MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Tuổi xuân nằm lại giữa tọa độ lửa

Những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc, thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, là một trong những trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đây là nơi những đoàn xe vận tải phải đi qua để đưa lương thực, vũ khí và hàng hóa từ hậu phương vào tiền tuyến. Vì thế, Ngã ba Đồng Lộc thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ.

Giữa vùng đất được ví như một “tọa độ lửa” ấy, những nữ thanh niên xung phong tuổi đời chỉ mười tám, đôi mươi vẫn ngày đêm bám trụ.

Họ không trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Vũ khí của họ là cuốc, xẻng và đôi bàn tay.

Mỗi khi bom đạn vừa ngớt, các chị lại lao ra mặt đường. Người đào đất, người xúc đá, người san lấp hố bom, người sửa đường để những đoàn xe có thể tiếp tục hành quân.

Có những ngày bom vừa dứt, các chị lại phải chạy ra đường. Có khi đang làm việc, tiếng máy bay lại xuất hiện. Tất cả vội tìm nơi tránh bom. Khi tiếng bom vừa ngừng, họ lại bật dậy tiếp tục công việc.

Bởi phía trước còn có những đoàn xe đang chờ.

Ngày 24/7/1968 cũng bắt đầu như rất nhiều ngày khác.

Mười cô gái của Tiểu đội 4, Đại đội 552 ra khu vực cách Ngã ba Đồng Lộc khoảng 300 mét về phía Nam để làm nhiệm vụ. Các chị vừa san lấp hố bom, vừa sửa đường, củng cố công sự.

Khoảng 16 giờ, sau nhiều đợt máy bay đánh phá, một loạt bom bất ngờ trút xuống.

Một quả bom đánh trúng khu vực nơi các chị đang làm nhiệm vụ.

Đất đá tung lên. Khói bom phủ kín mặt đất.

Khi đồng đội chạy đến, không còn nghe thấy tiếng gọi đáp lại.

Mười cô gái đã hy sinh.

Người trẻ nhất mới 17 tuổi. Ba người lớn nhất cũng chỉ vừa 24 tuổi.

Mười cuộc đời.

Mười tuổi thanh xuân.

Mười ước mơ còn dang dở.

Có người chưa kịp trở về thăm mẹ. Có người còn những lời hẹn chưa thực hiện. Có người vẫn còn cả một tương lai ở phía trước.

Nhưng tất cả đã nằm lại nơi Ngã ba Đồng Lộc.

Sự hy sinh của các chị không làm con đường bị chặn lại.

Trái lại, đồng đội và những người ở lại tiếp tục san lấp hố bom, sửa đường, giữ cho mạch máu giao thông không bị đứt đoạn.

Tên tuổi của mười cô gái từ đó gắn liền với Ngã ba Đồng Lộc.

Đó không chỉ là câu chuyện về sự hy sinh của mười người con gái.

Đó là câu chuyện về cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã đem tuổi trẻ của mình đặt vào những nơi gian khổ nhất, nguy hiểm nhất, với một niềm tin giản dị: đất nước phải được độc lập, con đường ra tiền tuyến phải được thông suốt.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Ngã ba Đồng Lộc hôm nay đã xanh lại. Những con đường đã rộng mở. Những đoàn xe không còn phải đi trong tiếng bom.

Nhưng dưới lớp đất bình yên ấy vẫn có một phần tuổi xuân của mười cô gái năm xưa.

Các chị đã nằm lại để tuổi trẻ hôm nay được sống trong hòa bình.

Điều còn lại sau câu chuyện

Mỗi thế hệ đều có một cách để cống hiến cho Tổ quốc.

Thế hệ của mười cô gái Đồng Lộc đã cống hiến bằng chính tuổi thanh xuân và cả sự sống của mình.

Còn tuổi trẻ hôm nay được sống trong hòa bình càng phải biết trân trọng những gì mình đang có, sống có trách nhiệm với cộng đồng, với quê hương và với đất nước.

Mười cô gái đã đi qua tuổi thanh xuân chỉ một lần, nhưng câu chuyện về tuổi thanh xuân ấy sẽ còn được kể mãi.

Tham khảo tư liệu: Báo Quân đội nhân dân; Cổng thông tin điện tử Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và các tư liệu về Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc.