MÙA XUÂN NĂM 1975
Tháng Tư năm 1975, lịch sử Việt Nam cuộn lên như một cơn lốc. Sau những thắng lợi giòn giã tại Tây Nguyên và dải miền Trung, niềm tin về một ngày độc lập trọn vẹn không còn là viễn cảnh xa xôi mà đã trở thành một mệnh lệnh thực tế.
Dưới đây là bức tranh chi tiết về Chiến dịch Hồ Chí Minh — chương cuối cùng rực rỡ của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
1. Mệnh lệnh "Thần tốc" từ Tổng hành dinh
Giữa tháng 4 năm 1975, không khí tại cơ quan đầu não ở Hà Nội căng thẳng và khẩn trương hơn bao giờ hết. Sau khi giải phóng Huế và Đà Nẵng, Bộ Chính trị nhận định thời cơ chiến lược đã chín muồi.
Ngày 14/4, một bức điện lịch sử được gửi đi: Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định chính thức được đặt tên là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đại tướng Văn Tiến Dũng được chọn làm Tư lệnh, còn Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ Tổng hành dinh đã phát đi mệnh lệnh nổi tiếng:
"Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng phút, từng giờ; xốc tới mặt trận; giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng!"
Mục tiêu rất rõ ràng: Đập tan hệ thống phòng ngự của địch tại Sài Gòn trước khi mùa mưa bắt đầu, không cho đối phương kịp co cụm hay tổ chức phản công.
2. "Cánh cửa thép" Xuân Lộc sụp đổ
Để tiến vào Sài Gòn, quân đội ta phải đi qua Xuân Lộc — nơi được mệnh danh là "cánh cửa thép" bảo vệ thủ đô của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Tại đây, những trận đánh ác liệt nhất đã diễn ra.
Quân đội miền Nam đã dồn mọi nỗ lực, kể cả sử dụng những loại bom có sức công phá khủng khiếp nhất lúc bấy giờ để chặn bước tiến của quân giải phóng. Tuy nhiên, bằng lối đánh vây lấn và thọc sâu, ngày 21/4, "cánh cửa thép" chính thức tan rã. Đường về Sài Gòn giờ đây đã rộng mở.
3. Năm "gọng kìm" siết chặt
Chiến dịch Hồ Chí Minh không phải là một đợt tấn công dàn hàng ngang, mà là sự phối hợp của 5 cánh quân hùng hậu như năm ngón tay khép lại thành một nắm đấm thép:
Hướng Bắc (Quân đoàn 1): Đánh chiếm Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn.
Hướng Tây Bắc (Quân đoàn 3): Đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất.
Hướng Đông (Quân đoàn 4): Đánh chiếm Dinh Độc Lập.
Hướng Đông Nam (Quân đoàn 2): Vượt sông Đồng Nai, tiến về trung tâm.
Hướng Tây và Tây Nam (Đoàn 232): Cắt đứt đường số 4, cô lập Sài Gòn với miền Tây.
Cùng lúc đó, chiều ngày 28/4, phi đội Quyết Thắng do Nguyễn Thành Trung dẫn đầu đã sử dụng chính những chiếc máy bay A-37 thu được của địch để ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, gây náo loạn toàn bộ hệ thống chỉ huy của đối phương.
4. Giây phút lịch sử tại Dinh Độc Lập
Sáng sớm ngày 30/4, cả 5 cánh quân đồng loạt tổng tấn công vào nội đô. Sài Gòn rung chuyển trong tiếng xích xe tăng và tiếng pháo.
10 giờ 45 phút: Chiếc xe tăng mang số hiệu 843 do Bùi Quang Thận chỉ huy và xe tăng 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy đã húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập.
Đại úy Bùi Quang Thận chạy bộ lên tầng 2 của Dinh để hạ lá cờ của chính quyền cũ và kéo lá cờ nửa đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên cao.
Lúc này, Tổng thống vừa nhậm chức Dương Văn Minh đang ngồi chờ trong phòng họp để bàn giao chính quyền. Tuy nhiên, đại diện quân giải phóng — Đại úy Phạm Xuân Thệ — đã dõng dạc tuyên bố:
"Các ông đã bị bắt làm tù binh. Các ông phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. Các ông không có gì để bàn giao khi đã không còn gì trong tay."
5. Kết thúc một cuộc trường chinh
Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30/04/1975, tiếng loa phóng thanh vang lên lời tuyên bố đầu hàng của Dương Văn Minh. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.
Trái với những lo ngại về một "cuộc tắm máu" như phía bên kia từng tuyên truyền, Sài Gòn ngày hôm đó tràn ngập cờ hoa và những giọt nước mắt đoàn tụ. Những người lính từ hai chiến tuyến, những gia đình ly tán vì vĩ tuyến 17 đã tìm thấy nhau trong một ngày nắng ấm của phương Nam.
Ý nghĩa lịch sử:
Chấm dứt 21 năm chia cắt hai miền Nam - Bắc.
Kết thúc 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc (1945-1975).
Mở ra một kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên Chủ nghĩa xã hội.
Chiến thắng này không chỉ là thành quả của nghệ thuật quân sự tài tình, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của tinh thần đoàn kết và khát vọng hòa bình cháy bỏng của người Việt Nam. Sài Gòn đã được giải phóng, và lịch sử đã sang trang theo cách huy hoàng nhất.
