Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc (3)

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, cái tên “Ngã ba Đồng Lộc” được nhắc đến

như một khúc tráng ca về tinh thần bất khuất, anh hùng của lực lượng thanh niên

xung phong trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nơi đây, đúng 55

năm về trước, vào ngày 24/7/1968 đã chứng kiến sự ngã xuống đầy anh dũng của

10 cô gái thanh niên xung phong.

Khu di tich Ngã ba Đồng Lộc đã được xây dựng khang trang để tưởng nhớ những

người đã ngã xuống nơi tuyến đường này.

Ngã ba Đồng Lộc (nay thuộc thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), nằm

trên đường Hồ Chí Minh, là giao điểm của Quốc lộ 15A và Tỉnh lộ 2. Trong những

năm chiến tranh, Ngã ba Đồng Lộc là mạch máu giao thông để hậu phương chi viện

sức người, sức của cho miền Nam. Ngã ba Đồng Lộc được coi là “yết hầu” của

mạch giao thông nối liền "hậu phương lớn miền Bắc" với "tiền tuyến lớn miền Nam"

nên đế quốc Mỹ đã tập trung toàn lực để cắt đứt con đường này nhằm chặn chi viện

của hậu phương ra tiền tuyến.

10 cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc ấy thuộc Tiểu đội 4, Đại đội

552, Tổng đội 55, bao gồm: Võ Thị Tần (24 tuổi, Tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc (24

tuổi, Tiểu đội phó), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi

(20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (19 tuổi), Trần Thị Hường (19

tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi), Võ Thị Hà (17 tuổi), họ đã ngã xuống khi tuổi còn quá

trẻ. Cùng với các chị còn có hơn 4.000 anh hùng liệt sĩ đã nằm lại nơi con đường

huyết mạch này.

Biết bao lời ca, biết bao tiếng thơ, tiếng lòng đã cất lên gửi tới hương linh 10 cô gái

Ngã ba Đồng Lộc cùng những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước. Nơi đây cũng

chứa đựng vô vàn những câu chuyện cảm động. Cũng từng là TNXP, Ông Vũ Trọng

Kim chia sẻ: “Những áng văn thơ, những câu chuyện kể không bao giờ hết, không

giấy mực nào tả hết được tinh thần đó. Chuyện về 10 cô gái TNXP ngã ba Đồng Lộc

thì rất nhiều, nhưng tôi ấn tượng nhất là bức thư của chị Võ Thị Tần, chị 24 tuổi là

đội trưởng của tiểu đội 4 TNXP, chị đã từng viết thư về cho mẹ: “Mẹ ơi chúng con vui

lắm. Ban đêm chúng nó thả pháo sáng, thắp đèn cho chúng con làm đường, ban

ngày thì bom Mỹ nổ làm cho bao nhiêu cá chết cho chúng con đem về để cải thiện

bữa ăn. Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng nhưng không thể

làm rung chuyển những trái tim của chúng con. Mẹ ơi, thời gian này mặc dù địch

đánh phá ác liệt nhưng bọn con vẫn tập được nhiều bài hát mới. Cuốn sổ tay mẹ gửi

cho con dạo nọ đã gần hết giấy rồi, mẹ gửi thêm cho con ít giấy. Mới về thăm mẹ mà

sao con thấy nhớ mẹ quá, mẹ nhớ giữ gìn sức khỏe và đừng lo cho con nhiều”.