Mười Cô Gái Ngã Ba Đồng Lộc – Những Bông Hoa Thép Trên Tuyến Đường Máu
Sự hy sinh oanh liệt và lòng dũng cảm quên mình của 10 nữ thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc, những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân để giữ vững tuyến đường giao thông huyết mạch cho miền Nam ruột thịt.
Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ ác liệt, Ngã ba Đồng Lộc (thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) được mệnh danh là "tọa độ chết". Đây là nút giao thông huyết mạch độc đạo để vận chuyển lương thực, vũ khí, khí tài từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Nhận thức được tầm quan trọng sống còn của vị trí này, đế quốc Mỹ đã trút xuống đây hàng vạn tấn bom đạn nhằm cày xới, biến nơi này thành vũng lầy ngập đạn hố bom để cắt đứt mạch máu giao thông của ta.
Tại ngã ba rực lửa ấy, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 Thanh niên xung phong do chị Võ Thị Tần (24 tuổi) làm Tiểu đội trưởng cùng Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc và 8 cô gái trẻ tuổi đời chỉ mới từ 17 đến 24: Võ Thị Nhỡ, Bùi Thị Xanh, Hà Thị Tần, Nguyễn Thị Nhỏ, Trần Thị Hường, Trần Thị Xuân, Nguyễn Thị Xuân và Võ Thị Hà.
Công việc của họ vô cùng gian khổ và hiểm nguy: Túc trực 24/24 giờ tại trọng điểm, ngay sau khi bom nổ là lập tức lao ra mặt đường để san lấp hố bom, rà phá bom nổ chậm, dẫn đường cho các đoàn xe tải quân sự vượt qua an toàn trong đêm. Họ làm việc dưới làn mưa bom đạn xối xả, tranh thủ từng phút từng giây giữa các đợt oanh tạc của máy bay địch.
Ngày 24 tháng 7 năm 1968, một ngày nắng gắt. Khoảng 16 giờ chiều, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra lấp hố bom tại đoạn đường độc đạo vừa bị đánh phá để chuẩn bị cho đoàn xe quân sự sắp qua. Các cô gái vừa làm vừa cất tiếng hát yêu đời giữa khung cảnh đầy mùi thuốc súng và khói bụi.
Bất ngờ, một tốp máy bay B-52 của địch lao đến dội một trận bom dữ dội xuống khu vực đồi Mông Gà. Một quả bom nổ ngay sát căn hầm trốn của Tiểu đội 4, hất tung một lượng đất đá khổng lồ vùi lấp toàn bộ căn hầm nơi 10 cô gái đang trú ẩn.
Ngay khi dứt tiếng nổ, đồng đội và lực lượng cứu hộ từ các hướng lao đến cấp tập đào xới. Họ cào cấu từng nắm đất, gào khóc gọi tên từng người. Sau nhiều giờ đào bới bàng hoàng, họ lần lượt tìm thấy thể xác của các cô gái. 9 người được tìm thấy đầu tiên trong tư thế vẫn ôm chặt xẻng, cuốc. Riêng Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc phải đến ngày thứ 3 mới tìm thấy thân thể dưới lớp đất sâu.
Cả 10 cô gái trẻ đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn phơi phới mộng mơ, chưa ai kịp lập gia đình. Sự hy sinh ngời sáng của 10 bông hoa thép Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, minh chứng cho sức mạnh quật cường và tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của thế hệ trẻ Việt Nam
