Mũi tiến công thứ 6 – Phi đội Quyết thắng
1. Tên bài viết:
Mũi tiến công thứ 6 – Phi đội Quyết thắng
2. Họ và tên nhân chứng:
Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Từ Đễ (và các phi công Phi đội Quyết thắng)
3. Đoạn mô tả ngắn:
Bài viết kể về trận ném bom lịch sử của Phi đội Quyết thắng vào sân bay Tân Sơn Nhất chiều 28/4/1975, góp phần quan trọng vào Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đặc biệt, câu chuyện về phi công Từ Đễ và việc ông trả lại huân chương cho người đồng đội Trần Văn On sau 33 năm.
4. Nội dung bài viết:
Trận đánh của Phi đội Quyết thắng vào sân bay Tân Sơn Nhất tháng 4/1975 là mốc son của Không quân nhân dân Việt Nam. Với tinh thần “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, quyết thắng”, chỉ sau 6 ngày luyện tập chuyển loại, chiều 28/4/1975, Phi đội gồm Nguyễn Văn Lục, Từ Đễ, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng, Nguyễn Thành Trung, Trần Văn On, sử dụng máy bay A37 tập kích sân bay Tân Sơn Nhất, phá hủy 24 máy bay. Các phi công được phong Anh hùng, riêng Trần Văn On được Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất.
Đại tá Từ Đễ (sinh 1949) là một trong sáu phi công. Ông kể: “Chúng tôi học chuyển loại từ máy bay Liên Xô sang máy bay Mỹ trong vòng 6 ngày. Ngày 24/4, tôi bay thử thành công. Ngày 25/4, phi công Nguyễn Thành Trung được đưa ra Đà Nẵng. 16 giờ ngày 28/4, chúng tôi xuất kích. Bay dọc bờ biển, đến ngã ba sông Sài Gòn vòng phải hướng về Tân Sơn Nhất. Lần lượt từng chiếc bổ nhào ném bom, 18 quả bom trúng mục tiêu, sân bay chìm trong biển lửa.” Cả phi đội trở về an toàn.
Sau trận, ông Từ Đễ luôn day dứt vì huân chương của phi công Trần Văn On (lính ngụy được thu phục) chưa được trao. Năm 2008, ông tìm lại, xin phép cấp trên, về tận quê ông On ở Tiền Giang làm lễ trao tặng. Ông bắt ông On đeo huân chương và bằng đi bộ từ xã về nhà để dân chúng biết công lao. “Anh phải đeo Huân chương lên ngực, cầm bằng, chúng tôi sẽ đi cùng anh từ xã về nhà,” ông Từ Đễ nói. Ông On xúc động: “Cảm ơn anh, tôi đã được trả danh dự rồi.” Đó là một kỷ niệm đẹp về tình đồng đội.
Ông Từ Đễ còn kể về cha mình – Giáo sư Từ Giấy, một nhà khoa học dinh dưỡng nổi tiếng. Hai cha con cùng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, và ngày 4/5/1975, họ gặp lại nhau tại sân bay Biên Hòa, vỡ òa hạnh phúc. Nay nghỉ hưu, ông vẫn tham gia xây dựng phim về các phi công anh hùng. Ông bảo: “Còn nhiều đồng đội chưa được vinh danh, tôi còn việc phải làm.”
