MÙI HƯƠNG CỦA MẸ
Mùa thu năm 1952, những ngày chiến đấu ở Nghĩa Lộ diễn ra căng thẳng. Giữa tiếng súng và những cuộc hành quân xuyên rừng, người lính trẻ tên Nam luôn mang theo một chiếc khăn tay cũ.
Chiếc khăn chẳng có gì đặc biệt. Vải đã bạc màu, đường chỉ ở mép khăn nhiều chỗ đã sờn.
Đó là chiếc khăn mẹ anh đưa trước ngày anh lên đường.
“Đường xa, con giữ lấy mà dùng.”
Nam cười:
“Con đi đánh giặc chứ có đi đâu lâu đâu mà mẹ lo.”
Mẹ anh chỉ quay mặt đi.
Bà không nói rằng từ ngày ấy, mỗi đêm bà đều ra trước hiên ngóng tin con.
Ở Nghĩa Lộ, những ngày chiến đấu nối tiếp nhau.
Nam cùng đơn vị hành quân qua những cánh rừng quanh Mường Lò. Có hôm mưa rừng trút xuống, quần áo ướt sũng. Có hôm cả đơn vị phải nằm im trong rừng hàng giờ để tránh máy bay địch.
Mỗi lúc mệt mỏi, Nam lại lấy chiếc khăn ra lau mặt.
Một người đồng đội hỏi:
“Khăn của ai mà giữ kỹ thế?”
Nam cười:
“Của mẹ tôi.”
Rồi anh kể:
“Mẹ bảo đi đâu cũng phải nhớ quê.”
Chiếc khăn theo Nam qua từng trận đánh.
Cho đến một ngày, trong lúc đơn vị đang di chuyển, Nam bị thương.
Anh ngã xuống bên một con đường nhỏ.
Người đồng đội chạy đến đỡ anh.
Nam không nói về vết thương.
Anh chỉ hỏi:
“Chiếc khăn đâu?”
Người đồng đội tìm thấy nó trong túi áo Nam.
Anh đặt chiếc khăn vào tay bạn.
Nam nắm chặt.
“Đừng để mất nhé…”
Đó là câu nói cuối cùng.
Nam hy sinh.
Người đồng đội giữ chiếc khăn bên mình suốt những năm tháng chiến đấu sau đó.
Mãi đến khi chiến tranh kết thúc, ông mới tìm được về quê Nam.
Người mẹ khi ấy đã già.
Nghe tin người con duy nhất không trở về, bà đứng rất lâu trước cửa.
Người đồng đội lấy chiếc khăn ra.
Bà nhận lấy.
Bàn tay run run vuốt lên từng đường chỉ.
“Ngày nó đi, tôi cũng đưa cho nó một chiếc khăn như thế…”
Bà nghẹn giọng.
“Không ngờ nó giữ đến tận lúc cuối.”
Ngoài sân, gió thổi qua hàng cây.
Người mẹ đưa chiếc khăn lên gần mặt.
Bà bật khóc.
Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, bà không chỉ nhìn thấy một chiếc khăn cũ.
Bà nhìn thấy đứa con trai năm nào vẫn còn đứng trước cửa, cười và nói:
“Con đi đánh giặc rồi con về.”
Nhưng người lính ấy đã không trở về.
Chỉ có chiếc khăn trở lại.
Và mang theo cả một câu chuyện về tình mẫu tử giữa những năm tháng chiến tranh.
Nhiều năm sau, chiếc khăn được gia đình cất giữ như một kỷ vật.
Vải đã cũ.
Màu đã phai.
Nhưng tình yêu của người mẹ dành cho người con đã nằm lại ở Nghĩa Lộ thì chưa bao giờ phai nhạt.
Có những kỷ vật rất nhỏ, nhưng khi cầm trên tay, người ta có thể nghe thấy cả một thời tuổi trẻ.
