Mười cô gái Lam Hạ – Những bông hoa thép trên trận địa

Mười cô gái Lam Hạ – Những bông hoa thép trên trận địa

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Lam Hạ là một trọng điểm giao thông quan trọng của miền Bắc. Tại đây, những nữ dân quân còn rất trẻ đã cùng lực lượng phòng không bảo vệ quê hương trước các cuộc đánh phá. Mười cô gái Lam Hạ lần lượt hy sinh trong những năm 1966–1967, để lại một dấu ấn sâu đậm trong lịch sử địa phương.

Những cô gái tuổi đôi mươi

Lam Hạ khi đó thuộc thị xã Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, nằm trên các tuyến giao thông quan trọng như Quốc lộ 1A và đường sắt Bắc – Nam. Vì vị trí chiến lược, khu vực Phủ Lý và Lam Hạ trở thành trọng điểm bị đánh phá trong những năm chiến tranh phá hoại miền Bắc.

Trong lực lượng dân quân địa phương có những cô gái tuổi đời chỉ khoảng 16–22 tuổi. Các chị vừa tham gia công việc gia đình, sản xuất, vừa luyện tập và thực hiện nhiệm vụ tại các trận địa phòng không.

Những người đã nằm lại trên trận địa

Mười nữ dân quân hy sinh tại những trận địa khác nhau.

Ngày 1/10/1966, sáu người gồm Đinh Thị Tâm, Trần Thị Tuyết, Phạm Thị Lan, Vũ Thị Phương, Nguyễn Thị Thu và Nguyễn Thị Thi hy sinh tại trận địa pháo 37 ly.

Ngày 9/10/1966, Nguyễn Thị Thuận, Trần Thị Thẹp và Nguyễn Thị Oánh hy sinh tại trận địa pháo 57 ly ở Đường Ấm.

Người cuối cùng là Đặng Thị Chung, hy sinh ngày 7/7/1967 tại trận địa pháo 57 ly ở Hòa Lạc.

Mười cô gái không hy sinh cùng một ngày, nhưng điểm chung là họ đều đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ký ức được gìn giữ

Sau chiến tranh, sự hy sinh của mười nữ dân quân Lam Hạ được người dân địa phương gìn giữ và nhắc nhớ qua nhiều thế hệ.

Năm 2010, tập thể Đại đội Dân quân phòng không xã Lam Hạ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; liệt sĩ Nguyễn Thị Thi được truy tặng danh hiệu Anh hùng. Năm 2018, chín nữ liệt sĩ còn lại cũng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đền thờ 10 nữ dân quân được xây dựng tại khu vực trận địa năm xưa. Năm 2016, địa điểm Trận địa pháo phòng không Lam Hạ được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Những cái tên còn mãi

Mười cô gái Lam Hạ đã trở thành một phần ký ức không thể quên của vùng đất Hà Nam. Từ những trận địa năm xưa đến không gian tưởng niệm hôm nay, câu chuyện của các chị được lưu giữ như một lời nhắc về những con người bình dị đã góp phần bảo vệ quê hương trong những năm tháng chiến tranh.

Mỗi cái tên, mỗi cuộc đời còn dang dở đều góp thêm một trang vào ký ức của một thời đã qua – để thế hệ hôm nay hiểu hơn về giá trị của hòa bình và biết trân trọng cuộc sống hiện tại.