MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC – MƯỜI BÔNG HOA KHÔNG KỊP VỀ NHÀ

Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh.

Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, nơi đây là một nút giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến chi viện cho miền Nam.

Vì quan trọng nên bom rơi rất nhiều.

Ngày nào cũng có tiếng máy bay.

Ngày nào mặt đường cũng có thể bị cày nát.

Và ngày nào những thanh niên xung phong lại chạy ra san lấp hố bom, giữ cho con đường thông suốt.

Trong lực lượng ấy có một tiểu đội mười cô gái.

Họ còn rất trẻ.

Người lớn tuổi nhất hai mươi bốn.

Người nhỏ nhất mới mười bảy.

Tên họ là Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Xuân, Dương Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Võ Thị Hà, Trần Thị Hường, Hà Thị Xanh, Nguyễn Thị Xê và Võ Thị Mùi.

Mười cái tên.

Mười gia đình.

Mười tuổi trẻ.

Giữa chiến trường, họ vẫn là những cô gái.

Vẫn có lúc kể chuyện quê.

Vẫn trêu nhau.

Vẫn soi mái tóc.

Vẫn nghĩ đến những ngày hòa bình.

Có người đã có người thương.

Có người còn chưa biết tình yêu là gì.

Nhưng mỗi khi còi báo động vang lên, tất cả lại lao ra mặt đường.

Bom đánh.

Đường phải được sửa.

Bởi phía sau họ là những đoàn xe đang chờ đi qua.

Trên xe có lương thực.

Đạn dược.

Thuốc men.

Có cả hy vọng của chiến trường phía Nam.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau một đợt ném bom, mười cô gái lại ra làm nhiệm vụ.

Rồi máy bay quay lại.

Bom rơi.

Đất đá tung lên.

Khi tiếng nổ dừng, cả tiểu đội không còn ai trở về.

Đồng đội đào tìm.

Chín người được tìm thấy.

Riêng Hồ Thị Cúc chưa thấy.

Người ta tiếp tục đào.

Ngày sau.

Rồi thêm những giờ dài.

Giữa đất đá, mọi người chỉ mong tìm được cô.

Không phải để cứu nữa.

Mà để người con gái ấy được nằm cạnh đồng đội.

Cuối cùng, Cúc cũng được tìm thấy.

Mười người lại ở bên nhau.

Nhưng không phải trong căn hầm trú ẩn với tiếng cười như trước.

Mà trong sự im lặng của cái chết.

Có những câu chuyện chiến tranh khiến người ta khóc không phải bởi chiến công quá lớn.

Mà bởi những chi tiết quá bình thường.

Một chiếc lược.

Một lá thư.

Một mái tóc.

Một lời hẹn về nhà.

Những cô gái Đồng Lộc không phải những con người chỉ biết đến cái chết.

Họ yêu cuộc sống.

Chính vì yêu cuộc sống nên sự hy sinh mới đau đến thế.

Mười gia đình nhận tin con.

Có những người mẹ chờ mãi.

Một đứa con gái đi thanh niên xung phong, hẹn ngày trở về.

Rồi ngày trở về không bao giờ đến.

Hôm nay, Ngã ba Đồng Lộc xanh cây.

Du khách đi trên những con đường bằng phẳng.

Nghĩa trang của mười cô gái nằm yên giữa màu xanh.

Người đến thắp hương thường mang theo hoa.

Có người đặt chiếc gương nhỏ.

Chiếc lược.

Bồ kết.

Những món quà dành cho các cô gái.

Hơn nửa thế kỷ đã qua nhưng trong tâm thức mọi người, họ vẫn trẻ.

Võ Thị Tần vẫn hai mươi bốn.

Hồ Thị Cúc vẫn hai mươi.

Võ Thị Mùi vẫn chưa kịp già.

Thời gian đã đi tiếp.

Riêng tuổi thanh xuân của họ nằm lại bên ngã ba.

Nếu một ngày tháng Bảy bạn đến Đồng Lộc, hãy đứng thật yên.

Nghe gió thổi qua hàng cây.

Ngày ấy là tiếng bom.

Hôm nay là tiếng lá.

Sự khác biệt giữa hai âm thanh ấy chính là hòa bình.

Và để có tiếng lá bình yên hôm nay, đã từng có mười cô gái nằm xuống khi tuổi đời còn đẹp như mười bông hoa.