Mười cô gái ở Ngã ba Đồng Lộc
Ngã ba Đồng Lộc là một trọng điểm giao thông chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tại đây, hàng nghìn thanh niên xung phong ngày đêm san lấp hố bom, giữ cho tuyến đường vận tải thông suốt. Ngày 24/7/1968, mười nữ thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Câu chuyện được nhiều nhân chứng kể lại, trong đó có La Thị Tám – người trực tiếp sống và chiến đấu tại Đồng Lộc.
Những năm 1967–1968, máy bay Mỹ liên tục đánh phá dữ dội khu vực Ngã ba Đồng Lộc thuộc tỉnh Hà Tĩnh. Đây là tuyến giao thông huyết mạch nối hậu phương miền Bắc với chiến trường miền Nam.
Ngày nào cũng vậy, các đội thanh niên xung phong phải có mặt trên đường ngay sau mỗi trận bom. Công việc của họ là san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua và bảo đảm giao thông không bị gián đoạn.
Trong số những người làm nhiệm vụ có mười cô gái tuổi đời còn rất trẻ thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552. Họ sống trong căn hầm nhỏ giữa mưa bom bão đạn nhưng vẫn lạc quan, yêu đời và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt ném bom liên tiếp, mười cô gái đang chuẩn bị ra mặt đường làm nhiệm vụ thì một loạt bom khác bất ngờ trút xuống. Căn hầm nơi các cô trú ẩn bị sập hoàn toàn. Cả mười người đã anh dũng hy sinh.
Nhân chứng lịch sử La Thị Tám kể lại rằng những người ở Đồng Lộc khi ấy vô cùng đau xót nhưng cũng càng quyết tâm giữ vững tuyến đường. Ngay sau đó, lực lượng thanh niên xung phong tiếp tục san lấp hố bom để đoàn xe vẫn có thể hành quân trong đêm.
Sự hy sinh của mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh. Đến nay, câu chuyện vẫn được nhắc lại như một trang sử hào hùng của dân tộc.
