MÙA XUÂN ĐẾN MUỘN CỦA NGƯỜI CỰU BINH

MÙA XUÂN ĐẾN MUỘN CỦA NGƯỜI CỰU BINH

Cựu chiến binh Phạm Quang Mão, sinh năm 1954, quê xã Tân Khánh, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Có những con người đi qua chiến tranh rồi dành phần đời còn lại để học cách sống bình yên. Cựu chiến binh Phạm Quang Mão, sinh năm 1954, quê xã Tân Khánh, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, là một người như thế. Ông Mão nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Ở cái tuổi đáng ra chỉ nên biết đến sân bóng, cánh đồng, những buổi chợ quê và vài rung động đầu đời, ông đã khoác ba lô lên đường. Với thế hệ của ông, yêu nước không phải một khái niệm lớn lao trên sách vở, mà là một mệnh lệnh âm thầm từ trong tim: quê hương đang cần thì mình phải đi. Ông kể rằng hồi đó, thanh niên ra trận nhiều lắm. Mỗi lần tiễn quân, cả làng như lặng đi. Những bàn tay nắm chặt, những ánh mắt đỏ hoe, những câu dặn dò chưa nói hết. Không ai chắc ngày gặp lại. Nhưng điều kỳ lạ là trong chính nỗi lo ấy, vẫn có một thứ ánh sáng rất rõ – đó là niềm tin rằng đất nước nhất định phải có ngày thống nhất. Chiến tranh đến với ông Mão không ồn ào theo kiểu người ta vẫn tưởng. Nó đến bằng những cơn đói âm ỉ, những đêm hành quân lặng tiếng, những lần chui xuống công sự chỉ trong vài giây phản xạ, và những buổi sáng thức dậy thấy đội hình thiếu mất một người. Ông từng nói một câu rất thật: “Ở chiến trường, cái đau không chỉ nằm ở lúc mất mát xảy ra. Nó nằm ở chỗ mình vẫn phải bước tiếp.” Câu nói ấy nói hết sự tàn nhẫn của chiến tranh. Nhưng cũng chính nơi khốc liệt nhất ấy, ông học được điều sâu sắc nhất về con người. Đồng đội của ông có người quê tận miền Trung, có người miền Bắc, có người mới mười chín đôi mươi. Họ khác giọng nói, khác tính cách, nhưng trong chiến tranh lại thương nhau như anh em ruột. Một mẩu sắn chia nhau, một chiếc chăn đắp chung, một lá thư nhà đọc chung nhiều lần – những điều nhỏ bé ấy đã giúp họ giữ được phần người giữa hoàn cảnh phi thường. Ngày hòa bình, ông Mão trở về Phú Bình mang theo nhiều vết sẹo cả hữu hình lẫn vô hình. Những năm đầu sau chiến tranh, cuộc sống chật vật, làm gì cũng thiếu. Nhưng ông không cho phép mình gục xuống. Ông đi làm đủ việc, từ đồng áng đến phụ hồ, từ chăn nuôi đến trồng trọt, miễn sao gia đình có cái ăn, con cái được đến trường. Có lẽ mùa xuân của đời ông đến muộn hơn người khác. Nó không đến bằng một khoảnh khắc lớn lao, mà đến từ từ trong những điều bình dị: tiếng con khóc chào đời, mái nhà dựng xong sau bao năm chắt chiu, vụ mùa đầu tiên được giá, bữa cơm đủ đầy hơn trước. Với người từng đi qua cái chết, những niềm vui ấy không hề nhỏ.

Điều khiến người ta quý ông Mão không chỉ là quá khứ chiến đấu, mà là thái độ sống sau chiến tranh. Ông không cay nghiệt, không kể công, không lấy gian khổ của mình để phủ bóng lên đời con cháu. Ông chọn sống điềm đạm, nhẫn nại và biết ơn. Với ông, điều quan trọng nhất không phải là được nhắc tên, mà là được thấy quê hương hôm nay bình yên, trẻ nhỏ được học hành, người dân được sống trong những mùa xuân không còn tiếng súng.

Mỗi lần nói về “thời hoa lửa”, ông Mão thường trầm giọng hơn. Ông bảo đó là một thời đau nhưng đẹp – đẹp vì con người đã biết đặt điều lớn hơn bản thân mình lên trên tất cả. Và có lẽ, chính từ những con người như ông, đất nước mới có được những mùa xuân đến muộn nhưng bền lâu như hôm nay.