MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC – MƯỜI ĐÓA HOA TUỔI THANH XUÂN
Ngày 24/7/1968, tại Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh, mười nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552 đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường và củng cố hầm trú ẩn để giữ cho tuyến đường chi viện vào chiến trường miền Nam được thông suốt. Đó là một công việc vô cùng nguy hiểm bởi Đồng Lộc khi ấy là trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ.
Mười cô gái gồm: Võ Thị Tần (24 tuổi), Hồ Thị Cúc (24 tuổi), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi (20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (20 tuổi), Trần Thị Hường (19 tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi) và Võ Thị Hà (17 tuổi). Các chị đều là những cô gái trẻ, phần lớn quê ở Hà Tĩnh.
Khoảng 16 giờ ngày hôm ấy, sau khi máy bay địch vừa đi qua, các chị lại tiếp tục công việc. Bất ngờ máy bay quay lại ném bom. Một quả bom đánh trúng khu vực các chị đang làm nhiệm vụ. Cả mười cô gái hy sinh.
Đồng đội đào bới suốt đêm để tìm các chị. Riêng Hồ Thị Cúc được tìm thấy sau đó. Câu chuyện về mười cô gái đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ: những người con gái tuổi mười tám, đôi mươi đã gác lại tình yêu, gia đình và những ước mơ riêng để giữ con đường ra tiền tuyến.
Ngày 7/6/1972, mười nữ liệt sĩ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Ngày nay, phần mộ mười cô gái nằm tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, trở thành nơi để các thế hệ sau tưởng nhớ một tuổi thanh xuân đã hiến dâng cho Tổ quốc.
