MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC: NHỮNG ĐÓA TRINH NỮ BẤT TỬ

Theo lời kể ông Nguyễn Trọng Luật: Năm 1968, chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) trở thành "yết hầu" giao thông quan trọng bậc nhất trên con đường chi viện cho miền Nam. Đế quốc Mỹ tập trung mọi hỏa lực tàn khốc nhất hòng cắt đứt con đường này. Chỉ trong vòng vài tháng, mỗi mét vuông đất nơi đây phải hứng chịu hàng chục quả bom. Đất đá bị xới tung, không một ngọn cỏ nào có thể mọc nổi. Người ta gọi Đồng Lộc là "tọa độ chết". Và tại chính nơi đó, Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái thanh niên xung phong, tuổi đời mới chỉ từ 17 đến 24, đã ngày đêm bám trụ để san lấp hố bom, mở đường cho xe qua.

Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần và các chị em (Cúc, Nhỏ, Xuân, Hà, Hường, Hợi, Rạng, Xuân, Thỉnh) làm việc dưới làn mưa bom bão đạn. Nhiệm vụ của các chị là sau mỗi đợt bom rơi, phải lập tức chạy ra mặt đường để san lấp hố bom, cắm tiêu để xe tải vượt qua an toàn ngay trong đêm. Họ sống hồn nhiên giữa cái chết cận kề. Có những lúc vừa dứt tiếng bom, các chị lại hát, lại đùa tếu táo, lại gội đầu bằng nước bồ kết bên bờ suối. Họ mơ về ngày hòa bình, về mái gia đình, về những người người yêu đang chiến đấu ngoài mặt trận.

Chiều ngày 24/7/1968, bầu trời Đồng Lộc bỗng dưng lặng gió đến lạ thường. Tiểu đội 10 cô gái nhận lệnh ra san lấp hố bom để thông đường cho đoàn xe sắp tới. Lúc 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày ập xuống. Một quả bom rơi trúng vào sát miệng hầm nơi các chị đang trú ẩn. Khói bom mù trời, đất đá đổ sụp. Khi đồng đội chạy đến, tất cả chỉ còn là một đống đất đá đỏ rực. Mọi người điên cuồng đào bới, gọi tên từng người: "Tần ơi!", "Cúc ơi!", "Nhỏ ơi!"... nhưng đáp lại chỉ có tiếng gió đại ngàn. Lần lượt 9 người đã được tìm thấy, riêng chị Hồ Thị Cúc, đồng đội phải tìm kiếm suốt 3 ngày đêm mới thấy chị trong tư thế ngồi, đầu đội nón, tay cầm cuốc như vẫn đang sẵn sàng chờ lệnh.

Mười cô gái ấy hy sinh khi mái đầu còn xanh, khi những giấc mơ tuổi trẻ còn dang dở. Họ ra đi, nhưng cung đường Đồng Lộc không một phút nào tắc nghẽn. Máu của các chị đã hòa vào đất đỏ, để những đoàn xe tiếp tục lăn bánh về miền Nam. Hình ảnh mười cô gái Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng của Thanh niên xung phong Việt Nam: kiên cường, dũng cảm và tràn đầy lạc quan. Hôm nay, tại Ngã ba Đồng Lộc, mười ngôi mộ trắng nằm kề bên nhau giữa đồi thông rì rào. Có một bài thơ viết về các chị đã lấy đi nước mắt của bao người: "Cúc ơi! Em ở đâu không về sưởi ấm... Chín bạn học cùng, chưa có chồng Thương em lắm Cúc ơi!" Các chị không mất đi, các chị chỉ đơn giản là đã trở thành một phần của dáng đứng Việt Nam, mãi mãi thanh xuân như tuổi đôi mươi của mình.