Mùi Khói Bếp Giữa Rừng
Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Cảnh, sinh ngày 06 tháng 6 năm 1950, quê quán xã Yên Phúc, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, từng là chiến sĩ hậu cần tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên tuyến đường Trường Sơn.
Ông Cảnh sinh ra trong một gia đình thuần nông nghèo. Tuổi thơ của ông gắn với những cánh đồng lúa và những buổi chiều theo mẹ nhóm bếp nấu cơm trong căn nhà mái rạ nhỏ. Năm 1969, khi vừa tròn mười chín tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ với mong muốn góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau thời gian huấn luyện, ông được phân công làm nhiệm vụ hậu cần, phụ trách nấu ăn và tiếp tế lương thực cho đơn vị hành quân trên tuyến Trường Sơn. Dù không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu, nhưng công việc của người lính nuôi quân cũng đầy gian khổ và hiểm nguy.
Ông kể rằng trong chiến tranh, để tránh máy bay địch phát hiện, bộ đội phải dùng bếp Hoàng Cầm – loại bếp đặc biệt giúp khói tỏa ngầm dưới mặt đất. Những người lính hậu cần thường phải dậy từ rất sớm để chuẩn bị cơm cho cả đơn vị trước giờ hành quân.
Điều khiến ông nhớ nhất là mùa mưa năm 1972. Đơn vị của ông đóng quân trong một khu rừng sâu ở Quảng Bình để chuẩn bị đưa hàng vào chiến trường miền Nam.
Hôm ấy trời mưa lớn nhiều ngày liền, gạo bị ẩm, củi ướt nên việc nấu cơm vô cùng khó khăn. Trong khi mọi người đang loay hoay nhóm bếp thì máy bay địch bất ngờ xuất hiện quần thảo trên đầu.
Để tránh lộ vị trí đóng quân, cả đơn vị phải nhanh chóng dập lửa và tản vào hầm trú ẩn. Nhưng nếu không kịp nấu cơm, bộ đội sẽ phải tiếp tục hành quân trong tình trạng đói lả.
Khi máy bay vừa rời đi, ông Cảnh cùng đồng đội lập tức quay lại nhóm bếp giữa trời mưa lạnh. Người chiến sĩ trẻ tên Bùi Văn Hào quê Ninh Bình đã cởi áo che miệng bếp để giữ lửa khỏi tắt.
Ông xúc động kể lại:
“Lúc ấy ai cũng ướt sũng, khói cay xè mắt nhưng không ai bỏ cuộc. Chúng tôi chỉ mong anh em có bữa cơm nóng trước giờ lên đường.”
Sau nhiều giờ vật lộn với mưa gió, nồi cơm cuối cùng cũng chín. Cả đơn vị quây quần ăn vội giữa rừng sâu trước khi tiếp tục hành quân vào Nam.
Nhưng chỉ ít ngày sau, trong một trận bom bất ngờ trên tuyến đường vận chuyển, anh Bùi Văn Hào đã anh dũng hy sinh khi giúp đồng đội đưa hàng hóa vào nơi trú ẩn an toàn.
Ông Nguyễn Hữu Cảnh nói rằng đến tận bây giờ, mỗi lần ngửi thấy mùi khói bếp củi, ông lại nhớ về những năm tháng chiến tranh gian khổ và người đồng đội trẻ tuổi năm xưa.
Năm 1975, khi đất nước hoàn toàn giải phóng, ông trở về quê hương Nam Định tiếp tục lao động sản xuất và xây dựng gia đình.
Mỗi lần kể chuyện cho con cháu nghe, ông thường nói:
“Chiến tranh khiến người ta hiểu rằng một bữa cơm đủ đầy, một cuộc sống yên bình hôm nay quý giá biết bao. Các cháu phải biết yêu thương gia đình, trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ đi trước.”



