MÙA XUÂN NĂM 1945 – LỚP HUẤN LUYỆN TẠI NHÀ ANH BA NGÀN VÀ TIẾNG GỌI NGUYỄN ÁI QUỐC- ĐỒNG CHÍ TRẦN THI
Trong tâm khảm của người cộng sản tiền bối Trần Thi, những tháng ngày đầu năm 1945 là một trong những khúc dạo đầu sục sôi và thiêng liêng nhất của cuộc đời hoạt động cách mạng. Đó là lúc tiếng sấm thời đại đang dồn dập báo hiệu giờ cáo chung của ách thống trị phát xít – thực dân trên bán đảo Đông Dương.
Sau cuộc Hội nghị bí mật giữa đồng lúa Vạn Phước do đồng chí Lê Tự Nhiên triệu tập khai sinh ra Ủy ban Việt Minh lâm thời tỉnh Ninh Thuận, guồng máy cách mạng lập tức chuyển động với tốc độ phi thường. Để biến nghị quyết thành ngọn lửa bùng cháy trong quần chúng, nhiệm vụ cấp bách số một lúc bấy giờ là: Phải cấp tốc đào tạo một đội ngũ cán bộ cốt cán tinh thông đường lối, có bản lĩnh thép để trực tiếp xuống từng xóm làng chỉ huy khởi nghĩa.
1. Điểm hẹn bí mật bên mái nhà anh Ba Ngàn
Thực hiện sự phân công của Ủy ban Việt Minh lâm thời tỉnh, đồng chí Lê Chưởng – một cán bộ dạn dày kinh nghiệm – được cử về trực tiếp phụ trách địa bàn trọng yếu Tổng Phú Quý:
Sự phối hợp ăn ý giữa hai thế hệ cán bộ: Vừa về tới địa bàn, đồng chí Lê Chưởng đã bắt liên lạc ngay với đồng chí Nguyễn Ngọc Lân – người từng lãnh đạo toán "Hướng đạo sinh" nòng cốt thời kỳ 1940 – 1941. Nhờ mạng lưới cơ sở hợp pháp và bán hợp pháp đã được gầy dựng kiên cố từ trước, hai đồng chí quyết định mở một lớp huấn luyện chính trị ngắn ngày nhưng mang tính chất sống còn.
Mái nhà anh Ba Ngàn – Pháo đài lòng dân: Địa điểm được tin tưởng lựa chọn là nhà của anh Phạm Gia Ngàn (thường gọi là anh Ba Ngàn).
Đó là một nếp nhà nông dân bình dị, nép mình kín đáo giữa vườn cây rậm rạp, có nhiều lối thoát hiểm thông ra đồng lúa và các mương nước.
Gia đình anh Ba Ngàn một lòng son sắt theo cách mạng, tự nguyện biến gian nhà của mình thành lớp học bí mật, các thành viên trong nhà ngày đêm chia nhau làm nhiệm vụ canh gác, cảnh giới vòng ngoài trước mắt bầy lính bốt và mật thám tuần tra.
2. Ngọn đuốc soi đường: Chương trình Việt Minh và Bức thư của Nguyễn Ái Quốc
Dưới ánh đèn dầu leo lét trong gian buồng chật hẹp nhà anh Ba Ngàn, hơn một chục học viên ưu tú – những thanh niên trí thức, du kích tự vệ và liên lạc viên quả cảm nhất của Tổng Phú Quý – đã say sưa nuốt từng lời giảng:
Nắm vững vũ khí lý luận của Mặt trận Việt Minh:
Đồng chí Lê Chưởng và đồng chí Nguyễn Ngọc Lân trực tiếp truyền đạt toàn bộ chương trình, mục tiêu đánh đuổi giặc ngoại xâm của Việt Minh: không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dân tộc Kinh – Chăm, hễ là người Việt Nam yêu nước thì cùng đứng chung vào một hàng ngũ Cứu quốc.
Học viên được trang bị phương pháp tổ chức các đoàn thể Nông dân cứu quốc, Thanh niên cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc; cách vận động binh lính địch và kỹ năng chỉ huy biểu tình, cướp đồn bót khi thời cơ đến.
Lời non nước của đồng chí Nguyễn Ái Quốc:
Khoảnh khắc xúc động và thiêng liêng nhất của lớp học là khi bản chép tay Bức thư của đồng chí Nguyễn Ái Quốc kêu gọi đồng bào cả nước được trân trọng đọc lên:
"Hỡi đồng bào yêu quý! Giờ giải phóng đã đến! Đồng bào hãy đoàn kết lại, triệu người như một, đem sức ta mà tự giải phóng cho ta!..."
Từng câu, từng chữ mộc mạc mà đanh thép của Lãnh tụ như luồng điện truyền thẳng vào tim gan người nghe. Giữa bốn bề kìm kẹp, lời hiệu triệu ấy đã xua tan mọi nỗi sợ hãi, thổi bùng lên niềm tin tất thắng vào ngày mai độc lập.
3. Bước chuyển mình lịch sử: Hạt nhân lãnh đạo cuộc quật khởi Tháng Tám
Lớp huấn luyện ngắn ngày tại nhà anh Ba Ngàn tuy quy mô khiêm tốn nhưng đã tạo nên bước ngoặt quyết định cho phong trào cách mạng trên toàn huyện:
Tạo bước nhảy vọt về tổ chức:
Các học viên sau khi tốt nghiệp đã trở thành những "ngọn đuốc sống", lập tức tỏa về các làng Phú Thọ, Phước Hữu, Hoài Trung, Thuận Hòa, An Thạnh...
Họ trực tiếp thành lập các tổ Tự vệ cứu quốc ngầm, phát triển hàng trăm hội viên Việt Minh mới, chuẩn bị giáo mác, gậy tầm vông và may cờ đỏ sao vàng giấu kín dưới đáy bồ thóc.
Đội ngũ cán bộ chớp thời cơ Tháng Tám:
Khi phát xít Nhật đảo chính Pháp (tháng 3/1945) và sau đó tuyên bố đầu hàng Đồng minh vào giữa tháng 8/1945, chính đội ngũ cán bộ nòng cốt bước ra từ lớp huấn luyện nhà anh Ba Ngàn đã nhanh chóng nắm bắt thời cơ ngàn năm có một.
Họ đã lãnh đạo hàng vạn quần chúng nhân dân Tổng Phú Quý và các vùng lân cận rầm rộ nổi dậy biểu tình thị uy, phối hợp cùng các mũi tiến công của đồng chí Lê Hàn, Trần Hiếm đánh chiếm các công sở, đồn bót, lật nhào bộ máy tay sai phát xít, giành trọn vẹn chính quyền về tay nhân dân vào ngày 21/8/1945 lịch sử tại tỉnh lỵ Phan Rang.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Chiêm nghiệm lại sự kiện lớp huấn luyện đầu năm 1945, người cộng sản tiền bối Trần Thi luôn xúc động khẳng định:
Đó là minh chứng mẫu mực cho nghệ thuật đi trước một bước trong công tác chuẩn bị lực lượng của Đảng. Nếu không có cuộc hội nghị giữa đồng lúa Vạn Phước của đồng chí Lê Tự Nhiên, nếu không có lớp học chan chứa tình đồng chí tại nhà anh Ba Ngàn do đồng chí Lê Chưởng và Nguyễn Ngọc Lân phụ trách, phong trào tại địa phương sẽ không thể có được một "bộ khung chỉ huy" tài ba, mưu trí đến vậy.
Căn nhà nhỏ của anh Phạm Gia Ngàn cùng bức thư thiêng liêng của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc năm ấy chính là chiếc nôi đã chắp cánh cho ý chí độc lập tự do, biến những người nông dân chân lấm tay bùn trở thành những chiến sĩ cách mạng kiên trung, đưa quê hương Ninh Phước bước vào trang sử mới rạng rỡ của Mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vĩ đại.
