Mười cô gái Ngã Ba Đồng Lộc
Giữa mưa bom bão đạn, 10 cô gái thanh niên xung phong tuổi 17-24 đã anh dũng hy sinh khi đang san lấp hố bom tại Ngã ba Đồng Lộc - "tọa độ lửa" của tuyến đường Trường Sơn. Họ ngã xuống nhưng con đường vẫn thông, mạch máu chi viện cho miền Nam không bao giờ đứt.
Năm 1968. Trời Hà Tĩnh nắng như đổ lửa.
Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội TNXP 55 có 10 cô gái. Người lớn nhất 24 tuổi, nhỏ nhất mới 17.
Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần 24 tuổi, người Hà Tĩnh. Chị cao, rắn rỏi, giọng nói như ra lệnh.
Hồ Thị Cúc 20 tuổi, quê Nghệ An. Hát hay nhất đội.
Dương Thị Xuân 20 tuổi. Võ Thị Hà 18 tuổi. Trần Thị Hường 20 tuổi...
Các cô đều xin ra mặt trận. Lý do chỉ có 1: "Giải phóng miền Nam".
Nhiệm vụ của các cô: Tranh thủ từng phút khi máy bay Mỹ vừa đi là lao ra san lấp hố bom, thông đường cho xe qua. Ngã ba Đồng Lộc 1 ngày bị đánh 5-7 trận. Đất đá cày xới.
Ngày 24/7/1968. 16h30.
Còi báo động vừa dứt. 10 cô lao ra khỏi hầm. Hôm nay phải thông đường gấp vì đoàn xe chở vũ khí đang chờ ở phía sau.
"Nhanh lên các em! Xe sắp qua rồi!" - chị Tần hô.
Các cô chia nhau: người cuốc, người xẻng, người vác đá. Tiếng cười vẫn giòn tan. Cúc vừa làm vừa hát: "Đường ra trận mùa này đẹp lắm..."
16h50. Đài quan sát hét: "Máy bay địch!"
Tất cả chạy vào 3 cái hầm trú ẩn ven đường. Nhưng còn 1 hố bom to ngay giữa đường. Xe không qua được.
"Để em!" - 3 cô trẻ nhất: Hà, Xuân, Hường lao ra. Các cô khác cũng chạy theo. 10 người, 10 cái xẻng.
5 phút sau.
Đoàng!!! 1 loạt bom tọa độ.
Hết tiếng bom, các anh bộ đội và dân quân chạy ra. Chỉ thấy 3 cái hầm sập. Và giữa đường, 1 hố bom mới.
Các anh đào bới suốt đêm. Đến rạng sáng 25/7 mới tìm thấy đủ 10 cô. 10 cô ôm nhau dưới hầm. Tay vẫn nắm chặt cán xẻng.
Đoàn xe hôm đó vẫn qua được. Mạch máu Trường Sơn không tắc một phút nào.
SAU NÀY
Năm 1997, Ngã ba Đồng Lộc được xây thành Khu di tích. Năm 2008, 10 cô được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Người ta hỏi chị Võ Thị Tần - người duy nhất sống sót vì hôm đó chị đi họp: "Chị còn nhớ gì không?"
Chị nghẹn ngào: "Nhớ chứ. Nhớ tiếng hát của Cúc. Nhớ lời hẹn: Đánh xong giặc, 10 chị em mình về quê trồng rau nuôi cá."
10 cô gái nằm lại ở tuổi đôi mươi. Nhưng các cô đã làm cho 2 chữ "Đồng Lộc" trở thành bất tử. Để thế hệ sau biết rằng: Ở nơi khốc liệt nhất, tuổi trẻ Việt Nam đẹp nhất.
