MƯỜI BÔNG HOA KHÔNG BAO GIỜ TÀN

Có những chuyến đi khiến ta mang theo vài bức ảnh đẹp. Nhưng cũng có những chuyến đi để lại trong tim một khoảng lặng không thể gọi thành tên.

Lần đầu đến Ngã ba Đồng Lộc, tôi đứng rất lâu trước khu mộ của mười cô gái thanh niên xung phong. Gió vẫn thổi nhè nhẹ qua những hàng thông, chim vẫn hót trên bầu trời trong xanh, mọi thứ đều bình yên đến lạ. Thật khó để tin rằng chính nơi này, hơn nửa thế kỷ trước, từng là "tọa độ lửa" – nơi bom đạn cày xới từng tấc đất, nơi cái chết luôn rình rập từng bước chân.

Tôi nhìn lên những tấm bia đá.

Mười cái tên.

Mười năm sinh.

Mười cuộc đời.

Có người mới mười bảy tuổi. Có người vừa tròn hai mươi bốn. Đó là độ tuổi đẹp nhất của một con người – tuổi của những giấc mơ, của những rung động đầu đời, của những dự định về một mái ấm nhỏ sau chiến tranh.

Có lẽ, họ cũng từng thích ngắm mình trong gương, từng cười khúc khích với bạn bè, từng viết những dòng nhật ký về người mình thương. Có lẽ họ cũng từng mơ về một ngày đất nước yên bình để được mặc chiếc áo cưới trắng, được làm mẹ, được sống một cuộc đời bình dị.

Nhưng chiến tranh đã đến.

Và họ đã chọn khoác lên mình màu áo thanh niên xung phong.

Công việc của các cô không phải cầm súng xông pha trận mạc, mà là lấp hố bom, mở đường, giữ cho những đoàn xe chở lương thực, vũ khí kịp tiến vào miền Nam. Mỗi lần tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời cũng là lúc các cô chạy ngược về phía nguy hiểm. Khi mọi người tìm nơi trú ẩn, các cô lại lao ra mặt đường.

Bởi các cô hiểu rằng, chỉ cần con đường bị tắc vài giờ, biết đâu ngoài chiến trường sẽ có thêm những người lính không kịp nhận lương thực, thuốc men hay đạn dược.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968...

Một loạt bom trút xuống.

Đất đá đổ ập.

Mười cô gái mãi mãi nằm lại dưới lòng đất khi công việc vẫn còn dang dở.

Không ai kịp nói lời từ biệt.

Không ai kịp gửi lá thư cuối cùng về cho mẹ.

Không ai kịp thực hiện những ước mơ rất đỗi bình thường của tuổi trẻ.

Khi đọc đến câu chuyện ấy, tôi đã tự hỏi: Điều gì có thể khiến những cô gái còn rất trẻ bình thản đối diện với cái chết?

Có lẽ, đó là tình yêu đất nước.

Một tình yêu lớn đến mức sẵn sàng đặt hạnh phúc riêng phía sau để đổi lấy hòa bình cho dân tộc.

Ngày hôm nay, khi bước trên những con đường rộng mở, khi nghe tiếng cười vang trong sân trường, khi vô tư lên kế hoạch cho tương lai, tôi chợt nhận ra rằng những điều bình dị ấy không tự nhiên mà có. Chúng được đánh đổi bằng tuổi xuân của biết bao người đi trước.

Trong mười cô gái ấy, không ai được sống đến tuổi trưởng thành trọn vẹn. Không ai có cơ hội già đi cùng cha mẹ. Không ai được bế trên tay đứa con của mình. Tuổi thanh xuân của họ mãi dừng lại ở Ngã ba Đồng Lộc.

Nhưng có thật họ đã mất?

Tôi nghĩ là không.

Họ vẫn sống trong từng trang sách lịch sử.

Sống trong những nén hương thơm của người đến viếng.

Sống trong màu cờ đỏ tung bay giữa bầu trời hòa bình.

Và sống trong trái tim của những người trẻ như tôi.

Chúng tôi không thể quay ngược thời gian để nói một lời cảm ơn. Nhưng chúng tôi có thể sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Học tập bằng tất cả sự cố gắng.

Lao động bằng tất cả trách nhiệm.

Yêu đất nước bằng những hành động nhỏ mỗi ngày.

Đó là cách thế hệ hôm nay tiếp nối ngọn lửa mà các chị đã thắp lên.

Người ta thường nói, hoa rồi sẽ tàn theo năm tháng.

Nhưng có những bông hoa không bao giờ úa.

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc chính là những bông hoa như thế.

Họ đã hóa thành đất mẹ, hóa thành màu xanh của núi rừng, hóa thành những ngọn gió mát lành trên quê hương. Và mỗi mùa tháng Bảy, khi những đóa hoa nở rực trên mảnh đất Đồng Lộc, tôi lại tin rằng các chị vẫn đang mỉm cười.

Mỉm cười vì Tổ quốc đã hòa bình.

Mỉm cười vì sự hy sinh của mình không hề vô nghĩa.

Và mỉm cười vì ngọn lửa yêu nước sẽ mãi được các thế hệ người Việt Nam gìn giữ, như chính các chị đã từng gìn giữ con đường năm ấy – bằng cả tuổi xuân và cuộc đời mình.