Mùa Xuân Không Trở Lại

“Mùa Xuân Không Trở Lại” là câu chuyện về Phong — một người lính trẻ đã hẹn với mẹ rằng sẽ trở về quê ăn Tết sau chiến dịch cuối năm. Nhưng giữa mùa xuân khói lửa ấy, anh và nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, để lại phía sau một lời hẹn dang dở cùng nỗi chờ đợi kéo dài suốt nhiều năm của những người thân nơi quê nhà.

Những ngày cuối năm, miền Bắc chìm trong cái rét cắt da.

Gió mùa thổi hun hút qua những cánh đồng xám bạc sau vụ gặt cuối cùng. Trên những con đường làng, người ta bắt đầu chuẩn bị cho Tết. Tiếng giã bánh chưng vang lên từ những mái nhà lợp rơm cũ kỹ. Những cành đào đầu mùa được mang ra chợ huyện bán từ sáng sớm.

Ở một ngôi làng nhỏ ven sông, mẹ của Phong cũng đang sửa soạn đón xuân.

Bà ngồi bên bếp lửa vá lại chiếc áo bông cũ cho con trai.

Dù biết có thể năm nay anh không về được, bà vẫn chuẩn bị như mọi năm.

Bởi vài tuần trước, bà vừa nhận được thư của Phong.

Trong thư, anh viết:

“Má à, đơn vị con sắp kết thúc chiến dịch lớn. Chỉ cần xong trận này, con sẽ xin phép về ăn Tết với má. Má nhớ để dành cho con nồi bánh chưng nghe.”

Dòng chữ hơi nghiêng nhưng mạnh mẽ khiến bà đọc đi đọc lại không biết bao lần.

Chỉ một lời hẹn ấy thôi cũng đủ khiến người mẹ già mong ngóng từng ngày.

Phong nhập ngũ năm hai mươi tuổi.

Anh là con trai cả trong gia đình nghèo có ba anh em.

Cha mất sớm, mẹ anh một mình gánh gồng nuôi con bằng mấy sào ruộng và nghề đan rổ thuê.

Từ nhỏ, Phong đã quen với cảnh thức dậy từ tinh mơ để phụ mẹ gánh nước, cắt cỏ và ra đồng.

Anh học không quá giỏi nhưng sống rất tình cảm và thương mẹ.

Ngày nhận giấy nhập ngũ, Phong chỉ lặng lẽ nhìn mẹ rồi nói:

– Con đi vài năm thôi… hòa bình con về phụ má.

Mẹ anh quay đi lau nước mắt.

Bà biết chiến tranh đâu dễ cho ai lời hứa trở về.

Ở chiến trường miền Nam, Phong trở thành chiến sĩ trinh sát của một đơn vị bộ binh.

Công việc của anh vô cùng nguy hiểm.

Họ thường phải đi trước đội hình để nắm tình hình địch, dò đường và phát hiện phục kích.

Nhiều chuyến đi kéo dài hàng tuần trong rừng sâu.

Đói rét, sốt rét và bom đạn trở thành điều quen thuộc.

Nhưng Phong luôn là người lạc quan nhất đơn vị.

Anh hay kể chuyện quê.

Hay nói về nồi bánh chưng mẹ gói mỗi dịp Tết.

Hay mơ về ngày hòa bình sẽ đưa mẹ đi thăm Sài Gòn.

Đồng đội thường trêu:

– Chưa biết sống tới Tết không mà tính dữ vậy ông nội.

Phong cười:

– Phải sống chớ. Má tui còn chờ ở nhà mà.

Cuối năm ấy, chiến trường trở nên ác liệt hơn bao giờ hết.

Đơn vị của Phong nhận nhiệm vụ tham gia một chiến dịch lớn nhằm đánh chiếm vị trí quan trọng của địch trước thềm năm mới.

Ai cũng hiểu đây sẽ là trận đánh vô cùng dữ dội.

Đêm trước ngày xuất kích, cả đơn vị ngồi quây quanh bếp lửa nhỏ giữa rừng.

Không khí lặng hơn mọi ngày.

Có người lôi thư nhà ra đọc.

Có người ngồi mài lại lưỡi lê trong im lặng.

Phong lấy từ ba lô ra chiếc bánh chưng nhỏ mẹ gửi từ đợt tiếp tế trước đó.

Chiếc bánh đã hơi cứng sau nhiều ngày hành quân, nhưng anh vẫn nâng niu như báu vật.

Anh chia từng miếng cho đồng đội.

– Ăn trước lấy hên… về còn ăn Tết thật.

Mọi người bật cười.

Tiếng cười vang lên giữa rừng sâu rồi nhanh chóng chìm vào màn đêm lạnh buốt.

Đêm giao thừa cận kề.

Nhưng nơi chiến trường không có pháo hoa hay tiếng nhạc xuân.

Chỉ có tiếng pháo kích vọng từ xa và ánh chớp đỏ rực phía chân trời.

Khoảng gần nửa đêm, đơn vị bắt đầu hành quân.

Mưa phùn lất phất rơi trên những tán rừng.

Đất bùn bám nặng dưới chân.

Phong đi đầu tổ trinh sát.

Trước lúc xuất phát, anh còn quay lại nói với người bạn thân tên Lợi:

– Hết trận này… tao về ăn Tết với má tao thiệt đó nghe.

Lợi đấm nhẹ vai bạn:

– Nhớ đem bánh chưng vô cho tụi này nữa.

Phong cười.

Nụ cười ấy sau này Lợi nhớ suốt cả đời.

Trận đánh bắt đầu khi trời gần sáng.

Pháo binh đồng loạt dội xuống cứ điểm địch.

Cả cánh rừng rung chuyển dữ dội.

Ngay sau đó, bộ đội bắt đầu xung phong.

Tiếng súng nổ dồn dập xé toạc màn đêm cuối năm.

Đạn đỏ rực lao ngang trời.

Khói súng và đất đá phủ kín chiến hào.

Tổ trinh sát của Phong được lệnh mở đường cho đại đội tiến lên.

Họ phải vượt qua bãi mìn và hàng rào thép gai dưới hỏa lực dày đặc.

Phong bò sát mặt đất, dùng kìm cắt từng đoạn dây thép trong tiếng đạn găm chan chát xung quanh.

Bất ngờ…

Một tiếng nổ dữ dội vang lên phía trước.

Một chiến sĩ đi sau trúng mìn ngã xuống.

Tiếng kêu đau đớn vang lên giữa làn đạn.

Phong lập tức lao tới kéo đồng đội vào hố bom gần đó.

Nhưng ngay lúc ấy, hỏa lực từ lô cốt địch bất ngờ quét tới dữ dội.

Lợi hét lớn:

– Phong! Nằm xuống!

Nhưng đã quá muộn.

Khi trận đánh kết thúc vào rạng sáng mùng Một Tết…

Cứ điểm cuối cùng cũng bị đánh chiếm.

Lá cờ giải phóng tung bay giữa khói súng còn chưa tan.

Nhưng Phong không còn thấy mùa xuân nữa.

Người ta tìm thấy anh nằm cạnh người đồng đội bị thương mà anh đã cứu.

Tay anh vẫn còn nắm chặt chiếc khăn tay mẹ gửi từ quê.

Gương mặt người lính trẻ rất bình yên.

Như thể anh chỉ đang ngủ sau một cuộc hành quân dài.

Ngoài quê nhà, sáng mùng Một Tết năm ấy, mẹ Phong dậy rất sớm.

Bà nhóm bếp nấu nồi nước lá mùi già như mọi năm.

Rồi bày thêm một đôi đũa trên mâm cơm đầu năm.

Bà cứ ngóng mãi ra đầu ngõ.

Mỗi tiếng chó sủa hay tiếng bước chân ngoài đường đều khiến bà giật mình đứng dậy.

Nhưng người bà chờ mãi mãi không về.

Vài tháng sau, giấy báo tử được gửi tới làng.

Người cán bộ xã nghẹn ngào khi trao tận tay bà.

Bà run run mở tờ giấy.

Đôi mắt già nua nhìn mãi vào dòng chữ:

“Hy sinh ngày mùng Một Tết…”

Bà không khóc thành tiếng.

Chỉ lặng lẽ ngồi xuống bên hiên nhà.

Nồi bánh chưng năm ấy bà vẫn để lại một chiếc thật lâu trên bàn thờ.

Nhiều năm sau chiến tranh, Lợi trở về thăm mẹ Phong.

Ông mang theo chiếc khăn tay cũ của người bạn năm xưa.

Mẹ Phong ôm chiếc khăn vào lòng mà khóc.

Lợi kể cho bà nghe về trận đánh cuối cùng.

Kể rằng Phong đã chiến đấu rất dũng cảm.

Kể rằng trước lúc ra trận, anh vẫn luôn nhắc về mẹ và cái Tết quê nhà.

Người mẹ già ngồi nghe trong ánh chiều muộn, đôi mắt đục mờ nhìn xa xăm ngoài cánh đồng.

Mùa xuân năm ấy đã đi qua từ rất lâu.

Nhưng với bà…

Có một mùa xuân mãi mãi không bao giờ trở lại.

Chiến tranh kết thúc, đất nước hòa bình.

Những mùa xuân mới vẫn tiếp tục đến trên quê hương.

Hoa đào vẫn nở.

Tiếng cười trẻ nhỏ vẫn vang lên khắp làng quê.

Nhưng đâu đó trong những mái nhà cũ kỹ…

Vẫn còn những người mẹ lặng lẽ chờ một người con không bao giờ trở về nữa.

Và “Mùa Xuân Không Trở Lại” năm ấy…

Đã trở thành ký ức đau đáu về những tuổi trẻ đã gửi lại thanh xuân của mình giữa thời hoa lửa để đất nước có được những mùa xuân hòa bình hôm nay.