Mùi khói bếp trước ngày lên đường

Buổi sáng hôm ấy, khói bếp bay lên chậm hơn mọi ngày.

Mẹ lật từng chiếc bánh ngô trên bếp than. Bố ngồi vá lại quai chiếc ba lô đã cũ. Còn Lâm lặng lẽ buộc dây giày trước hiên nhà. Không ai nói nhiều, nhưng ai cũng hiểu hôm nay là ngày cậu lên đường nhập ngũ.

Mẹ đặt chiếc bánh còn nóng vào tay con.

"Ăn đi con, ra ngoài ấy không biết bao giờ mới được ăn lại."

Lâm cắn một miếng. Vị ngô thơm quen thuộc khiến cậu nhớ những buổi sáng bình yên trong căn bếp nhỏ. Có lẽ, trước khi đi xa, người ta lại nhớ nhất những điều giản dị nhất.

Bố chỉ vỗ nhẹ lên vai con.

"Nhớ nghe chỉ huy. Giữ gìn sức khỏe."

Đó là tất cả lời dặn của một người cha vốn ít nói.

Chiếc xe chở thanh niên trong xã dừng ở đầu làng. Người mang theo nắm xôi, người dúi quả trứng luộc, người cài thêm chiếc khăn tay vào túi áo những chàng trai trẻ. Cả con đường đầy những cánh tay vẫy chào.

Xe lăn bánh.

Qua ô cửa, Lâm nhìn thấy mẹ vẫn đứng trước cổng. Bà không khóc, chỉ giơ cao bàn tay cho đến khi chiếc xe khuất hẳn sau hàng tre.

Những ngày đầu ở đơn vị, nỗi nhớ nhà luôn theo Lâm trong mỗi buổi hành quân. Nhớ tiếng gà gáy, nhớ con đường đất đỏ, nhớ mùi khói bếp mỗi sáng.

Một tối nghỉ chân giữa rừng Trường Sơn, cả tiểu đội quây quần bên bếp lửa. Mỗi người lấy từ ba lô ra chút quà mang theo. Người còn ít chè xanh, người giữ chiếc khăn mẹ thêu.

Lâm mở gói lá chuối. Bên trong là chiếc bánh ngô mẹ làm hôm chia tay.

Chiếc bánh đã khô.

Cậu bẻ thành nhiều phần rồi đưa cho từng đồng đội.

Một anh lính mỉm cười:

"Ngon thật."

Lâm ngạc nhiên.

"Khô thế này mà anh vẫn thấy ngon sao?"

Anh cười hiền.

"Không phải ngon vì bánh. Mà ngon vì nó có mùi của nhà."

Cả nhóm im lặng. Trong ánh lửa bập bùng, ai cũng chợt nhớ đến mái nhà của mình.

Rồi chiến tranh ngày một khốc liệt. Có những người vừa ngồi bên nhau tối hôm trước, hôm sau đã không còn trở về. Mỗi lần tiễn một người đồng đội, Lâm lại nhớ đến căn bếp nhỏ với làn khói mỏng bay lên mỗi sáng.

Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, Lâm trở về.

Con đường làng đã đổi khác, nhưng căn bếp cũ vẫn còn. Mẹ lại nướng bánh ngô như ngày nào.

Lâm ngồi bên bếp, cắn một miếng bánh còn nóng. Vị bánh vẫn mộc mạc như xưa.

Chỉ khác một điều.

Lần này, cậu được ăn trong hòa bình.

Và cậu hiểu rằng, có biết bao người lính đã gửi lại tuổi trẻ của mình để những căn bếp trên khắp đất nước mãi đỏ lửa trong những ngày yên bình.