấy ai cũng xúc động,” bác nói chậm rãi.
“Bởi lần đầu tiên chúng tôi cảm nhận rõ hòa bình đang đến gần.” Đơn vị của bác đóng quân gần một khu rừng thưa ở Tây Nguyên. Những ngày cuối năm, tiết trời se lạnh. Hoa rừng nở vàng ven các triền đồi, gió mang theo mùi đất đỏ và lá khô ngai ngái. Người viết hình dung những người lính trẻ năm ấy ngồi giữa núi rừng xa xôi mà lòng hướng về quê nhà nơi có cha mẹ, anh em đang mong ngóng. “Càng gần Tết càng nhớ nhà,” bác cười hiền. Những ngày cuối năm, đơn vị tranh thủ chỉnh trang lại doanh trại. Anh em cùng nhau dựng lại mái lán, dọn dẹp khu vực đóng quân và kiếm cành cây rừng trang trí cho có không khí Tết. “Không có đào, không có quất như ngoài Bắc,” bác kể.
“Chúng tôi lấy hoa rừng về cắm.” Dù điều kiện còn thiếu thốn, nhưng ai cũng cố tạo ra chút không khí mùa xuân giữa núi rừng chiến trường. Một đồng đội khéo tay dùng giấy xi măng cũ cắt thành những dây hoa nhỏ treo quanh lán. Có người lấy vỏ đạn pháo đánh bóng làm lọ hoa. Có người còn viết khẩu hiệu chúc mừng năm mới lên tấm bạt cũ. Người viết cảm nhận được tinh thần lạc quan của những người lính năm ấy. Giữa chiến tranh và gian khổ, họ vẫn giữ trong tim niềm yêu đời và hy vọng. Bác Hùng kể rằng bữa cơm tất niên năm ấy rất giản dị. Ngoài phần tiêu chuẩn của đơn vị, anh em tự góp thêm ít rau rừng, ít cá khô để cải thiện bữa ăn. “Có nồi canh rau thôi mà vui lắm,” bác cười. Tối ba mươi Tết, cả đơn vị quây quần bên bếp lửa giữa rừng. Không có pháo hoa, không có tiếng nhạc rộn ràng như ngoài quê, chỉ có ánh lửa bập bùng và tiếng côn trùng rả rích giữa đại ngàn. Nhưng chính trong không gian giản dị ấy, những người lính lại cảm nhận rõ nhất tình đồng đội. “Mọi người ngồi kể chuyện quê hương suốt đêm,” bác nhớ lại. Có người kể về cánh đồng lúa quê mình. Có người nhắc đến mẹ già đang chờ con về ăn Tết. Có người mang thư nhà ra đọc đi đọc lại nhiều lần. Bác Hùng kể rằng năm ấy bác nhận được lá thư của mẹ gửi từ Hoằng Tiến đúng trước Tết vài ngày. “Mẹ bảo ở nhà ai cũng khỏe, chỉ mong tôi bình an trở về,” bác xúc động nói. Người viết thấy ánh mắt bác chùng xuống khi nhắc đến người mẹ đã khuất từ lâu. Dẫu thời gian trôi qua, tình mẫu tử trong ký ức người lính vẫn luôn nguyên vẹn. Đêm giao thừa năm ấy, đơn vị tổ chức chào cờ ngay giữa khu rừng nhỏ. Lá cờ Tổ quốc được treo trang trọng trước doanh trại đơn sơ. Khi tiếng hát Quốc ca vang lên giữa núi rừng Tây Nguyên, nhiều người lính đã lặng lẽ lau nước mắt. “Chúng tôi hiểu rằng mình đã đi qua những năm tháng quá khốc liệt,” bác kể. Khoảnh khắc ấy, ai cũng mong đất nước sẽ mãi mãi hòa bình để không còn chiến tranh và chia ly. Sau lễ chào cờ, đơn vị tổ chức văn nghệ đơn giản. Người biết hát thì hát, người biết kể chuyện thì kể chuyện. Có đồng chí còn giả giọng địa phương khiến cả đơn vị cười vang giữa đêm rừng. “Đó là cái Tết vui nhất đời lính của tôi,” bác cười hiền. Người viết hiểu rằng niềm vui của người lính đôi khi giản dị vô cùng. Chỉ cần được sống, được ở cạnh đồng đội và nhìn thấy hy vọng về ngày mai đã là hạnh phúc lớn lao. Sáng mùng Một, cả đơn vị thức dậy rất sớm. Sương mù phủ kín núi rừng Tây Nguyên. Anh em bắt tay nhau chúc Tết rồi tiếp tục nhiệm vụ như thường lệ. “Chiến tranh chưa hoàn toàn kết thúc nên vẫn phải cảnh giác,” bác nói. Nhưng trong lòng những người lính hôm ấy đã khác. Ai cũng tin rằng rồi sẽ đến ngày được trở về quê hương trong hòa bình. Nhiều năm sau khi xuất ngũ, mỗi dịp Tết đến xuân về, bác Hùng lại nhớ về mùa xuân đặc biệt năm ấy. Dù thiếu thốn đủ điều, đó vẫn là cái Tết mà bác nhớ nhất cuộc đời. “Bởi lúc đó chúng tôi hiểu hòa bình quý giá biết bao,” bác nói chậm rãi. Người viết nhìn bác Hùng ngồi lặng trước hiên nhà, phía xa là biển Hoằng Tiến lấp lánh nắng xuân. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng mùa xuân năm ấy vẫn sống mãi trong ký ức người lính già như một biểu tượng đẹp của niềm tin và hy vọng. Trước khi kết thúc câu chuyện, bác Hùng khẽ mỉm cười rồi nói: “Đi qua chiến tranh mới thấy chỉ cần được sống trong hòa bình, được sum họp cùng gia đình mỗi dịp Tết đến đã là điều hạnh phúc nhất trên đời.”