MÙA XUÂN TRỞ LẠI
Mùa xuân năm 1970, tôi rời quê lên đường nhập ngũ.
Ngày ấy, làng tôi tiễn thanh niên bằng một buổi liên hoan nhỏ ở sân đình. Có bánh chưng, có chè xanh, có tiếng cười xen lẫn nước mắt.
Người tiễn tôi nhiều nhất là Lan — cô gái tôi thương từ thuở học trò.
Lan đưa cho tôi một chiếc khăn len màu xanh:
– Anh giữ lấy, khi nào nhớ nhà thì nhìn nó.
Tôi cầm chiếc khăn mà không dám hứa điều gì.
Vì người lính bước vào chiến tranh, lời hứa khó giữ nhất là lời hứa trở về.
Tôi vào chiến trường Tây Nam.
Những năm ấy ác liệt vô cùng.
Rừng sâu, sốt rét, bom đạn — tất cả như thử thách lòng người.
Trong đơn vị, tôi thân nhất với Trần Hữu Minh, quê Hải Dương.
Minh hơn tôi một tuổi, đã có vợ và một con gái.
Nó thường khoe:
– Con bé nhà tao mới biết gọi “bố”.
Rồi cười rất hiền.
Ai cũng mong chiến tranh sớm kết thúc để được về với gia đình.
Tháng 3 năm 1975, đơn vị chúng tôi tham gia một trận đánh lớn.
Lúc chuẩn bị xuất kích, Minh dúi vào tay tôi một tấm ảnh con gái:
– Nếu tao không về… nhờ mày giữ giúp.
Tôi gắt:
– Nói gở.
Nó cười:
– Tao chỉ phòng xa thôi.
Trận đánh diễn ra dữ dội hơn mọi dự đoán.
Đạn pháo cày nát mặt đất.
Giữa lúc xung phong, Minh bị thương ở bụng.
Tôi và hai đồng đội cố kéo nó về phía sau.
Máu thấm đỏ cả võng cáng.
Nó nắm tay tôi rất chặt:
– Quý… nhớ đưa ảnh cho con tao…
Tôi nghẹn:
– Mày tự mà đưa.
Nó cười rất nhẹ.
Rồi buông tay.
Ngày chiến thắng 30/4 đến, cả đơn vị ôm nhau khóc.
Ai cũng vui.
Nhưng trong niềm vui ấy, tôi lại nhớ Minh đến quặn lòng.
Ngày xuất ngũ trở về, tôi mang tấm ảnh ấy đến tận nhà nó.
Con gái Minh lúc ấy đã lên sáu.
Con bé nhìn tôi rồi hỏi:
– Chú là bạn bố cháu à?
Tôi gật đầu.
Nó cười:
– Bố cháu đâu?
Tôi không trả lời được.
Mẹ nó ôm lấy con, quay mặt đi lau nước mắt.
Mùa xuân năm ấy, tôi trở về quê.
Lan vẫn đợi.
Chiếc khăn len xanh ngày nào tôi vẫn giữ nguyên.
Chúng tôi cưới nhau vào cuối năm.
Ai cũng bảo tôi may mắn.
Đúng vậy.
Tôi may mắn vì được trở về.
Nhưng sâu trong tim, tôi luôn hiểu: có những mùa xuân của đời mình được đánh đổi bằng tuổi trẻ của những người đồng đội đã nằm lại.
Bởi thế, mỗi độ xuân về, bên bàn thờ gia tiên, tôi luôn thắp thêm một nén nhang cho Minh.
Để nhắc mình rằng mùa xuân hôm nay đã từng được đổi bằng máu.
