MÙI BÙN NON VÀ NHỮNG BỨC THƯ KHÔNG KỊP GỬI: CHUYỆN VỀ LIỆT SĨ TRẦN ĐÌNH HÙNG

Hành trình tìm về ký ức của Trần Đình Hùng (sinh năm 1953 tại một xóm nhỏ ven biển huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình) đưa tôi đến căn nhà ngói cũ kỹ nằm ẩn sau lũy tre làng. Ở đó, người em gái duy nhất là bà Trần Thị Mơ (nay đã bước sang tuổi bảy mươi) vẫn lưu giữ chiếc hòm gỗ đựng những kỷ vật hiếm hoi của anh: một chiếc khăn mặt rách gờ mép, chiếc gương nhỏ mặt đã mờ và một xấp thư tay ngả vàng mùi mốc thời gian.

 Hùng sinh ra trong một gia đình thuần nông nghèo khó. Từ nhỏ, đôi chân cậu thiếu niên ấy đã quen với việc lội bùn cấy lúa, dầm mình dưới những con nước ròng nước lớn của vùng biển cửa sông Thái Bình. Năm 1970, khi vừa tròn 17 tuổi, Hùng viết đơn bằng máu tình nguyện gia nhập quân ngũ.

 Với thể lực dẻo dai và sự am hiểu tường tận về quy luật thủy triều, Hùng được biên chế vào Tiểu đoàn Công binh vượt sông thuộc Quân khu 9, chịu trách nhiệm mở đường hành lang chiến lược qua các vùng đầm lầy, rừng ngập mặn và hệ thống kênh rạch chằng chịt tại chiến trường Tây Nam Bộ. Công việc của anh và đồng đội không phải là cầm súng xông lên tuyến đầu, mà là ngụp lặn hàng giờ dưới làn nước đục ngầu để cọc cạch đóng cừ tràm, bắc cầu phao ngầm dưới mặt nước nhằm che mắt máy bay địch cho các đoàn quân tiến về mục tiêu.

Đêm đo đạc dưới tầm súng giặc

Mùa khô năm 1972, chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long bước vào giai đoạn ác liệt. Địch tập trung rải chất độc hóa học và dùng pháo sáng tuần tra gắt gao dọc các tuyến sông rạch trọng yếu nhằm bóp nghẹt hệ thống tiếp tế của ta.

 Đêm 19/10/1972, tại một trọng điểm giao thông thủy qua vùng nước lợ U Minh, Hùng nhận nhiệm vụ trực tiếp lặn xuống dòng nước lạnh buốt để khảo sát mố cầu dã chiến bị chìm sau một trận oanh tạc bằng bom tọa độ ban ngày.

 Nước đêm tháng Mười đặc quánh và lạnh cắt da. Hùng ngậm ống thở tự chế, một tay cầm dùi sắt đo độ sâu của lớp bùn non đáy sông, một tay dò dẫm tìm từng nhịp cừ tràm bị gãy đổ. Giữa không gian tĩnh mịch của rừng tràm về đêm, bất ngờ từ phía ngoài sông lớn, tiếng động cơ của một chiếc xuồng tuần tra vỏ nhôm của địch gầm rú lao tới, bắn những chùm pháo sáng chói lóa rọi thẳng xuống mặt nước.

 Cả tổ công tác phải nín thở chìm sâu dưới lớp nước đục ngầu, bám chặt vào rễ cây đước để tránh bị phát hiện. Nhưng luồng sáng từ đèn pha cường độ cao của địch rọi sát mặt nước, quét qua đúng vị trí Hùng đang neo mình.

Khúc tráng ca vĩnh hằng giữa chốn rừng tràm

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu Hùng cứ giữ nguyên vị trí ẩn nấp sâu dưới nước thì khả năng sống sót rất cao. Thế nhưng, cuộn dây cáp thông tin và túi đựng bản đồ khảo sát thủy văn vừa đo được đang nổi lềnh bềnh trên mặt nước ngay tầm với của ánh đèn pha định mệnh. Nếu để địch vớt được, toàn bộ sơ đồ tuyến đường ngầm qua sông của cả tiểu đoàn sẽ bị bại lộ.

 Không chút do dự, Hùng buông tay khỏi rễ cây, ngoi lên mặt nước ở một góc khuất cách đó vài mét, cố tình tạo ra tiếng động lớn để thu hút sự chú ý của kẻ thù về phía mình, tạo thời gian cho đồng đội chìm sâu xuống đáy ẩn nấp an toàn cùng tài liệu mật.

 Những tràng đại liên từ xuồng tuần tra giặc dội xối xả vào khoảng không gian vừa phát ra tiếng động. Trần Đình Hùng vĩnh viễn nằm lại dưới lòng sông quê hương khi vừa tròn 19 tuổi.

 Khi đồng đội tìm thấy anh vào sáng hôm sau khi mặt nước bình yên trở lại, trong chiếc túi vải bạt ngâm nước của anh, ngoài chiếc lược nhỏ và tờ giấy khen đơn vị, còn có một bức thư viết dở gửi cho mẹ già ở quê nhà:

"Mẹ ơi, con đi mở đường qua những vùng nước ngập, đôi chân lúc nào cũng bám bùn non nhưng lòng thì lúc nào cũng hướng về ngày chiến thắng. Đứa con út của mẹ ở phương Nam vẫn khỏe, mẹ đừng lo..."

Trần Đình Hùng ra đi lặng thầm như chính những nhịp cầu ngầm anh từng cắm cọc dưới dòng nước. Nhưng tên tuổi và sự hy sinh quả cảm của anh mãi là minh chứng sáng ngời cho sức sống bền bỉ và lòng yêu nước vô bờ bến của những người lính vô danh năm tháng ấy.