MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC – NHỮNG ĐÓA HOA BẤT TỬ GIỮA TUYẾN LỬA

Có một nơi trên đất Hà Tĩnh mà mỗi tấc đất dường như đều mang theo ký ức của một thời bom đạn.

Đó là Ngã ba Đồng Lộc.

Trong những năm tháng chiến tranh, nơi đây là một điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường Trường Sơn. Những đoàn xe chở bộ đội, vũ khí, lương thực từ hậu phương vào chiến trường phải đi qua nơi này.

Vì thế, máy bay địch ngày đêm trút bom xuống Đồng Lộc.

Đường vừa được san lấp lại bị bom đánh phá.

Hố bom vừa được lấp lại xuất hiện những hố bom mới.

Những người lính công binh, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến phải làm việc giữa tiếng bom rơi, tiếng máy bay gầm rú.

Trong số những người bám trụ tại nơi đây có mười cô gái thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55.

Họ đều còn rất trẻ.

Có người mới ngoài hai mươi.

Có người chưa kịp lập gia đình.

Có người còn mang trong mình những ước mơ giản dị của tuổi thanh xuân.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến một nơi mà mỗi ngày làm việc đều có thể là ngày cuối cùng của cuộc đời.

NHỮNG CÔ GÁI GIỮ ĐƯỜNG

Công việc của mười cô gái không phải là cầm súng trực tiếp chiến đấu.

Nhiệm vụ của họ là san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông thông suốt.

Một công việc tưởng như rất bình thường.

Nhưng ở Đồng Lộc, đó lại là công việc giữa lằn ranh sống – chết.

Sau mỗi trận bom, khi máy bay địch vừa rời đi, các cô lại lao ra mặt đường.

Xẻng trên vai.

Cuốc trong tay.

Đất đá vương đầy tóc và quần áo.

Các cô nhanh chóng san lấp những hố bom để xe có thể tiếp tục qua.

Không được chậm trễ.

Bởi phía sau họ là những đoàn xe đang chờ.

Là vũ khí.

Là lương thực.

Là những người lính đang ở chiến trường.

Mỗi mét đường được thông là thêm một cơ hội để tiền tuyến nhận được sự chi viện từ hậu phương.

Vì thế, những cô gái tuổi đôi mươi hiểu rằng công việc của mình cũng là một phần của cuộc chiến.

NGÀY 24 THÁNG 7 NĂM 1968

Chiều 24/7/1968.

Đồng Lộc lại rung chuyển bởi bom Mỹ.

Mười cô gái đang làm nhiệm vụ tại vị trí của mình.

Không ai biết rằng đó sẽ là lần cuối cùng họ nhìn thấy bầu trời.

Một loạt bom trút xuống.

Đất đá tung lên.

Khói bụi bao phủ cả khu vực.

Khi tiếng bom lắng xuống, sự im lặng đến đau đớn.

Mười cô gái đã hy sinh.

Họ nằm lại dưới lòng đất Đồng Lộc.

Người trẻ nhất mới 17 tuổi.

Người lớn nhất cũng chỉ 24 tuổi.

Mười tuổi thanh xuân.

Mười cuộc đời.

Mười gia đình.

Mười ước mơ chưa kịp hoàn thành.

Có thể họ từng mong một ngày đất nước hòa bình.

Có thể họ từng nghĩ về ngày trở về quê nhà.

Có thể họ từng có những dự định rất bình dị: một mái nhà, một gia đình, một cuộc sống bình yên.

Nhưng chiến tranh đã cướp đi tất cả.

Chỉ còn lại tuổi xuân nằm lại giữa tuyến đường.

NHỮNG BỨC THƯ KHÔNG KỊP GỬI

Điều khiến câu chuyện về mười cô gái Đồng Lộc càng trở nên ám ảnh là họ hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ.

Họ ra đi khi đất nước vẫn còn chiến tranh.

Những lời hẹn ước còn dang dở.

Những lá thư có thể chưa kịp gửi.

Những nỗi nhớ gia đình còn chưa kịp nói thành lời.

Nhưng điều họ để lại lớn hơn rất nhiều so với những gì họ đã mất.

Họ để lại một con đường.

Một con đường đã được giữ bằng mồ hôi, máu và tuổi trẻ.

Mỗi đoàn xe vượt qua Đồng Lộc ngày ấy là một lần sự hy sinh của họ được nối dài về phía chiến trường.

Mỗi người lính nhận được vũ khí, lương thực là một phần công sức của những người con gái đang ngày đêm bám đường.

Họ không đứng ở nơi hào nhoáng nhất của chiến tranh.

Nhưng họ đứng ở nơi mà Tổ quốc cần họ nhất.

MƯỜI CÔ GÁI – MƯỜI ĐÓA HOA CỦA TUỔI TRẺ

Sau chiến tranh, câu chuyện về mười cô gái Đồng Lộc trở thành một biểu tượng.

Không phải bởi họ đã làm những điều phi thường theo cách mà người đời vẫn thường hình dung.

Họ chỉ làm công việc của mình.

Ngày này qua ngày khác.

Dưới bom đạn.

Trong khói lửa.

Và họ làm điều ấy với một niềm tin giản dị: đường phải thông để xe ra tiền tuyến.

Chính sự bình dị ấy làm nên vẻ đẹp của họ.

Mười cô gái không có cơ hội bước qua tuổi thanh xuân.

Nhưng tuổi thanh xuân của họ đã hóa thành bất tử.

Họ nằm lại ở Đồng Lộc, nhưng câu chuyện của họ tiếp tục đi qua nhiều thế hệ.

Mỗi khi một người đặt chân đến nơi này, nhìn những hàng cây, những bia tưởng niệm và khoảng đất từng rung chuyển bởi bom đạn, người ta lại nhớ đến mười cô gái năm xưa.

Nhớ đến những con người đã sống một tuổi trẻ không dành cho riêng mình.

ĐỒNG LỘC HÔM NAY

Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành một địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống.

Những con đường đã bình yên.

Những đoàn xe không còn phải chạy dưới tiếng bom.

Những cô gái tuổi đôi mươi hôm nay có thể đến trường, học tập, mơ ước và lựa chọn tương lai của mình.

Sự bình yên ấy không phải tự nhiên mà có.

Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ của biết bao người.

Trong đó có mười cô gái thanh niên xung phong đã nằm lại tại Đồng Lộc.

Họ không để lại những công trình lớn lao.

Họ để lại một con đường.

Nhưng đôi khi, một con đường được mở bằng sự hy sinh của con người lại có giá trị hơn bất cứ tượng đài nào.

LỜI NHẮN TỪ TUỔI HAI MƯƠI

Có lẽ điều thế hệ hôm nay cần nhớ nhất khi nhắc đến mười cô gái Đồng Lộc không phải là nỗi đau.

Mà là cách họ đã sống.

Họ sống trong một thời đại mà Tổ quốc cần sự hy sinh.

Còn thế hệ hôm nay sống trong một thời đại mà Tổ quốc cần tri thức, trách nhiệm và khát vọng vươn lên.

Nếu các cô ngày ấy dùng cuốc, xẻng để giữ từng mét đường cho xe ra trận, thì người trẻ hôm nay phải dùng tri thức, khoa học, công nghệ và sức sáng tạo để xây dựng đất nước.

Nếu các cô đã không tiếc tuổi xuân cho độc lập, thì thế hệ hôm nay càng phải biết trân trọng hòa bình.

Bởi hòa bình không chỉ là không có tiếng bom.

Hòa bình còn là trách nhiệm của mỗi người trong việc làm cho đất nước ngày càng tốt đẹp hơn.

Mười cô gái đã nằm lại ở Đồng Lộc.

Mười đóa hoa tuổi trẻ đã hóa thành những đóa hoa bất tử.

Các cô không còn có thể nhìn thấy một Việt Nam hòa bình.

Nhưng chúng ta – những người đang sống trong hòa bình – có thể nhìn thấy tương lai mà các cô từng mơ ước.

Và mỗi khi nhớ về Đồng Lộc, xin hãy nhớ rằng:

Có một thế hệ đã gửi lại tuổi hai mươi cho đất nước.

Có mười cô gái đã gửi lại cả thanh xuân giữa tuyến đường bom đạn.

Để hôm nay, những con đường Việt Nam được nối dài trong bình yên.

Để những thế hệ trẻ được sống, được học tập, được ước mơ.

Và để câu chuyện về mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc mãi là một lời nhắc nhở:

Tuổi trẻ đẹp nhất không chỉ bởi những ước mơ ta có, mà còn bởi những điều ta sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.