Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc: Khúc tráng ca của tuổi hai mươi

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc: Khúc tráng ca của tuổi hai mươi
Chủ đề: Thanh niên xung phong – Hậu phương chiến tranh – Đường Trường Sơn – Kháng chiến chống Mỹ
Thời kỳ: Kháng chiến chống Mỹ (1968)
Nhân vật/Tập thể: Tiểu đội 4, Đại đội 552 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc là tên gọi gắn với Tiểu đội 4, Đại đội 552 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh, gồm mười nữ thanh niên tuổi từ 17 đến 24. Họ đã anh dũng hy sinh ngày 24 tháng 7 năm 1968 khi làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc, một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Hoa Kỳ trên tuyến vận tải chiến lược Bắc – Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc là điểm giao cắt quan trọng nối các tuyến đường từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Đây là "yết hầu" của hệ thống giao thông quân sự, vì vậy thường xuyên trở thành mục tiêu của các đợt ném bom nhằm cắt đứt tuyến chi viện.

Nhiệm vụ của lực lượng thanh niên xung phong tại đây là san lấp hố bom, sửa chữa mặt đường, dẫn đường cho xe qua trọng điểm, phá bom nổ chậm và bảo đảm giao thông được thông suốt cả ngày lẫn đêm. Công việc diễn ra trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm, khi các đợt không kích có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt oanh kích liên tiếp, mười nữ thanh niên xung phong vẫn tiếp tục san lấp hố bom để mở đường cho đoàn xe chuẩn bị hành quân. Đúng lúc công việc gần hoàn thành, một loạt bom khác rơi xuống khu vực nơi các chị đang trú ẩn. Cả mười người đều hy sinh.

Danh sách mười cô gái gồm:

• Hồ Thị Cúc

Sự hy sinh của các chị nhanh chóng trở thành biểu tượng về tinh thần cống hiến của lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam. Sau chiến tranh, Nhà nước truy tặng nhiều phần thưởng cao quý cho tập thể và các cá nhân; khu vực Ngã ba Đồng Lộc được xây dựng thành khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, là nơi tưởng niệm hàng triệu lượt người đến viếng mỗi năm.