MƯỜI CÔ GÁI Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC – TUỔI XUÂN NẰM LẠI GIỮA TRỜI

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc chìm trong những ngày chiến tranh khốc liệt. Giữa tuyến đường thường xuyên bị đánh phá, những cô gái thanh niên xung phong vẫn ở đó, làm nhiệm vụ san lấp hố bom, bảo đảm con đường thông suốt cho những đoàn xe đi qua. Họ còn rất trẻ. Người lớn tuổi nhất mới ngoài hai mươi. Người trẻ nhất chỉ vừa 17 tuổi. Đó là Võ Thị Tần, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Hường, Nguyễn Thị Xanh, Trần Thị Hường, Nguyễn Thị Hợi, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hà và Trần Thị Riêng.

Mười cô gái, mười quê hương, mười gia đình đang có những người mẹ ngóng con, những người cha chờ con, những người thân mong một ngày họ trở về. Nhưng ngày hôm ấy, giữa lúc đang làm nhiệm vụ, một trận bom đã trút xuống nơi mười cô gái đang đứng. Cả mười người đã hy sinh. Người trẻ nhất trong số họ mới 17 tuổi. 17 tuổi - đáng lẽ vẫn còn là tuổi của những buổi đến trường, những trang vở, những ước mơ còn chưa kịp gọi thành tên.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến Ngã ba Đồng Lộc. Và rồi, chỉ trong một khoảnh khắc, mười tuổi xuân đã nằm lại dưới lòng đất. Có lẽ điều khiến câu chuyện ấy day dứt nhất là: họ đã từng có một ngày mai.

Có người có thể đã nghĩ về ngày trở về.

Có người có thể mong được gặp mẹ.

Có người còn những dự định chưa kịp thực hiện.

Nhưng tất cả những ngày mai ấy đều dừng lại ở Đồng Lộc.

Sau chiến tranh, người ta dựng bia tưởng niệm những cô gái thanh niên xung phong. Tên của họ được khắc lại. Tuổi của họ được khắc lại. Nhưng không có tấm bia nào có thể ghi hết những điều họ đã bỏ lại phía sau. Bởi phía sau mười cái tên ấy là mười gia đình, mười tuổi trẻ, mười cuộc đời đang còn dang dở.

Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành một địa danh lịch sử. Con đường năm xưa giờ đã có những ngày bình yên. Nhưng giữa đất trời Hà Tĩnh, vẫn có một nơi người ta đến thật khẽ, nói thật nhỏ. Bởi ở đó, mười cô gái tuổi xuân vẫn nằm lại. Họ không kịp già đi, không kịp có một mái nhà riêng, không kịp nhìn thấy đất nước thống nhất. Nhưng họ đã để lại một điều lớn hơn cả tuổi trẻ của mình: một con đường được giữ lại để những người khác có thể đi qua.

Và có lẽ, đó chính là cách một tuổi xuân trở thành bất tử.

Mười cô gái Đồng Lộc - mười bông hoa đã nở giữa những năm tháng đau thương nhất, rồi hóa thành ký ức không bao giờ tắt của một thời hoa lửa.