Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc – huyền thoại tuổi hai mươi

Trưa 24/7/1968, mười cô gái TNXP Tiểu đội 4 đã ngã xuống khi đang san lấp hố bom tại Ngã ba Đồng Lộc, để lại huyền thoại bất tử về tuổi thanh xuân Việt Nam.

Ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là yết hầu giao thông trên đường 15A, nơi mọi chuyến hàng chi viện miền Nam phải đi qua. Năm 1968, không quân Mỹ đánh phá nơi đây với mật độ hủy diệt: gần 50.000 quả bom các loại trút xuống vùng đất chưa đầy 50 héc-ta.

Bám trụ tại trọng điểm là Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội TNXP 55 Hà Tĩnh, gồm mười cô gái tuổi từ 17 đến 24 do Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng. Công việc hằng ngày của các chị là đếm bom, cắm tiêu, san lấp hố bom, làm "cọc tiêu sống" dẫn xe qua trọng điểm trong đêm.

Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt bom, cả tiểu đội ra đường làm nhiệm vụ. Một quả bom rơi trúng cửa hầm nơi các chị vừa trú ẩn – cả mười người hy sinh khi tay còn cầm cuốc, xẻng. Người trẻ nhất, Võ Thị Hà, mới 17 tuổi; nhiều chị để lại những lá thư gửi mẹ chưa kịp gửi, những dự định hẹn ngày hòa bình.

Mười cô gái Đồng Lộc được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngã ba Đồng Lộc nay là Khu di tích quốc gia đặc biệt, nơi hàng triệu người tìm về thắp hương cho "mười bông hoa bất tử" – biểu tượng thiêng liêng của TNXP Việt Nam.