Mùi cỏ cháy và Chuyến xe hướng về phương Nam

Năm 1975, tôi khi ấy mới ngoài đôi mươi, là chiến sĩ thuộc một đơn vị pháo binh tiến về giải phóng miền Nam. Trong ký ức của tôi, mùa xuân năm ấy không có hoa đào, hoa mai rực rỡ, mà chỉ có bụi đỏ bazan bám đầy vành mũ tai bèo và những đêm không ngủ vì tiếng xích xe tăng nghiến trên mặt đường.

Những bước chân không mỏi

Giữa tháng 4, đơn vị chúng tôi nhận lệnh hành quân thần tốc. Khẩu hiệu "Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa" không còn là dòng chữ trên giấy, mà nó nằm trong từng nhịp thở của anh em chiến sĩ. Chúng tôi đi, đôi chân phồng rộp nhưng chẳng ai kêu ca, vì ai cũng hiểu: Sài Gòn đang rất gần.

Tôi nhớ nhất là đêm dừng chân bên bờ sông Đồng Nai. Một bà má miền Nam mái tóc bạc phơ, dáng người gầy guộc đã bưng ra một rổ khoai luộc còn nóng hổi. Má nắm chặt tay tôi, giọng run run:

"Các con đánh cho nhanh để còn về ăn cơm với mẹ, chứ má đợi ngày này lâu quá rồi!"

Câu nói ấy của má làm tôi nghẹn đọng. Chúng tôi không chỉ chiến đấu vì lý tưởng, mà còn vì những giọt nước mắt mong chờ của hàng triệu người mẹ như thế.

Sáng ngày 30 tháng Tư lịch sử

Sáng ngày 30/4/1975, đơn vị tôi áp sát cửa ngõ Sài Gòn. Mùi thuốc súng quyện với mùi cỏ cháy nồng nặc. Tiếng pháo gầm vang, nhưng trong thâm tâm mỗi người lính lúc đó, dường như có một sự im lặng kỳ lạ — sự im lặng của một cơn bão sắp sửa quét sạch bóng quân thù.

Khi chiếc xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập, chúng tôi ùa vào như một dòng thác. Tôi đứng giữa sân Dinh, nhìn lá cờ giải phóng tung bay trên nóc nhà. Xung quanh tôi, những đồng đội vốn can trường, chưa bao giờ run sợ trước lạt đạn, lúc ấy lại ôm nhau khóc như những đứa trẻ.

Niềm vui hòa bình

Chiều hôm đó, Sài Gòn không còn tiếng súng. Người dân đổ ra đường với cờ hoa rực rỡ. Tôi lấy từ trong túi áo ra một chiếc lược làm bằng xác máy bay, vốn định tặng cho người bạn gái ở quê, nhưng rồi lại tặng nó cho một em bé đang vẫy tay chào đoàn quân.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng mùi cỏ cháy và nụ cười của má bên bờ sông Đồng Nai đêm ấy vẫn mãi là một phần máu thịt trong tôi. Chúng tôi đã thắng, không chỉ bằng vũ khí, mà bằng khát vọng cháy bỏng về một đất nước độc lập, thống nhất và hòa bình.