Mùa xuân trên tuyến lửa
Mùa xuân năm ấy đến giữa tiếng bom. Rừng Trường Sơn còn phủ sương dày. Những dãy núi nối nhau trập trùng như sóng đá, cây rừng bị bom cày xới cháy sém nhưng vẫn bật chồi xanh trên thân gãy. Con đường mòn ngoằn ngoèo xuyên qua đại ngàn đỏ quạch bùn đất, nơi ngày đêm từng đoàn xe nối đuôi vào Nam. Ở trọng điểm A72, nơi máy bay địch đánh phá dữ dội suốt nhiều tháng, đơn vị thanh niên xung phong của Lan vừa nhận lệnh san lấp hố bom, giữ đường thông xe trước giao thừa. Lan mới mười chín tuổi. Cô gái quê Quảng Bình có đôi mắt sáng và mái tóc dày luôn búi gọn trong chiếc khăn dù bạc màu. Từ ngày vào tuyến lửa, làn da trắng trẻo đã rám nắng gió, hai bàn tay chai sần vì cuốc xẻng. Nhưng nụ cười thì vẫn trong veo như ngày rời quê. Chiều ba mươi Tết, máy bay vừa dứt đợt oanh tạc. Cả quả đồi còn khét mùi thuốc nổ. Những hố bom sâu hoắm nằm chắn ngang mặt đường như những vết thương chưa kịp lành. Tiểu đội trưởng Hùng hô lớn: — Nhanh tay lên các đồng chí! Đêm nay xe phải qua! Mười mấy cô gái, chàng trai lao vào việc. Người xúc đất, người gánh đá, người cắm tiêu dẫn đường. Mồ hôi hòa bụi đất bết đầy mặt. Xa xa, từng loạt pháo sáng vẫn rạch ngang bầu trời. Lan cắm xẻng xuống đất, thở dốc: — Anh Hùng, Tết ni chắc tụi mình ăn giao thừa với hố bom rồi. Hùng cười, hàm răng trắng nổi bật trên khuôn mặt đen nhẻm: — Có sao đâu. Hố bom cũng là đất nước mình mà. Cả đội bật cười. Khi trời sẫm tối, con đường cơ bản thông tuyến. Những chiếc xe tải phủ lá ngụy trang nối nhau bò qua trọng điểm trong ánh đèn gầm mờ đục. Tài xế thò đầu ra cửa kính hét vọng: — Cảm ơn các cô gái mở đường nhé! Lan chạy theo vẫy tay: — Chúc các anh năm mới thắng lớn! Tiếng cười hòa cùng tiếng động cơ xa dần vào núi. Công việc xong, cả tiểu đội trở về lán tranh bên suối. Lán chỉ là mấy tấm nứa ghép vội, mái phủ lá cọ, nhưng tối ấy sáng rực tiếng nói cười. Chị nuôi mang ra nồi cơm độn sắn, bát canh rau tàu bay, đĩa muối vừng và đặc biệt là một lon thịt hộp để dành cả tháng trời. Lan reo lên: — Có thịt thiệt à chị? — Tết chứ bộ! Không lẽ ăn toàn rau. Mọi người ngồi quây quanh bếp lửa. Gió núi luồn qua vách nứa lạnh buốt, nhưng ai cũng thấy ấm. Hùng lấy trong ba lô ra cây harmonica móp méo: — Báo cáo đơn vị, văn nghệ đón xuân! Tiếng harmonica cất lên réo rắt. Rồi cả lán đồng thanh hát: “Đường Trường Sơn xe anh qua
Thấy em mở đường mà thương…” Lan vừa hát vừa cười, mắt long lanh trong lửa đỏ. Đúng lúc giao thừa gần đến, từ ngoài lán có tiếng gọi: — Có thư hậu phương! Anh liên lạc viên ướt sũng vì sương trao xấp thư nhàu nát. Lan hồi hộp nhận lá thư đề tên mình. Nét chữ của mẹ. Cô ngồi sát bếp, run run mở thư. “Con gái yêu của mẹ! Nhà mình vẫn khỏe. Năm nay lúa khá hơn năm trước. Mẹ mới vá lại cái áo bông cho ba con. Ngoài ngõ cây mai vàng nở rồi. Em Thảo cứ hỏi chị Lan chừng mô về ăn Tết…” Chữ nhòe dần vì nước mắt. Lan quay mặt đi, sợ đồng đội thấy mình khóc. Hùng ngồi cạnh, khẽ hỏi: — Nhớ nhà hả? Lan gật đầu. — Ai mà không nhớ. Nhưng mai đất nước yên bình, mình sẽ có nhiều cái Tết ở nhà hơn. Lan nhìn anh. Trong ánh lửa bập bùng, gương mặt Hùng rắn rỏi mà hiền lạ thường. Nửa đêm. Tiểu đội vừa chuẩn bị đếm ngược đón năm mới thì còi báo động rú vang. Máy bay địch! Không ai kịp nói thêm lời nào. Tất cả chụp mũ, ôm xẻng lao ra trận địa. Bầu trời sáng rực pháo sáng. Tiếng phản lực gào xé núi rừng. Rồi bom trút xuống như sấm. Đất đá tung mù mịt, cây rừng gãy răng rắc. Một quả bom nổ gần kho xăng dã chiến làm lửa bùng cao đỏ rực. Hùng hét: — Lan! Theo tôi ra mặt đường! Hai người cùng lao vào màn khói bụi. Con đường vừa san lấp lại bị xé toạc bởi hố bom mới. Nếu không sửa ngay, đoàn xe sáng mai sẽ mắc lại. Lan quăng xẻng xuống hố, xúc từng nhát đất trong tiếng bom rung chuyển mặt đất. Tai ù đặc, ngực nghẹn khói, nhưng tay không dừng lại. Bất chợt một tiếng nổ chát chúa vang lên bên cạnh. Lan bị hất ngã. Khi mở mắt, cô thấy Hùng đang đè lên người mình che mảnh bom. Máu từ vai anh chảy ướt áo. — Anh Hùng! — Không sao… tiếp tục lấp đường! Anh nghiến răng đứng dậy, cầm xẻng xúc tiếp. Lan cắn môi, nước mắt hòa mưa bụi. Cô cũng lao vào làm cùng anh. Gần sáng, tiếng máy bay xa dần. Con đường lại thông. Những chiếc xe đầu tiên của năm mới lầm lũi bò qua tuyến lửa. Tài xế bấm còi dài thay lời chúc Tết. Trên vệ đường, tiểu đội ngồi bệt xuống đất, mặt mũi đen nhẻm như than. Ai cũng kiệt sức. Lan xé khăn băng vai cho Hùng. Cô trách: — Bị thương rứa mà còn lì. Hùng cười yếu ớt: — Không lì thì ai đón xuân với cô. Lan đỏ mặt quay đi. Phía đông, mặt trời đầu năm nhô lên sau dãy núi. Ánh sáng vàng óng rải trên những hố bom còn bốc khói, trên những cành cây cháy sém đang bật mầm non. Lan ngẩng nhìn trời cao, nghe lòng dâng lên niềm tin lạ kỳ. Giữa tuyến lửa khốc liệt nhất, mùa xuân vẫn đến. Không phải bằng hoa đào hay bánh chưng. Mà bằng con đường vừa thông xe, bằng tiếng cười của đồng đội, bằng máu và tuổi trẻ gửi vào đất nước. Và bằng những chồi xanh đang nhú lên từ thân cây bị bom đánh gãy.
