MŨI TÊN LỬA Ở ĐỘ CAO MƯỜI TÁM NGHÌN MÉT
Trưa ngày 4 tháng 3 năm 1966, sân bay Đa Phúc yên ắng dưới bầu trời vừa quang mây. Trong khu vực trực chiến, phi công Nguyễn Hồng Nhị chăm chú theo dõi bản đồ, kiểm tra lại từng phương án tác chiến. Tin từ sở chỉ huy cho biết máy bay trinh sát không người lái của Mỹ có thể xâm nhập miền Bắc trong chiều hôm ấy.
Nguyễn Hồng Nhị sinh năm 1936 tại quê hương Bình Định. Khi chưa tròn mười tám tuổi, ông đã tình nguyện nhập ngũ. Năm 1961, ông được tuyển chọn sang Liên Xô học lái máy bay phản lực. Sau quá trình huấn luyện gian khổ, ngày 20 tháng 11 năm 1965, ông trở thành một trong mười hai phi công MiG-21 đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam.
13 giờ 53 phút, trên bảng tiêu đồ xuất hiện một mục tiêu lạ. Chiếc máy bay không người lái bay từ phía tây Quan Hóa, hướng về khu vực Việt Trì – Thái Nguyên. Độ cao của nó tăng dần, từ chín nghìn mét lên đến mười tám nghìn mét.
Mệnh lệnh từ sở chỉ huy vang lên:
– Nguyễn Hồng Nhị vào cấp một! Chuẩn bị xuất kích!
Ông lập tức đội mũ bay, chạy về phía chiếc MiG-21 đang chờ sẵn. Động cơ gầm lên, phá tan sự yên tĩnh của sân bay. Người phi công giơ tay báo hiệu cho tổ thợ máy rút chèn bánh, rồi điều khiển máy bay lao nhanh trên đường băng, vút thẳng lên trời cao.
Chiếc MiG-21 liên tục tăng tốc và lấy độ cao. Càng lên cao, không khí càng loãng, bầu trời càng tối lại. Phía trước, mục tiêu rất nhỏ, gần như hòa lẫn vào khoảng không mênh mông. Máy bay không người lái tuy không thể cơ động đối kháng, nhưng thân hình nhỏ, tốc độ lớn nên rất khó phát hiện và tiếp cận. Nếu đến quá gần, phi công có thể không kịp phóng tên lửa, thậm chí va chạm với mục tiêu.
Qua vô tuyến điện, Phó trung đoàn trưởng Trần Mạnh bình tĩnh dẫn đường:
– Giữ hướng bay! Chuẩn bị mở ra-đa!
Khi còn cách mục tiêu khoảng mười lăm kilômét, Nguyễn Hồng Nhị mở ra-đa. Một điểm sáng xuất hiện trên màn hình. Mục tiêu vẫn tiếp tục lên cao. Ông tăng tốc, kiên trì bám sát, đưa máy ngắm ra-đa vào đúng vị trí.
Khoảng cách nhanh chóng thu hẹp.
Tám kilômét!
Tốc độ chiếc MiG-21 lúc này đã lên tới khoảng 1.800 kilômét một giờ. Trong buồng lái, Nguyễn Hồng Nhị giữ chặt cần điều khiển. Mọi thao tác đều phải chính xác tuyệt đối. Ông bình tĩnh ấn nút phóng quả tên lửa thứ nhất. Sau một giây rưỡi, quả tên lửa thứ hai tiếp tục lao đi.
Một quầng lửa bất ngờ bùng lên giữa tầng không.
– Mục tiêu đã bị tiêu diệt!
Tiếng reo vui vang lên trong máy liên lạc. Đúng 14 giờ 21 phút, chiến công đầu tiên của MiG-21 Việt Nam được ghi vào lịch sử. Chiếc máy bay trinh sát hiện đại của đối phương đã bị hạ ở độ cao mười tám nghìn mét.
Khi trở về sân bay, Nguyễn Hồng Nhị bước xuống máy bay trong vòng tay của đồng đội. Ông không nói nhiều, chỉ quay lại nhìn chiếc MiG-21 còn nóng bỏng dưới nắng chiều. Ông hiểu rằng chiến thắng ấy không thuộc về riêng mình. Đó là kết quả của người dẫn đường, chiến sĩ ra-đa, thợ máy, sở chỉ huy và biết bao nhân dân đang ngày đêm bảo vệ sân bay.
Sau trận đánh, Nguyễn Hồng Nhị vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và được Người tặng Huy hiệu. Trong những năm tiếp theo, ông tiếp tục chiến đấu, xuất kích hơn một trăm trận và bắn rơi tám máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công xuất sắc của Không quân nhân dân Việt Nam.
Mũi tên lửa năm ấy đã bay qua tầng mây, nhưng điều còn ở lại không chỉ là một chiến công. Đó là bản lĩnh của người lính Việt Nam: dám đối đầu với vũ khí hiện đại, làm chủ bầu trời bằng trí tuệ, lòng dũng cảm và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước hòa bình.
