Mũi Giáo Thử Chí Anh Hùng và Khát Vọng Non Sông

Nắng hanh vàng trải dài trên con đường đất nhỏ dẫn vào làng Phù Ủng. Bên vệ đường, một chàng thanh niên dáng người khôi ngô, thân hình lực lưỡng đang chăm chú đan sọt. Đôi bàn tay thô ráp của anh đưa thoăn thoắt, đan từng thanh tre già thành những chiếc sọt chắc chắn. Thế nhưng, ánh mắt anh không nhìn vào nan tre. Ánh mắt ấy xa xăm, đăm chiêu nhìn về phía chân trời, nơi khói lửa của quân xâm lược phương Bắc đang đe dọa bờ cõi nước Đại Việt. Chàng trai ấy chính là Phạm Ngũ Lão.

Dù nhà nghèo, quanh năm gắn bó với ruộng đồng và nghề đan sọt, Phạm Ngũ Lão lại mang trong mình dòng máu anh kiệt, văn võ song toàn và một chí khí khác thường. Trong khi bạn bè đồng trang lứa mải mê với những buổi hội làng hay lễ mừng đỗ đạt của các bậc tiền bối, anh chỉ đau đáu một nỗi niềm làm trai giữa thời loạn. Có lần, mẹ anh trách khéo vì anh không đến dự tiệc mừng của một vị tiến sĩ trong làng, anh đã khảng khái thưa:

– Thưa mẹ, chí làm trai phải lập công danh rạng rỡ non sông, con chưa làm nên trò trống gì để vui lòng mẹ, đi mừng người ta chỉ thấy nhục mà thôi!

"Tùng! Tùng! Tùng! Rầm rộ… rầm rộ…"

Tiếng trống trận, tiếng chiêng đồng cùng tiếng loa thét dẹp đường bất ngờ vang lên náo động cả một vùng. Đó là đoàn quân của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đang đi tuần du và tập trận ngang qua. Quân lính khí thế hừng hực, cờ xí rợp trời, kiệu hoa kiệu võng chật cả lối đi hẹp. Dân làng ai nấy đều kinh sợ, vội vã nép vào hai bên đường, quỳ lạy kính cẩn.

Duy chỉ có chàng trai làng Phù Ủng là vẫn điềm nhiên ngồi đó. Tay anh vẫn giữ chặt nan tre, tâm trí anh đang mải mê chìm đắm vào những binh pháp, những trận đồ đối phó với giặc dữ. Anh hoàn toàn không nghe thấy tiếng chiêng trống náo nhiệt, cũng chẳng hề hay biết kiệu của Đức Thánh Trần đã đến rất gần.

Một người lính mở đường thấy vậy, vô cùng tức giận. Cho rằng kẻ thường dân này khinh nhờn vương pháp, anh lính liền lao tới, vung ngọn giáo sắc lẹm đâm mạnh vào đùi chàng trai để bắt tránh đường.

Mũi giáo cắm sâu, máu tươi chảy ra lai láng, nhuộm đỏ cả một khoảng đất và những chiếc nan tre. Thế nhưng, một cảnh tượng kỳ lạ xảy ra khiến quân lính phải sững sờ: chàng trai không hề kêu la, nét mặt không một chút biến sắc, đôi tay vẫn giữ nguyên tư thế đan sọt như thể vết thương chí mạng kia đang nhìn vào người khác

Nhận thấy phía trước có sự lạ, Trần Hưng Đạo cho dừng kiệu. Ông bước xuống, tiến lại gần chàng trai trẻ. Nhìn vũng máu tươi, rồi nhìn vào đôi mắt sáng quắc đầy khí phách của Phạm Ngũ Lão, vị Tiết chế lừng danh khẽ hỏi:

– Nhà ngươi bị giáo đâm đau như thế, sao không biết tránh, cũng không biết đau?

Lúc này, Phạm Ngũ Lão mới như bừng tỉnh khỏi dòng suy nghĩ. Anh vội đứng dậy, cúi đầu sụp lạy rồi cung kính thưa:

– Bẩm Đại Vương, thảo dân mải nghĩ về cuốn binh thư và kế sách chống giặc Nguyên - Mông nên tâm trí mê muội, không biết ngài đi qua, xin Đại Vương trị tội.

Trần Hưng Đạo vô cùng kinh ngạc trước câu trả lời. Ông liền thử tài chàng trai bằng vài câu hỏi về kinh thư, mưu lược và cách bày binh bố trận. Phạm Ngũ Lão trả lời trôi chảy, khúc chiết, ý tứ sâu sắc, bộc lộ rõ tư tưởng của một bậc đại trí.

Nhận ra đây chính là một viên ngọc thô, một hiền tài mà đất nước đang cần, Trần Hưng Đạo mỉm cười đỡ anh đứng dậy. Ông tự tay băng bó vết thương cho anh và ra lệnh đưa chàng trai làng Phù Ủng gia nhập quân đội của mình.

Từ một người nông dân đan sọt nghèo khó bên vệ đường, bằng ý chí phi thường và tài năng thiên bẩm, Phạm Ngũ Lão đã được rèn luyện dưới trướng của vị chủ soái vĩ đại nhất triều Trần. Ông không phụ lòng mong mỏi, nhanh chóng trở thành Điện súy Thượng tướng quân, vị tướng bách chiến bách thắng, là nỗi khiếp sợ của quân thù.

Ngọn giáo đâm vào đùi năm ấy không làm ông ngã xuống, mà ngược lại, đã mở ra con đường để ông cầm ngang ngọn giáo gìn giữ non sông, ghi danh vào sử sách ngàn năm.