MƯỜI CÔ GÁI DÂN QUÂN LAM HẠ – NHỮNG “BÔNG HOA THÉP” BÊN TRẬN ĐỊA

Nhân vật: 10 nữ dân quân Lam Hạ
Địa điểm: Lam Hạ, Phủ Lý, Hà Nam
Thời kỳ: Kháng chiến chống Mỹ

Nếu Ngã ba Đồng Lộc có 10 nữ thanh niên xung phong trở thành biểu tượng của những người mở đường, thì Lam Hạ cũng có 10 cô gái đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm trên trận địa phòng không.

Đại đội phòng không dân quân xã Lam Hạ được thành lập ngày 5/8/1965, trong thời điểm Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc.

Đơn vị vừa sản xuất, vừa chiến đấu và thực hiện nhiều nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu quan trọng trên địa bàn, trong đó có cầu, đường sắt, quốc lộ và các tuyến giao thông.

Những cô gái Lam Hạ không phải những người lính chuyên nghiệp ngay từ đầu.

Họ là những người dân bình thường.

Có người là nông dân.

Có người là giáo viên.

Có người đã lập gia đình.

Nhưng khi quê hương trở thành mục tiêu đánh phá, họ cầm súng đứng trên trận địa.

Chiến tranh đã biến những vùng quê vốn yên bình thành những nơi có thể trở thành mục tiêu bất cứ lúc nào.

Trong những trận chiến ác liệt, nhiều nữ dân quân Lam Hạ đã hy sinh.

Điều đặc biệt là 10 cô gái ấy không hy sinh cùng một ngày. Họ lần lượt ngã xuống trong những trận chiến khác nhau. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết nhân dân địa phương gọi họ là “Mười nữ Anh hùng Lam Hạ”, và đền thờ các liệt sĩ được xây dựng ngay tại khu vực ụ pháo nơi các cô từng chiến đấu.

Trong số đó có chị Nguyễn Thị Oánh, vốn là một cô giáo đã lập gia đình. Chồng chị là bộ đội phòng không Lê Văn Chắc. Hai người mới cưới và chưa kịp có con thì chị hy sinh. Người chồng đã kịp trở về nhìn mặt vợ lần cuối và mai táng cho chị. Nhưng chưa đầy một năm sau, chính anh cũng hy sinh trên trận địa pháo.

Một câu chuyện

Hai người trẻ.

Một cuộc hôn nhân chưa kịp dài.

Một gia đình chưa kịp có tiếng trẻ thơ.

Và rồi cả hai cùng nằm lại trong chiến tranh.

Đây chính là những câu chuyện mà nếu chỉ đọc trong một dòng thống kê “liệt sĩ hy sinh” thì chúng ta sẽ không thể cảm nhận hết được.

Bởi mỗi con số là một con người.

Mỗi người có một gia đình.

Mỗi gia đình có những ước mơ.

Và chiến tranh đã lấy đi những điều ấy.

Ngày nay, đền thờ 10 nữ dân quân Lam Hạ trở thành một địa chỉ đỏ để nhân dân và thế hệ trẻ đến tưởng niệm. Câu chuyện về các cô vẫn được lưu giữ như một phần ký ức của vùng đất Hà Nam.

Những cô gái Lam Hạ đã cho chúng ta một bài học rất giản dị:

Anh hùng không nhất thiết phải bắt đầu từ một người phi thường.

Đôi khi, anh hùng bắt đầu từ một người bình thường đứng lên làm điều cần làm trong thời điểm đất nước cần họ.