Mười ba tuổi giữa “tọa độ lửa” Hàm Rồng – Phà Ghép
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952, quê xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1965, em là học sinh Trường phổ thông cấp I xã Quảng Trung. Khi ấy, cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ mở rộng ra miền Bắc, các tuyến giao thông huyết mạch của Thanh Hóa trở thành những mục tiêu đánh phá ác liệt.
Ngày 3 và 4/4/1965, các khu vực Hàm Rồng, Đò Lèn và Phà Ghép đồng thời trở thành những trọng điểm bị không quân Mỹ tập trung đánh phá. Mục tiêu của các đợt oanh kích là phá các đầu mối giao thông quan trọng, trong đó cầu Hàm Rồng có vị trí đặc biệt trên tuyến vận tải Bắc – Nam. Quân và dân Thanh Hóa tổ chức chiến đấu quyết liệt để bảo vệ cầu, đường và bảo đảm giao thông.
Trong bối cảnh ấy, làng Ngọc Trà, xã Quảng Trung, nơi Nguyễn Bá Ngọc sinh sống, cũng hứng chịu bom đạn. Em cùng gia đình phải xuống hầm trú ẩn như bao người dân khác.
Nhưng khi nghe tiếng kêu cứu của những đứa trẻ ở nhà hàng xóm, Nguyễn Bá Ngọc đã quyết định rời khỏi hầm. Em chạy sang nhà người bạn tên Khương, nơi vừa bị bom đánh trúng. Trước mắt em là cảnh người bạn bị thương và những em nhỏ đang hoảng loạn.
Không có vũ khí, không được huấn luyện quân sự, Nguyễn Bá Ngọc chỉ có sức mạnh của một người anh. Em lần lượt đưa các em nhỏ về nơi trú ẩn. Trong quá trình ấy, bom đạn tiếp tục trút xuống. Nguyễn Bá Ngọc bị thương nhưng vẫn cố gắng bảo vệ và đưa các em vào hầm an toàn.
Rạng sáng 5/4/1965, sau nhiều giờ chống chọi với thương tích, Nguyễn Bá Ngọc hy sinh.
Câu chuyện của em diễn ra giữa một trận chiến lớn của quân và dân Thanh Hóa, nhưng bản thân Nguyễn Bá Ngọc lại không chiến đấu bằng súng. “Vũ khí” của em là lòng dũng cảm và tình thương đối với những đứa trẻ đang gặp nguy hiểm.
