Mười Cô Gái Ngã Ba Đồng Lộc: Khúc Tráng Ca Của Sự Bất Tử

Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) những năm 1968 được mệnh danh là "tọa độ chết" trên tuyến vận tải vận tải chiến lược Trường Sơn. Đây là điểm giao thoa quan trọng nhất để chi viện cho miền Nam, vì thế không quân Mỹ đã trút xuống mảnh đất này hàng trăm ngàn tấn bom đạn nhằm cắt đứt mạch máu giao thông của ta. Trong suốt 240 ngày đêm khốc liệt nhất của năm 1968, bình quân mỗi mét vuông đất tại đây phải hứng chịu 3 quả bom tấn. Giữa "chảo lửa" ấy, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, Tổng đội 55 Thanh niên xung phong (TNXP) gồm 10 cô gái trẻ đã tình nguyện bám trụ trận địa để bảo vệ đường cho xe qua. Sáng ngày 24 tháng 7 năm 1968, mặt trời lên rực lửa báo hiệu một ngày nắng gắt và đầy khói thuốc súng. Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần cùng các đồng đội gồm: Hồ Thị Cúc, Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân, Dương Thị Xuân, Trần Thị Rạng, Hà Thị Xanh, Nguyễn Thị Nhỏ, Võ Thị Hạ và Trần Thị Hường ra hiện trường để san lấp hố bom và khơi sâu rãnh thoát nước. Họ đều đang ở độ tuổi thanh xuân đẹp nhất, người trẻ nhất mới 17, người lớn tuổi nhất mới 24. Dù cái chết luôn rình rập, tiếng hát của họ vẫn vang vọng khắp núi đồi Đồng Lộc để át đi tiếng gầm rú của máy bay địch. Đến khoảng 16 giờ cùng ngày, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống. Một quả bom tấn bất ngờ rơi trúng ngay sát căn hầm chữ A nơi các cô đang trú ẩn. Mặt đất rung chuyển, căn hầm sập hoàn toàn vùi lấp cả 10 cô gái. Khi tiếng máy bay dứt hẳn, đồng đội từ các đài quan sát lao xuống, dùng tay không và xẻng đào bới trong đau đớn. Chín người đã lần lượt được tìm thấy trong cùng một tư thế tập hợp như khi còn sống. Tuy nhiên, Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc vẫn chưa được tìm thấy. Phải đến ngày thứ ba, đồng đội mới tìm thấy chị trong một chiếc hố cá nhân do chính tay chị đào, đầu vẫn đội mũ, vai vác cuốc, hai bàn tay bầm dập máu khô vì cố gắng cào bới đất đá để ngoi lên trong tuyệt vọng. Sự hy sinh của mười cô gái đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu của lòng quả cảm, nhắc nhở thế hệ sau rằng "tim có thể ngừng đập nhưng mạch máu

giao thông không bao giờ được tắc".